• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • abheda

    See also abhedaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 57.
    abheda m. (-daḥ) Identity, absence of difference or distinction. mfn. (-daḥ-dā-daṃ) Alike, identical.

    E. a neg. bheda distinction.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 44, col. 1.
    a-bheda (daḥ) 1. m. Identity.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 303, col. 2.
    abheda I. Tatpur. m. (-daḥ) 1 Undividedness, close union; e. g.

    Hitop.: abhedena ca yudhyeyū rakṣeyuśca parasparam; or Bhartṛh.

    Śriṅgāraś.: adarśane darśanamātrakāmā dṛṣṭā pariṣvaṅgarasaikalo-

    lā . āliṅgitāyāṃ punarāyatākṣyāmāśāsmahe vigrahayorabhedam.

    2 Sameness, identity; e. g. Kaiyy. (on Patanj. to Pāṇ. I.

    1. 9.): spṛṣṭatādyabhedādvivārādibhede'pi yathā bhavati tathā spṛ-

    ṣṭatādibhede'pi vivārādyabhedātprāpnotīti praśnaḥ; or Bharatas.

    on Bhaṭṭik. 1. 21.: kṣatriyatvaṃ brāhmaṇatvaṃ cānyonyaprayojanakaṃ jā-

    tivyaktyorabhedopacārāt.--The term is of frequent occur-

    rence in philosophical works; e. g. Viśvan. on a Nyāya S.:

    guṇaguṇinorabhedo na; or Sāṅkhya Prav.: āñjasyādabhedato

    vā guṇasāmānyādestatsiddhiḥ pradhānavyapadeśādvā; or Sāṅkhya

    Tattwak.: adhyavasāyo buddhiḥ . kriyākriyāvatorabhedavivakṣa-

    yā…buddheḥ yo'dhyavasāyo buddherasādhāraṇavyāpārastadabhedā

    buddhiḥ. In the Vedānta abheda is especially applied to the

    identity of the universal and individual soul or of the Deity

    and the world; e. g. Vedāntasāra: anayorvyaṣṭisamaṣṭyorvanavṛkṣa-

    yoriva jalāśayajalayoriva cābhedaḥ . etadupahitayorīśvara-

    prājñayorapi vanavṛkṣāvacchinnākāśayoriva jalāśayajalagataprati-

    bimbākāśayoriva cābhedaḥ. This view of identity is refuted

    by the Nyāya-Vaiś.; e. g. in this passage of the Siddhānta-

    mukt.: satyaṃ jñānamiti brahmaparaṃ jīveṣu nopayujyate jñānājñā-

    nasukhitvaduḥkhitvādibhirjīvānāṃ bhedasiddhau sutarāmīśvarabhedaḥ

    (ed. Calc. 1827; the reading °śvarābhedaḥ in Dr. Röer's ed.

    seems a misprint) . anyathā bandhamokṣānupapatteḥ . yo'pīśva-

    rabhedabodhako vedaḥ so'pi tadabhedena tadīyatvaṃ pratipādayanstau-

    ti . abhedabhāvane ca yatitavyamiti vadati . ata eva sarva eva

    ātmani samarpitāḥ śrūyante . mokṣadaśāyāmajñānanivṛttāvabhedo

    jāyata ityapi na . bhedasya nityatvena nāśāyogāt . bhedanāśe

    'pi vyaktidvayaṃ sthāsyatyeva. E. a neg. and bheda.

    II. Bahuvr. m. f. n. (-daḥ-dā-dam) 1 Undivided, closely

    joined; e. g. Siddhāntamukt.: karmadhārayasthale tu nīlotpalami-

    tyādāvabhedasaṃbandhena nīlapadārtha utpalapadārthe prakāraḥ . na ca

    tatra lakṣaṇā. [2 Identical.] E. a priv. and bheda.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 71, col. 1.
    abheda a-bheda, as, m. absence of difference

    or distinction; identity; not breaking, compactness,

    closeness of array; (as, ā, am), undivided, identical,

    alike.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 143, col. 2.
    abheda a.

