• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • abhidhāyaka


    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 245, col. 2.
    abhidhāyaka Tatpur. m. f. n. (-yakaḥ-yikā-yakam) Expressing,

    denominating; e. g. in a Kārikā on Pāṇini's Sūtra bhittaṃ

    śakalam: tatvamabhidhāyakaṃ cecchakalasyānarthakaḥ prayogaḥ syāt

    (Kaiyyaṭa: bhittaśabdaśakalaśabdayoḥ paryāyatvādyugapadaprayoga i-

    tyarthaḥ); or Ṛgv. Prātiś.: sattvābhidhāyakaṃ nāma.--Used in

    Mīmānsā writings in the sense of anuvādaka; e. g. Śabara:

    guṇā ete prayājādayaḥ…abhidhāyakā bhavanti; see the re-

    mark s. v. abhidhāna 1. 1., and compare the instance given

    there. E. dhā with abhi, kṛt aff. ṇvul, āgama yuk.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 63, col. 1.
    Abhi-dhāyaka, as, ikā, am, or abhi-dhāyin, ī,

    inī, i, naming, expressing, expressive of, denominat-

    ing; telling, speaking. —Abhidhāyaka-tva, am, n.

    the state of being expressive.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 130, col. 3.
    abhidhāyaka (yikā f.), abhidhāyin a.

    1 Naming, expressing, denoting; eteṣāmabhidhāyakāni klībe syuḥ Sk.; karṣūḥ kulyābhidhāyinī Ak. denotes, means, has the sense of.

    2 Saying, speaking, telling; lakṣmīmityabhidhāyini priyatame Amaru. 23; vācyābhidhāyī puruṣaḥ pṛṣṭhamāṃsāda ucyate Trik.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 63, col. 2.
    abhi-dhāyaka mfn. naming, expressing, expressive of, denominating, RPrāt. &c.
    p. 63, col. 2.
    telling, speaking.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 174.
    abhidhāyaka (-yikā f.), abhidhāyin a. 1 Naming, expressing, denoting; eteṣāmabhidhāyakāni klībe syuḥ Sk.; karṣūḥ kulyābhidhāyinī Ak. denotes, means, has the sense of. -2 Saying, speaking, telling; tenāhamuktaḥ prekṣyaivaṃ ghoraśāpābhi- dhāyinā Rām.3.71.4; lakṣmīmityabhidhāyini priyatame Amaru. 27; vācyābhidhāyī puruṣaḥ pṛṣṭhamāṃsāda ucyate Trik.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 336.
    abhidhāyaka (wie eben) adj. bezeichnend: eteṣāmabhidhāyakāni klīve syuḥ SIDDH. K.250,b,4. liṅgāntarānabhidhāyakatvam KAIY. zu P. (ed. Calc.) 1, 4, 3.
    vol. 5, p. 1019.
    abhidhāyaka , sattvābhidhāyakaṃ nāma ṚV. PRĀT. 12, 8.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 86, col. 2.
    abhidhāyaka Adj. bezeichnend , besagend , ausdrückend.

    Vācaspatyam

    p. 291, col. 1.
    abhidhāyaka tri0 abhi + dhāṇvul . vācakaśabde liṅgāntarā
    nabhidhāyakatvaṃ nityastrītvamiti kā0 vṛttiḥ 2 tattacchabdo-
    ccārake ca .