• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • abhidhā

    See also abhidadhāmi.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    p. 53.
    abhidhā f. (-dhā)

    1 A name, an appellation.

    2 (In logic,) the power or sense of a word.

    3 The chief or common acceptation of a word.

    E. abhi before dhā to have, ka affix and ṭāp fem.: what any thing is obtained by.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    p. 41, col. 1.
    abhi-dhā (dhā) 1. f. A name; sense or
    common acceptation of a word.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 244, col. 1.
    abhidhā I. Tatpur. m. f. (-dhāḥ-dhāḥ) (ved.) Invoked, praised;

    Vājas.: abhidhā asi bhuvanamasi (Mahīdh.: he aśva yastvama-

    bhidhā asi . abhidhīyate stūyata ityabhidhāḥ). E. dhā with

    abhi, kṛt aff. kvip.

    II. Tatpur. f. (-dhā) 1 A name, an appellation; e. g. iti śrī-

    kālidāsaviracitaṃ meghadūtābhidhaṃ mahākāvyaṃ saṃpūrṇam; or Rāja-

    tar.: kāvyadevyabhidhā śūravadhūḥ; or kasyānyasyābhidhādhvaṃsi yathā

    śaṅkaravarmaṇaḥ ‘whose name else has been made to disappear

    (abhidhā-adhvaṃsi) like that of Śaṅkaravarman ?’. 2 The literal

    or original signification of a word; defined by the rhetorical

    works as the power of a word to express that sense which it

    has by common consent, or conventionally, whether the word

    imply the notion of class (jāti, as cow &c.) or of quality

    (guṇa, as white &c.) or of action (kriyā, as cooking &c.), or

    whether it be the name of an individual (dravya i. e. a proper

    name or saṃjñā, as Hari &c.); the term ‘conventional sense’

    is not restricted in this definition to the sense of such words

    as instanced before, but applies also e. g. to such meanings

    as the meaning ‘bee’ of madhukara, since this word has the

    latter sense occasionally, or to the explanations of com-

    mentators, although the word commented upon may have

    the given sense only in a particular passage; the term does

    not extend, however, to the elliptical and constructive or

    contingent bearing of a word, these latter being considered

    as the two other powers which a word may possess; (see

    lakṣaṇā and vyañjanā); Sāhityad.: vācyo'rtho'bhidhayā bodhyo

    lakṣyo lakṣaṇayā mataḥ . vyaṅgyo vyañjanayā tāḥ syustisraḥ śabdasya

    śaktayaḥ .. tatra saṃketitārthasya bodhanādagrimābhidhā . saṃketo gṛ-

    hyate jātau guṇadravyakriyāsu ca; Kāvyaprak.: sākṣātsaṃketitaṃ

    yo'rthamabhidhatte sa vācakaḥ . saṃketitaścaturbhedo jātyādirjāti-

    reva vā . sa mukhyo'rthastatra mukhyo vyāpāro'syābhidhocyate;

    or the same: ata evābhidhāpucchabhūtā setyāhuḥ ( i. e. la-

    kṣaṇā). 3 A sound; Śabdaratn.: śabdanirghoṣanirhrādanisvāna-

    svānanisvanāḥ…virāvanādahrāsāḥ syurabhidhā cā-

    bhidhānakam . tathā kuhuritaṃ ceti śabdaparyāya īritaḥ. Comp.

    abhidhāna. E. dhā with abhi, kṛt aff. aṅ.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    p. 38, col. 1.
    abhidhā abhi-dhā, f. 1. A name, Rājat.

    5, 379. 2. The primary sense of a word.

    Comp. Śūravarmābhidha, i. e. śūra-

    varman-, adj. called Śūravarman,

    Rājat. 5, 22.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 62, col. 3.
    abhidhā 1 . abhi-dhā, cl. 3. P. A. -dadhāti,

    -dhatte, -dhātum, to set forth, explain, tell, speak to,

    address, say, name; A., Ved. to receive; P. (corrup-

    tion of abhi-dhāvati?), to assail: Pass. -dhīyate, to

    be named or called.
    p. 63, col. 1.
    2. abhi-dhā, f. name, appellation; the literal power

    or sense of a word; a word, sound; (ās, ās), m. f.,

    Ved. naming; praised; invoked (?). —Abhidhā-

    dhvaṃsin, ī, inī, i, losing one's name. —Abhidhā-

    mūla, as, ā, am, founded on the literal meaning of

    a word.

    Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary

    p. 119, col. 1.
    abhidhā́, f. name; cf. ākhyā. [√1dhā + abhi, q. v.]

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 130, col. 2.
    abhidhā 3 U.

    1 (a) To say, speak, tell (with acc., rarely with dat.); sā tathyamevābhihitā bhavena Ku. 3. 63; Ms. 1. 42; Bk. 7. 78; Bg. 18. 68. (b) To denote, express or convey directly or primarily (as sense &c.); state, mention, set forth; sākṣātsaṃketitaṃ yorthamabhidhatte sa vācakaḥ K. P. 2; tannāma yenābhidadhāti sattvaṃ. (c) To speak or say to, address.

    2 To name, call, designate; usually in pass. (

    dhīyate); idaṃ śarīraṃ kauṃteya kṣetramityabhidhīyate Bg. 13. 1.

    3 To lay or put on, fasten, bind; to overlay, load; assail; receive, comprehend, include; to draw oneself towards, hold, support (mostly Ved. in these senses).
    p. 130, col. 2.
    abhidhā a. Ved. Naming; praised, invoked.

    dhā

    1 A name, appellation; oft. in comp.; kusumavasaṃtādyabhidhaḥ S. D.

    2 A word, sound.

    3 The literal power or sense of a word, denotation, one of the three powers of a word; vācyortho'bhidhayā bodhyaḥ S. D. 2 ‘the expressed meaning is that which is conveyed to the understanding by the word's denotation’, for it is this abhidhā that conveys to the understanding the meaning which belongs to the word by common consent or convention (saṃketa) (which primarily made it a word at all); sa mukhyo'rthastatra mukhyo yo vyāpāro'syābhidhocyate K. P. 2.

    Comp.

    dhvaṃsin a. losing one's name.

    mūla a. founded on a word's denotation or literal meaning.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    p. 33.
    abhidhā́ a. surrounding; f. name, appellation.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    p. 23, col. 1.
    abhidhā abhi-dhā́, a. surrounding; f. appellation,
    name: -tavya, fp. to be said or
    announced, -tṛ, m. one who speaks, -na, n.
    statement; designation; name; word: -kośa,
    m. dictionary, -yin, a. saying, speaking; stating,
    explaining; -dhāvaka, a. hastening up.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 63, col. 2.
    1. abhi-√ dhā -dadhāti, to surrender any one to (dat.; aor. Subj. 2. du. -dhātam), RV. i, 120, 8; to bring upon (dat.), RV. ii, 23, 6 : Ā. (rarely P.) to put on or round, put on the furniture of a horse (cf. abhí-hīta below), RV. &c.; to cover (a country) with an army, MBh. ii, 1090; to cover, protect, RV. viii, 67, 5 (aor. Pot. 2. pl. -dhetana), &c.; (in classical Sanskṛt generally) to set forth, explain, tell, speak to, address, say, name (cf. abhí-hita below) : Pass. -dhīyate, to be named or called: Caus. -dhāpayate, to cause to name, ĀśvGṛ. : Desid. Ā. -dhítsate, to intend to cover one's self, RV. x, 85, 30.
    p. 63, col. 2.
    2. abhi-dhā f. name, appellation
    p. 63, col. 2.
    the literal power or sense of a word, Sāh.
    p. 63, col. 2.
    a word, sound, L.
    p. 63, col. 2.
    abhi-dhā mf. (ā́s) surrounding, VS. xxii, 3.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    p. 44, col. 2.
    abhidhā

    f. (-dhā)

    1. A name, an appellation.

    2. (In logic,) the power or
    sense of a word.