    1 Undivided.

    2 Identical, same, alike; tayorabhedapratipattirasti me Bh. 3. v. l.

    — daḥ

    1 Absence of difference or distinction, identity, sameness; tadrūpakamabhedo ya upamānopameyayoḥ K. P. 10, Śi. 13. 25.

    2 Close union; icchatāṃ saha vadhūbhirabhedaṃ Ki. 9. 13; H. 3. 79; āśāsmahe vigrahayorabhedaṃ Bh. 1. 24.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 35.
    abheda a. not different, identical; m. undividedness, sameness, identity.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 24, col. 2.
    abheda a-bheda, m. non-separation, cohesion;
    no difference, identity; a. identical.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 75, col. 1.
    a-bheda m. non-fracture, compactness, closeness of array, RPrāt. &c.
    ☞ p. 75, col. 1.
    absence of difference or distinction, identity
    ☞ p. 75, col. 1.
    a-bheda mfn. not different, identical, VP.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 47, col. 2.
    abheda

    m. (-daḥ) Identity, absence of difference or distinction.

    mfn.
    (-daḥ-dā-daṃ) Alike, identical.

    E. a neg. bheda distinction.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 192.
    abheda a. 1 Undivided. -2 Identical, same, alike; tayorabhedapratipattirasti me Bh.3. v. l. -daḥ 1 Absence of difference or distinction, identity, sameness; -2 unity, oneness; bhedābhedayorbhedo grahītavyaḥ | ŚB. on MS.10.6.3. tadrūpakamabhedo ya upamānopameyayoḥ K. P.10, Śi.13.25. -3 Close union; icchatāṃ saha vadhūbhirabhedam Ki.9.13. abhedena ca yudhyeta rakṣeccaiva parasparam H.3.72; āśāsmahe vigrahayorabhedam Bh.1.24.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 70, col. 2.
    a-bheda- m. non séparation, caractère inséparable (d'une chose); absence de différence ; a. non distinct.

    Renou Terminologie grammaticale du Sanskrit

    ☞ vol. 1, p. 58.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 357.
    abheda (3. a + bheda) m. Ungetrenntheit: padābhedena pādānāṃ vibhāgo 'bhisamīkṣyatu ṚV. PRĀT. 17, 14. vigrahayorabhedaḥ der beiden Körper BHARTṚ. 1, 23. abhidena ca yudhyeta balaṃ rakṣetparasparam HIT. III, 79.
    ☞ vol. 5, p. 1027.
    abheda (3. a + bheda) m. Nichtverschiedenheit KAP. 1, 125.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 91, col. 3.
    1. abheda m.

    — 1) Ungetrenntheit , Ungetheiltheit 163,2. Spr. 509.

    — 2) kein Unterschied , Nichtverschiedenheit 260,26. 31. 285,17.

    ☞ vol. 1, p. 91, col. 3.
    2. abheda Adj. nicht verschieden , ein und derselbe 104,3.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 24, col. 2.
    abheda nicht verschieden, indentisch; m. Ungetrenntheit, Nichtversechiedenheit, Identität.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 309, col. 1.
    abheda pu0 abhāve na0 ta0 . bhedābhāve aikye “gatayorabheda-
    miti sainyayostayoḥ” māghaḥ “abhedaḥ śivarāmayoḥ” purā0
    “ralayordalayoścaiva jayayorbavayorapi . śasayorṇanayoścānte
    savisargāvisargayoḥ . savindukāvindukayoḥ syādabhedena kalpa-
    nam” ālaṅkārikāḥ “guṇaguṇinoḥ kriyākriyāvatoścābheda”
    iti sāṃkhyādayaḥ . abhedaśca bhedābhāva iti bahavaḥ . tādā-
    tmyamiti tu sāṅkhyādayaḥ . tādātmyañca tatsattvaniyatasa-
    ttākatvaṃ tena guṇaguṇinoḥ kriyākriyāvatorapi tādātmya
    guṇakriyayordravyaniyatasattākatvāt ataeva vedāntapari-
    bhāṣāyoma satyaikye mithobhedasta dātmyamityuktaṃ dravyaguṇa-
    yormithobhedasattve'pi tatsattvaniyatasattākatvāt tathātvam .