• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • abhiṣaṅga

    See also abhisaṅga, abhiṣaṅgaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 56.
    abhiṣaṅga m. (-ṅgaḥ)

    1 Curse or imprecation.

    2 An oath.

    3 Defeat.

    4 False accusation, calumny.

    5 Association, company, connexion.

    6 Embracing.

    7 Possession by evil spirits.

    8 Accession of passion.

    E. abhi against, along with, &c. ṣañja to embrace, to unite, and ghañ aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 43, col. 1.
    abhi-ṣaṅga (ṅga) 1. m. Connection; em-
    bracing; curse; defeat.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 273, col. 1.
    abhiṣaṅga Tatpur. m. (-ṅgaḥ) 1 Contact, union, connexion, at-

    tachment; e. g. Māghak.: muhuriti vanavibhramābhiṣaṅgādatami

    tadā nitarāṃ nitambinībhiḥ (Mallin.: vana° = vanabhramaṇasaṅgāt);

    also figur., e. g. Suśruta: sātvikāstu (scil. guṇāḥ) ānṛ-

    śaṃsyaṃ…smṛtirdhṛtiranabhiṣaṅgaḥ (i. e. want of attachment).

    2 Embracing, copulation; (Halāyudha: saṃsargābhibhavākrośe-

    ṣvabhiṣaṅgaḥ prakīrtitaḥ). 3 Possession by evil spirits or pas-

    sions; Chakrapāṇidatta on the Sūtrasth. of Suśruta: abhi-

    ṣaṅgo devādīnāṃ viparyāyānupraveśaḥ; a modern medical comm.:

    = bhūtānāṃ kāmādīnāṃ ca śarīre manasi vā saṃbandhaḥ; e. g.

    Suśruta's Uttarat.: kecidbhūtābhiṣaṅgotthaṃ bruvate viṣamajvaram;

    or bhūtābhiṣaṅgādudvegahāsyakampanarodanam. See also abhiṣaṅga-

    jvara. 4 An oath (= śapatha Trik., Hem., Viśvapr., Med.,

    Śabdaratnāv. of Mathureśa, Bhūripr.; = śāpa Ajayap. and

    comm. on the Amarak.). 5 Curse, imprecation (= ākrośa

    Amarak., Hem., Viśvapr., &c.); e. g. Mahābh. Śāntip.: kṣepāya-

    māṇamabhiṣaṅgavyalīkaṃ nigṛhṇāti jvalitaṃ yaśca manyum . aduṣṭacetā

    mudito'nasūyuḥ sa ādatte sukṛtaṃ vai pareṣām. 6 False accusation,

    calumny; (Mathureśa on the Amarak.: = śāpe sithyābhiśaṃsane).

    7 Defeat, misfortune, calamity (= parābhava Amarak., Hem.,

    Viśvapr., Śabdar., &c.; = abhibhava Halāy., Ajayap.); e. g.

    Sāhityad.: tīvrābhiṣaṅnaprabhaveṇa vṛttiṃ mohena saṃstambhayatendriyā-

    ṇām . ajñātabhartṛvyasanā muhūrtaṃ kṛtopakāreva ratirbabhūva; or

    Raghuv.: tato'bhiṣaṅgānilavipraviddhā…dharatrīṃ lateva sī-

    tā sahasā jagāma; or …gururāśramāśritaḥ . abhiṣaṅgajaḍa

    vijajñivān (comm.: = abhiṣaṅgeṇa duḥkhena jaḍam). Also

    abhīṣaṅga and in the three first meanings probably also abhi-

    ṣvaṅga or abhīṣvaṅga (Sārasund. on the Amarak. 3. 3. 6. reads

    abhiṣvaṅga, and Bharatam.: dve śāpe . abherito dīrghaḥ . ṣatvam .

    abhīṣaṅgaḥ . abhiṣaṅgaśca . dvayamapi nirvakāraḥ). E. sañj with

    abhi, kṛt aff. ghañ.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 41, col. 1.
    abhiṣaṅga abhiṣaṅga, i. e. abhi-sañj

    + a, m. 1. Attachment. 2. An oath,

    Chr. 53, 23. 3. A curse. 4. Defeat,

    Ragh. 2, 30.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 68, col. 1.
    Abhi-ṣaṅga, as, m. or abhi-ṣañjana, am, n.

