Blog
Sanskrit
About
abheda
See also
abhedaḥ .
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 57 .
abheda m. (
-daḥ ) Identity, absence of difference or distinction. mfn. (
-daḥ-dā-daṃ ) Alike, identical.
E. a neg. bheda distinction.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 44, col. 1 .
a-bheda (daḥ) 1. m. Identity.
Goldstücker Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 303, col. 2 .
abheda I. Tatpur. m. (
-daḥ )
1 Undividedness, close union; e. g.
Hitop.: abhedena ca yudhyeyū rakṣeyuśca parasparam; or Bhartṛh.
Śriṅgāraś.: adarśane darśanamātrakāmā dṛṣṭā pariṣvaṅgarasaikalo-
lā . āliṅgitāyāṃ punarāyatākṣyāmāśāsmahe vigrahayorabhedam .
2 Sameness, identity; e. g. Kaiyy. (on Patanj. to Pāṇ. I.
1. 9.): spṛṣṭatādyabhedādvivārādibhede'pi yathā bhavati tathā spṛ-
ṣṭatādibhede'pi vivārādyabhedātprāpnotīti praśnaḥ; or Bharatas.
on Bhaṭṭik. 1. 21.: kṣatriyatvaṃ brāhmaṇatvaṃ cānyonyaprayojanakaṃ jā-
tivyaktyorabhedopacārāt .--The term is of frequent occur-
rence in philosophical works; e. g. Viśvan. on a Nyāya S.:
guṇaguṇinorabhedo na; or Sāṅkhya Prav.: āñjasyādabhedato
vā guṇasāmānyādestatsiddhiḥ pradhānavyapadeśādvā; or Sāṅkhya
Tattwak.: adhyavasāyo buddhiḥ . kriyākriyāvatorabhedavivakṣa-
yā…buddheḥ yo'dhyavasāyo buddherasādhāraṇavyāpārastadabhedā
buddhiḥ . In the Vedānta abheda is especially applied to the
identity of the universal and individual soul or of the Deity
and the world; e. g. Vedāntasāra: anayorvyaṣṭisamaṣṭyorvanavṛkṣa-
yoriva jalāśayajalayoriva cābhedaḥ . etadupahitayorīśvara-
prājñayorapi vanavṛkṣāvacchinnākāśayoriva jalāśayajalagataprati-
bimbākāśayoriva cābhedaḥ . This view of identity is refuted
by the Nyāya-Vaiś.; e. g. in this passage of the Siddhānta-
mukt.: satyaṃ jñānamiti brahmaparaṃ jīveṣu nopayujyate jñānājñā-
nasukhitvaduḥkhitvādibhirjīvānāṃ bhedasiddhau sutarāmīśvarabhedaḥ
(ed. Calc. 1827; the reading °śvarābhedaḥ in Dr. Röer' s ed.
seems a misprint) . anyathā bandhamokṣānupapatteḥ . yo'pīśva-
rabhedabodhako vedaḥ so'pi tadabhedena tadīyatvaṃ pratipādayanstau-
ti . abhedabhāvane ca yatitavyamiti vadati . ata eva sarva eva
ātmani samarpitāḥ śrūyante . mokṣadaśāyāmajñānanivṛttāvabhedo
jāyata ityapi na . bhedasya nityatvena nāśāyogāt . bhedanāśe
'pi vyaktidvayaṃ sthāsyatyeva . E. a neg. and bheda .
II. Bahuvr. m. f. n. (-daḥ-dā-dam ) 1 Undivided, closely
joined; e. g. Siddhāntamukt.: karmadhārayasthale tu nīlotpalami-
tyādāvabhedasaṃbandhena nīlapadārtha utpalapadārthe prakāraḥ . na ca
tatra lakṣaṇā . [2 Identical.] E. a priv. and bheda .
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 71, col. 1 .
abheda a-bheda, as, m. absence of difference
or distinction; identity; not breaking, compactness,
closeness of array;
(as, ā, am), undivided, identical,
alike.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 143, col. 2 .
abheda a.
1 Undivided.
2 Identical, same, alike;
tayorabhedapratipattirasti me Bh. 3.
v. l.