    3. The chief or common acceptation of a word.

    E.
    abhi before dhā to have, ka affix and ṭāp fem.: what any thing is ob-
    tained by.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 173.
    abhidhā 3 U. 1 (a) To say, speak, tell (with acc. rarely with dat.); sā tathyamevābhihitā bhavena Ku.3.63; Ms.1.42; Bk.7.78. ya idaṃ paramaṃ guhyaṃ madbhakteṣvabhidhāsyati Bg.18.68. (b) To denote, express or convey directly or primarily (as sense &c.); state, mention, set forth; sākṣātsaṃketitaṃ yo'rthamabhidhatte sa vācakaḥ K. P.2; tannāma yenābhi- dadhāti sattvam. (c) To speak or say to, address. -2 To name, call, designate; usually in pass. (-dhīyate); idaṃ śarīraṃ kaunteya kṣetramityabhidhīyate Bg.13.1. -3 To lay or put on, fasten, bind; to overlay, load; assail; receive, comprehend, include; to draw oneself towards, hold, support (mostly Ved. in these senses.)
    vol. 1, p. 173.
    abhidhā a. Ved. Naming; praised, invoked. abhidhā asi bhuvanamasi yantāsi dhartā Vāj.22.3. n. 1 A name, appellation; oft. in comp.; kusumavasantādyabhidhaḥ S. D. -2 A word, sound. -3 The literal power or sense of a word, denotation, one of the three powers of a word; vācyo'rtho' bhidhayā bodhyaḥ S. D.2. "the expressed meaning is that which is conveyed to the understanding by the word's denotation", for it is this abhidhā that conveys to the understanding the meaning which belongs to the word by common consent or convention (saṃketa) (which primarily made it a word at all); sa mukhyo'rthastatra mukhyo yo vyāpāro'syābhidhocyate K. P.2. -Comp. -dhvaṃsin a. losing one's name. -mūla a. founded on a word's denotation or literal meaning.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 37, col. 1.
    abhidhā abhidhā f. (dhā) exhibition.

    Apellation, nom, épithète.

    abhidhāna n. nom.

    abhidhāyaka n. expression.

    abhidheya n. nom.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 61, col. 2.
    1 abhi-DHĀ- 1 (act. rare) diriger vers; expliquer, dire, nommer; couvrir un pays (par une armée); pass. s'appeler.
    p. 61, col. 2.
    2 abhi-dhā- f. nom; dénomination.

    Renou Terminologie grammaticale du Sanskrit

    vol. 1, p. 55.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 336.
    abhidhā́ (von dhā mit abhi)

    1) adj. benennend: àbhìdhā âsì bhuvânamasi VS. 22, 3.

    — 2) Name, Benennung TRIK. 1, 1, 118. H. 260. SĀH. D. 9, 20. 10, 1. 14, 18. 16, 19. 21. 17, 5. 6. am Ende eines adj. comp. PAÑCAT. 210, 3. H. 26. VID. 165. f. ā KATHĀS. 7, 107. nyāyamate śabdaśaktiḥ . mīmāṃsāmate vidhisamavetavidhivyāpārī bhūtapadārthaḥ . ŚKDR.

    vol. 5, p. 1019.
    abhidhā

    2) SĀH. D. 252. 267. RĀJA-TAR. 5, 380. śūravarmābhidha adj. 22.

    vol. 7, p. 1699.
    abhidhā

    1) lies umgebend; vgl. TBR. 3, 8, 3, 4.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 86, col. 2.
    abhidhā́

    — 1) Adj. umgebend.

    — 2) f.

    — a) Name , Benennung. Am Ende eines adj. Comp. f. ā.

    — b) die ursprüngliche Bedeutung eines Wortes SĀH. D. 252,267.

    — c) *Laut ŚABDAC. bei GOLD.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    p. 23, col. 2.
    abhidhā́ umgebend; f. Benennung, Name.

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    p. 18.
    abhidhā;
    ākhyā saṃjñābhidhāhvānaṃ nāmadheyaṃ ca nāma ca .
    1.1.1.152