    complete contact, union; connection, copulation, as-

    sociation, company; embracing; possession by evil

    spirits; oath; curse or imprecation; false accusation,

    calumny; defeat, blow, shock, sudden affliction.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 35.
    abhiṣaṅga m. inclination, attachment, curse, imprecation; defeat, humiliation; a. °ngin defeating, humiliating.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 71, col. 1.
    abhi-ṣaṅga m. (ifc. f(ā). , Ragh. xiv, 77) propensity or inclination to, BhP.
    ☞ p. 71, col. 1.
    the state of being possessed by evil spirits (cf. bhūtābhiṣaṅga) or disturbed in mind, MBh.
    ☞ p. 71, col. 1.
    humiliation, defeat, MBh.; Ragh.; Kum.
    ☞ p. 71, col. 1.
    curse or imprecation, MBh.
    ☞ p. 71, col. 1.
    false accusation, calumny, L. (cf. mithyābhiṣaṅga)
    ☞ p. 71, col. 1.
    oath, L.
    ☞ p. 71, col. 1.
    embracing, L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 46, col. 2.
    abhiṣaṅga

    m. (-ṅgaḥ)

    1. Curse or imprecation.

    2. An oath.

    3. Defeat.

    4.
    False accusation, calumny.

    5. Association, company, connexion.

    6.
    Embracing.

    7. Possession by evil spirits.

    8. Accession of passion.

    E.
    abhi against, along with, &c. ṣañja to embrace, to unite, and ghañ aff.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 349.
    abhiṣaṅga (von sañj mit abhi) m.

    1) vollständige Verbindung (sarvatobhāvena saṅgaḥ) HALĀY. im ŚKDR.

    — 2) Umarmung RĀYAM. zu AK. im ŚKDR.

    — 3) Besessensein MĀDHAVAKARA im ŚKDR.

    — 4) Schwur TRIK. 3, 3, 54. H. an. 4, 47. MED. g. 52.

    — 5) Verwünschung AK. 3, 4, 25. H. an. MED.

    — 6) Verleumdung MATHURĀNĀTHA im ŚKDR.

    — 7) Niederlage, Schlag AK. H. an. 4, 46. MED. RAGH. 2, 30. 8, 74. 14, 54. KUMĀRAS. 3, 73. (vgl. SĀH. D. 67, 4). Am Ende eines adj. comp. f. ā RAGH. 14, 77.

    — Vgl. abhīṣaṅga .

    ☞ vol. 5, p. 1024.
    abhiṣaṅga

    1) Berührung, Verbindung (saṃsarga) HALĀY. 5, 59. das Sichhingeben einer Sache (= abhiniveśa Schol.) BHĀG. P. 10, 90, 11.

    — 5) HALĀY. MBH. 1, 7297. 12, 11002. mithyābhi° 13, 4560.

    — 7) HALĀY. MBH. 3, 468 (= parābhava oder duḥkha Schol.). 5, 7431 (= parābhava Schol.). Man könnte noch Demüthigung hinzufügen.

    ☞ vol. 7, p. 1700.
    abhiṣaṅga

    3) manaso 'bhiṣaṅgāt so v. a. in Folge einer krankhaften Stimmung des Herzens MBH. 5, 867. 13, 4897.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 89, col. 3.
    abhiṣaṅga m. (adj. Comp. f. ā)

    — 1) Hang zu , Gefallen an BHĀG. P. 10,90,11.

    — 2) Verwünschung.

    — 3) das Besessensein ; vgl. bhūtābhi° manasaḥ so v.a. Trübung des Geistes.

    — 4) Niederlage , erlittene Demüthigung.

    — 5) *Schwur.

    — 6) *Verleumdung.

    — 7) Umarmung.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 57, col. 3.
    abhiṣaṅga , nach 7. ein *hinzuzufügen.

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    ☞ p. 97.
    abhiṣaṅga;
    saṃsargābhibhavākrośeṣvabhiṣaṅgaḥ prakīrttitaḥ .. 845 ..
    5.1.1.845

    Vācaspatyam

    ☞ p. 303, col. 2.
    abhiṣaṅga pu0 abhi + sanja—ghañ . 1 parābhave, 2 akrośe,
    3 śapathe, 4 vyasane ca “amiṣaṅgajaḍaṃ vijajñivāniti”
    raghuḥ “tībrābhiṣaṅgaprabhaveṇa vṛttim” kumā0 “jātāmiṣaṅgo
    nṛpatirniṣaṅgāt” “tato'bhiṣaṅgānilavipraviddhā” “vinoda-
    yiṣyanti navābhiṣaṅgām” iti ca raghuḥ “navābhiṣaṅgāṃ
    nūtanaduḥkhāmiti” malli0 . 5 āsaktau “muhuriti vanavi-
    bhramābhiṣaṅgāt” māghaḥ 6 bhūtādyāveśe abhighātābhiṣaṅgā-
    bhyāmabhicārābhiśāpataḥ” mādhavanidānam .