— daḥ
1 Absence of difference or distinction, identity, sameness;
tadrūpakamabhedo ya upamānopameyayoḥ K. P. 10,
Śi. 13. 25.
2 Close union;
icchatāṃ saha vadhūbhirabhedaṃ Ki. 9. 13;
H. 3. 79;
āśāsmahe vigrahayorabhedaṃ Bh. 1. 24.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 35 .
abheda a. not different, identical; m. undividedness, sameness, identity.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 24, col. 2 .
abheda a-bheda, m. non-separation, cohesion; no difference, identity; a. identical.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 75, col. 1 .
a-bheda m. non-fracture, compactness, closeness of array,
RPrāt. &c.
☞
p. 75, col. 1 .
absence of difference or distinction, identity
☞
p. 75, col. 1 .
a-bheda mfn. not different, identical,
VP.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 47, col. 2 .
abheda m. (-daḥ ) Identity, absence of difference or distinction.
mfn. (-daḥ-dā-daṃ ) Alike, identical.
E. a neg. bheda distinction.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 192 .
abheda a. 1 Undivided. -2 Identical, same, alike; tayorabhedapratipattirasti me Bh.3. v. l. -daḥ 1 Absence of difference or distinction, identity, sameness; -2 unity, oneness; bhedābhedayorbhedo grahītavyaḥ | ŚB. on MS.10.6.3. tadrūpakamabhedo ya upamānopameyayoḥ K. P.10, Śi.13.25. -3 Close union; icchatāṃ saha vadhūbhirabhedam Ki.9.13. abhedena ca yudhyeta rakṣeccaiva parasparam H.3.72; āśāsmahe vigrahayorabhedam Bh.1.24.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 70, col. 2 .
a-bheda- m. non séparation, caractère inséparable (d'une chose); absence de différence ;
a. non distinct.
Renou Terminologie grammaticale du Sanskrit
☞
vol. 1,
p. 58 .
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 357 .
abheda (3.
a + bheda ) m.
Ungetrenntheit :
padābhedena pādānāṃ vibhāgo 'bhisamīkṣyatu ṚV. PRĀT. 17, 14.
vigrahayorabhedaḥ der beiden Körper BHARTṚ. 1, 23.
abhidena ca yudhyeta balaṃ rakṣetparasparam HIT. III, 79.
☞
vol. 5,
p. 1027 .
abheda (3.
a + bheda) m.
Nichtverschiedenheit KAP. 1, 125.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 91, col. 3 .
1.
abheda m.
— 1) Ungetrenntheit , Ungetheiltheit 163,2. Spr. 509.
— 2) kein Unterschied , Nichtverschiedenheit 260,26. 31. 285,17.
☞
vol. 1,
p. 91, col. 3 .
2. abheda Adj. nicht verschieden , ein und derselbe 104,3.
Cappeller Sanskrit Wörterbuch
☞
p. 24, col. 2 .
abheda nicht verschieden, indentisch; m. Ungetrenntheit, Nichtversechiedenheit, Identität.
Vācaspatyam
☞
p. 309, col. 1 .
abheda pu0 abhāve na0 ta0 . bhedābhāve aikye “gatayorabheda- miti sainyayostayoḥ ” māghaḥ “abhedaḥ śivarāmayoḥ ” purā0 “ralayordalayoścaiva jayayorbavayorapi . śasayorṇanayoścānte savisargāvisargayoḥ . savindukāvindukayoḥ syādabhedena kalpa- nam ” ālaṅkārikāḥ “guṇaguṇinoḥ kriyākriyāvatoścābheda ” iti sāṃkhyādayaḥ . abhedaśca bhedābhāva iti bahavaḥ . tādā- tmyamiti tu sāṅkhyādayaḥ . tādātmyañca tatsattvaniyatasa- ttākatvaṃ tena guṇaguṇinoḥ kriyākriyāvatorapi tādātmya guṇakriyayordravyaniyatasattākatvāt ataeva vedāntapari- bhāṣāyoma satyaikye mithobhedasta dātmyamityuktaṃ dravyaguṇa- yormithobhedasattve'pi tatsattvaniyatasattākatvāt tathātvam .