    Vācaspatyam

    p. 289, col. 1.
    abhidhā strī abhi + ghāñbhāve aṅ . 1 kathane, 2 śabda-
    niṣṭhe arthabodhajanakatāśaktibhede ca . abhidhīyate'neneti
    karaṇe aṅ . 3 vācakaśabde bhaṭṭamate phalajanakavyā-
    pārarūpāyāṃ śabdaniṣṭhāyāṃ 4 bhāvanāyāñca . abhidhā ca
    saṅketitārthasya bodhikā śabdaniṣṭhā śaktiriti ālaṅkārikā
    vācyo'rtho'bhidhayā bodhyo lakṣyo lakṣaṇayā mataḥ ..
    vyaṅgyovyañjanayā tāḥ syustisraḥ śabdasya śaktayaḥ tā abhi-
    dhādyāḥ . tatra saṅketitārthasya bodhanādagrimā'bhidhā
    sā0 da0 . bhāṭṭāstu pravṛttijanane vidhivyāpārībhūtā vidhi
    samavetā bhāvanāparanāmā'tiriktapadārthaviśeṣo'bhidhā tasyā
    eva jñānaṃ pravarttakaṃ tatraiva ca bhāvanātvarūpeṇa vidhiśaktiḥ sā
    ca janyatvasambandhena ekapadopāttatvapratyāsattyā vā ākhyāta-
    sāmānyaśaktibalalabhyā kṛtirūpavyāpāravidherarthāntare viśe-
    ṣaṇatayā'nveti prakṛtyartho'pi viṣayitayā vyāpāre viśeṣaṇaṃ
    tayā ca yāgaviṣayakabhāvanājanyavyapāravān puruṣa itya-
    nvayabodhaḥ nacaitādṛśabuddhāvapi prayojanājñāne kutaḥ pravṛttiḥ
    prayojanasyāhetutve viśvajidādau phalakalpanānupapatteriti
    vācyam yāgaviṣayakavyāpāre'bhidhājanyatvasyānvaye vyāpāra-
    niṣṭheṣṭasādhanatvasyānvayaprayojakarūpatayā yogyatātvena yo-
    gyatābalādeva vyāpāre tadbhānāt . yadvā vidhita eva
    svargādisādhanatvagrahastacca pravṛttirūpavyāpāre ākhyātārthe-
    'nveti pravṛttāviṣṭasādhanatājñānameva pravarttakam . na caivaṃ
    nyāyamatāviśeṣaḥ iṣṭasādhanatvena vidhyarthatvasvīkārāditi vācyaṃ
    kriyāgataṃ sāghanatvaṃ na vidhyarthaḥ api tu pravṛttigatamiti
    viśeṣāt abhidhābhyupamānabhyupagamābhyāmapi viśeṣasambhavācca
    na caivaṃ tādṛśābhidhāyāṃ mānābhāva iti vācyaṃ vidhiḥ pra-
    vṛttijanakadharmmasamavāyikāraṇaṃ tajjanakadravyatvādātmavadityanu-
    mānādeva tatsiddheḥ bhaṭṭamate śabdasya dravyatvānnāsiddhiḥ . na
    ca pravṛttijanakaśarīre vyabhicāraḥ, tasya śarīra prāṇasaṃyogo-
    pādānatvāt na ca vidhirna pravṛttau kāraṇaṃ pravṛttisāmānye
    vyabhicārāt iti vācyaṃ vaighajanyapravṛttau taddhetutvāt jñāna-
    vat pravṛttāvapi vailakṣaṇyasambhavācca tacca jātirūpamakhaṇḍo-
    pādhirūpaṃ svarūpaṃ vetyanyadetat . nanvastvabhidhā tathāpi taddhīrna
    pravṛttihetuḥ pravṛttisāmānye tasya vyabhicārāt pratyakṣādinā
    iṣṭasādhanatvagrahe'pi pravṛtteḥ, nāpi, yāgādiviṣayikāyāṃ,
    yāgakṛtiḥ svargasādhanamityāptavākyāditopi pravṛtteḥ . nāpi
    bidhijanyāyāṃ, tajjanyatābacchedakasyaiba duṣparicayāt . nāpi
    jātibiśeṣabiśiṣṭāyāṃ, guṇagatajātyanabhyupagamāt iti cenna
    vidhijanyatāvacchedakākhaṇḍopādhyabacchedenaiba taddhetutvāt na
    ca bhāvanādipadādapi tādṛśapravṛttyāpattiriti bācyaṃ bidhi-
    janyabhāvanājñānasyaiva vilakṣaṇaśaktimattvena tādṛśapravṛttivi-
    śeṣe hetutvādityāhuḥ . tāmetāmabhidhārūpabhāvanāṃ prabhā-
    karāna manyante . evaṃ hi tasyānirāsastaiḥ kṛtaḥ abhi-
    dhāsaṃkalpyā'pūrvvabhāvanājñānaṃ na pravarttakaṃ tasmin satyapya-
    pravṛtteḥ asatyapi pravṛtteśca kintu kāryyatvajñānameva pravarttaka-
    miti tathā hi jñānasya kṛtau janayitavyāyā cikīrṣā-
    tiriktaṃ na karttavyamasti yatsattve kṛtivilambohetvantarā-
    bhāvāt . cikīrṣā ca kṛtisādhyatvaprakārikā kṛtisādhya-
    kriyāviṣayakecchā pākaṃ kṛtyā sādhayāmīti tadanubhavāt
    sā ca svakṛtisādhyajñānasādhyā icchāyāḥ svaprakārakadhī-
    sādhyatvaniyamāt iti . yathā cāsyaiva pravarttakatvaṃ tathā vidhi
    śabde vakṣyate . sā cābhidhāśaktiḥ kutrārthe kasyeti vyākaraṇā-
    ditojñāyate taduktamabhiyuktaiḥ śaktigrahaṃ vyākaraṇopamānāt
    koṣāptavākyāt vyavahārataśca . vākyasya śeṣādvivṛtervadanti
    sānnidhyataḥ siddhapadasya vṛddhā iti vyākhyāyedamudāhṛtama-
    smābhiḥ śabdārtharatne . yathā tatra sarveṣāṃ śabda nāṃ prathamato
    vyavahārādeva prāyaśaḥ śaktigrahaḥ . tathā hi kenacit vṛddhena
    vyutpannaṃ puruṣaṃ prati gāmānayetyupadiṣṭe tat śṛṇvan vyutpanno
    gavānayane pravarttate . tacceṣṭādarmanena tatpravṛttimanumāya vyut-
    pitsurbālo vyutpannapuruṣīyapravṛttyanyathānupapattyā taddhetubhūta-
    karttavyatādijñānādikaṃ tatrānuminute'numinute cāparakāra-
    ṇānupasthiteḥ śrutasyaiva samuditavākyasya taddhījanakatvam . tataśca
    vākyasya taddhījanakatvena tatsambandhitvamavasīyate ityato vyava-
    hārasyaiva śaktigrāhakatvamityevamavasīyate śāstrakāraḥ . paścācca
    padānāmanvayavyatirekādhyāṃ pratyekapadaśaktigrahaḥ tathā hi punaśca
    gāṃ badhāna ghaṭamānayetyādivākyaśrarvaṇe niyojyasya
    pūrvvāpekṣayā viśeṣakāryyapravṛttidarśanena gavādipada-
    śravaṇasattve tatkāryyakaraṇaṃ tadabhāve ca tatkāryyā-
    karaṇamityanvayavya tirekābhyāṃ tattatpadānāṃ viśeṣārthavācaka-
    tvāvadhāraṇamiti draṣṭavyam . vyākaraṇamapi tathā, taddhi karmaṇi
    dvitīyetyādinā dvitīyādīnāmarthaviśeṣe prayoganiyamāya
    pravṛttaṃ dvitīyādīnāmarthamapyabagamayati tathā hi karmmaṇyeba
    dvitīyā śaktā na karaṇādau, karmaṇi dvitīyaiva śaktā na
    tṛtīyetyevaṃ dvividhaniyamaparatayā pravṛttaṃ śāstraṃ nimama-
    tadatikramayoḥ puṇyāpuṇyaphale darśayat tattacchabdānāṃ tatta-
    dartheṣveva sādhutoktyā śaktimavagamayati . taduktaṃ bhāṣyakāraiḥ
    supāṃ karmādayo'pyarthāḥ saṃkhyā caiva tathā tiṅām . prasiddhā-
    niyamastatra niyamaḥ prakṛteṣu ceti . upamānamapi śakti-
    grāhakam . yathā gosadṛśo gavaya ityupadeśavākyaṃ śruta-
    vatogrāmasthapuruṣasya vanagamanādanantaraṃ gosadṛśapiṇḍadarśane-
    upadiṣṭaṃ vākyaṃ smarataśca īdṛk piṇḍo gavayapadavācya
    iti bhavati matirityupamānarūpopadeśavākyasya gavayapada-
    śaktigrāhakatvam . tatra ca vyākaraṇādīnāmapravṛtteḥ
    prakṛtipratyayādhīnopasthiṭataviṣaye eva vyākaraṇasya, rūḍhi-
    viṣaye ca koṣasyopayogāttadabhāvācca tasyaiva tatra tathā-
    tvam . koṣo'pi anapekṣyaiva prakṛtipratyayādivi-
    bhāgaṃ keṣāñcit padajātānāṃ rūḍhijñānāya pravartta-
    māno maṇḍapaghaṭādiśabdānāṃ śaktimavagamayati . āpta-
    vākyamapi tathā, vyākaraṇādiśaktidhīhetvajñāne'pi
    yathārthajñānavatāmupadeśena tattacchabdānāṃ tattadartheṣu śakti-
    grahaḥ . vyavahāratastu darśitaḥ . vākyaśeṣo'pi tadgrahe hetuḥ
    yathā svargakāmoyajatetyādau śrutasvargapadasya arthaviśeṣamajā-
    natāmadhikāriṇāṃ tacchaktibodhanāya pravṛttena yanna duḥkhena
    saṃbhinnaṃ na ca grastamanantaram . abhilāṣopanītaṃ ca tat-
    sukhaṃ svaḥpadāspadamiti vākyaśeṣabrāhmaṇena duḥkhāsaṃ-
    bhinnatvādimati sukhaviśeṣe eva svargapadasya śaktigrahaḥ .
    vyākhyānarūpā ṭīkādipadābhidheyā vivṛtirapi tattaccha-
    bdanāṃ tattadartheṣu śaktiṃ grāhayati yathā pacatipadasya
    pākaṃ karotīti vyākhyā pākakarttaryyevamanyatrāpi .
    prasiddhapadasāmānādhikaraṇyamapi tadgrahe hetuḥ . pikā-
    diśabdārthamaviduṣāmupadeśāya pravṛttena sahakāratarau
    madhuraṃ rauti pika iti vākyena pratyekaśaktyā jñātaśaktika-
    padopasthāpitārthe madhuraśabdakārake pikaśabdasya śakti-
    grahaḥ . evaṃ koṣādāvapi satkṛtyālaṅkṛtāṃ kanyāṃ yo
    dadāti sa kūkuda ityādau prasiddhapadopasthāpitārthe satkāra
    pūrvvakālaṅkṛtakanyādātari kūkudapadasya śaktigrahaḥ . atra
    ca prasiddhapadasānnidhyaṃ nāma arthaviśeṣe niścitaśaktikapada-
    sāmānādhikaraṇyam sāmānadhikaraṇyañca svabodhyārthe'bhede-
    nānvayabodhajanakatvam . vaiyākaraṇamate cākhyātaprathamāntārtha-
    yorapyabhedenānvayasvīkāraḥ . atomadhuraṃ rauti, kanyāṃ dadā-
    tītyādāvākhyātāntasya prathamāntasāmānādhikaraṇyaṃ sulabhameva .
    ataeva ca bhāṣye laṭaḥ śatṛśānacāvaprathamāsamāṃnādhi-
    karaṇe iti sūtre aprathamāsamānādhikaraṇe iti nirddeśā-
    danyatra laṭaḥ prathamāntasāmānādhikaraṇyamupapāditamupapādi-
    tañca ādeśe sāmānādhikaraṇyaṃ dṛṣṭvā'numānādgantavyaṃ sthā-
    ninaḥ sāmānādhikaraṇyamityādinā laṭaḥ sthānilakāra-
    sāmānyasya prathamāntasamādhikaraṇyam . etena dadānaḥ kūkudaḥ
    smṛta ityādi pāṭhakalpanamapi pareṣāmanādeyameveti .

    Śabdakalpadruma

    vol. 1, p. 73.
    abhidhā , strī, (abhi + dhā + karaṇe bhāve ca aṅ,
    striyāṃ ṭāp .) nāma . iti hemacandraḥ .. nyāya-
    mate śabdaśaktiḥ . mīmāṃsāmate vidhisamaveta-
    vidhivyāpārībhūtapadārthaḥ . tasyā lakṣaṇaṃ . sa
    mukhyo'rthastatra mukhyo vyāpāro'syābhidhocyate .
    iti kāvyaprakāśaḥ .. * .. tatra saṅketitārthasya
    bodhanādagrimābhidhā . iti sāhityadarpaṇaṃ .. (ā-
    khyā . āhvā . abhidhānaṃ . nāmadheyaṃ .)