abadhyaṃ
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 71.
abadhyaṃ , tri, (hantumayogyaṃ han + arhādyarthe karmmaṇi
yat, “hanovā badhaca” iti badhādeśe . badhama-
rhati iti badhyaḥ, na badhyaḥ, nañsamāsaḥ .) ana-
rthakavākyaṃ . badhāyogyaṃ . iti medinī ..
(“abaddhāñca striyaṃ prāhustiryyagyonigatāmapi” .
iti smṛtiḥ . badhadaṇḍāyogye brāhmaṇe ca,
“badhaḥ svarvvasvaharaṇaṃ purānnirvāsanāṅkane” .
“tadaṅkacchedaityukto daṇḍa uttamasāhasaḥ .
aviśeṣeṇa sarvveṣāmeṣa daṇḍavidhiḥ smṛtaḥ ..
badhādṛte brāhyaṇasya na badhaṃ brāhmaṇo'rhati” ..
iti mitākṣarāyāṃ .)
☞
vol. 1,
p. 125.
abadhyaṃ , tri, (badhamarhati, yat, tato nañsamāsaḥ .)
māraṇānarhaṃ . badhāyogyaṃ . anarthakavākyaṃ . iti
viśvamedinyau . yathā, —
“abadhyāñca striyaṃ prāhustiryyagyonigatāsvapi .”
śatrustrīṇāmabadhyatvamāha matsyapurāṇaṃ .
“kiṃ tvayā na śrutaṃ loke abadhyāḥ śatruyoṣitaḥ” .
iti prāyaścittatattvaṃ .. * .. ātmana abadhyatvaṃ yathā, —
“dehī nityamabadhyo'yaṃ dehe sarvvasya bhārata .
tasmāt sarvvāṇi bhūtāni na tvaṃ śocitumarhasi” ..
iti śrībhagavadgītāyāṃ 2 adhyāyaḥ .. * .. tadbadhe
pāpaṃ yathā, —
“yāvānabadhyasya badhe tāvān badhyasya mokṣaṇe .
adharmmornