• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • abhidhyā


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    p. 53.
    abhidhyā f. (-dhyā)

    1 Coveting another's property.

    2 Desire, longing for in general.

    E. abhi, dhye to think, and aṅ aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    p. 41, col. 1.
    abhi-dhyā (dhyā) 1. f. Coveting.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 246, col. 1.
    abhidhyā Tatpur. f. (-dhyā) 1 Desire, wish; e. g. (of Brahman)

    Vedānta S.: abhidhyopadeśācca (Śaṅkara: abhidhyopadeśaścā-

    tmanaḥ kartṛtvaprakṛtitve gamayati so'kāmayata bahu syāṃ prajāye-

    yeti tadaikṣateti ca . tatrābhidhyānapūrvikāyāḥ svātantpyapravṛtteḥ

    karteti gamyate . bahu syāmiti pratyagātmaviṣayatvāt . bahubhava-

    nābhidhyānasya prakṛtirityapi gamyate; Anūpanār.: so'kāmayata

    bahu syāmiti svasya bahutvasaṃkalpo'bhidhyā &c.). See abhi-

    dhyāna. 2 Coveting another's property (in employing charms

    or in scheming, or by means of a robbery). 3 Desire of

    taking, in general. [Several comm. on the Amarak. give

    merely the meaning: coveting another's property: paradhana-

    spṛhā or paradravye viṣayaspṛhā; but Svāmin: cintāpūrvaṃ parasva-

    lipsā; Rāyamukuṭa: abhicāre'bhidhyānamabhidhyā .…

    parasvaviṣaye viṣayitayā spṛhā viṣayispṛhābhidhyocyate . viṣa-

    yaspṛheti pāṭhe viṣayena cauryādinā spṛhetyarthaḥ; similarly Bha-

    ratamalla; the Kaumudī: jighṛkṣāmātre'pyabhidhyā; Vallabha-

    gaṇi on Hemach.: parasvehā dravyaviṣayavāñchā . parasve viṣaya-

    spṛhetyeko doṣaḥ . cintāpūrvaṃ paradravyavāñchetyarthaḥ . yatkātyaḥ .

    viṣayaprārthanābhidhyā.] E. dhyai with abhi, kṛt aff. aṅ.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 63, col. 1.
    Abhi-dhyā, f. covering another's property; desire,

    wish, longing for in general.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 131, col. 1.
    abhidhyā [dhyai-aṅ]

    1 Coveting another's property.

    2 Longing, wish; desire in general; abhidhyopadeśāt Br. Sūt.

    3 Desire of taking (in general).

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 63, col. 2.
    abhi-dhyā f. wish, longing for, desire.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    p. 44, col. 2.
    abhidhyā

    f. (-dhyā)

    1. Coveting another's property.

    2. Desire, longing for in
    general.

    E. abhi, dhyai to think, and aṅ aff.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 174.
    abhidhyā [dhyai-aṅ] 1 Coveting another's property. na cācikīrṣīt paravastvabhidhyām Bu. Ch.2.44. -2 Longing, wish; desire in general; abhidhyopadeśāt Br. Sūt. -3 Desire of taking (in general).

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 37, col. 1.
    abhidhyā abhidhyā f. (dhyai) convoitise; désir.

    abhidhyāyāmi et abhidhyāye 1, penser, concevoir, méditer; penser à.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 62, col. 1.
    1 abhi-DHYĀ- penser à, méditer; faire (violence, etc.) à qq'un.
    p. 62, col. 1.
    2 abhi-dhyā- f. désir.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 337.
    abhidhyā (von dhyā mit abhi) f. das Begehren nach fremdem Gute AK. 1, 1, 7, 24. H. 431.

    — Vgl. abhidhyāna .

    vol. 5, p. 1019.
    abhidhyā Spr. 3379 (= cintā Schol.). Begehren, Verlangen: anabhidhyā parasveṣu 3449.
    vol. 7, p. 1699.
    abhidhyā CARAKA 1, 7.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 86, col. 3.
    abhidhyā f.

    — 1) Begehren , Verlangen.

    — 2) *Begehren nach fremdem Gute.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    p. 56, col. 1.
    abhidhyā *Begehren nach fremdem Gute, S I, 55, 2.

    Vācaspatyam

    p. 291, col. 1.
    abhidhyā strī abhi + dhyaiaṅ . 1 paradhanasyājihīrṣāyāṃ,
    2 jighṛkṣāyāṃ, 3 viṣayaprārthanāyāṃ 4 cintane, ca . abhi-
    dhyāyateścintanārthaṃtvāt tathātvam so'bhidhyāya śarīrāt
    svāt sisṛkṣurvividhāḥ prajā iti manunā ālocane
    abhidhyāyateḥ prayogāt tasyāstathārthatvam . abhidhyopa-
    deśācca śā0 sū0 .

    Śabdakalpadruma

    vol. 1, p. 73.
    abhidhyā , strī, (abhi + dhyaiṅa + aṅ + ṭāp .) parasve
    viṣayaspṛhā . ityamaraḥ .. paradravye jighṛkṣā .
    doṣacintāpūrvvakaṃ parasve lipsā ityeke . viṣaya-
    prārthanā . iti svāmī . viṣayasya lābhasya spṛhā
    viṣayaspṛhā viṣayena cauryyādinā spṛhā iti
    tṛtīyāsamāsaḥ ityanye . viṣayispṛhetipāṭhe para-
    svaviṣaye viṣayitayā spṛhā jighṛkṣāmātraṃ . iti
    kaścit iti kaumudī . ityamaraṭīkāyāṃ bharataḥ ..
    abhilāṣaḥ . iti rāyamukuṭaḥ ..

    Edgerton Buddhist Hybrid Sanskrit Dictionary

    p. 51, col. 2.
    (abhidhyā (= Pali abhijjhā), covetousness, occurs in

    Skt., BR 5.1019, tho commoner in Buddhist literature;

    as one of the 3 akuśala karmapatha (see this) of the mind:

    Mv i.107.15; LV 31.17, etc.)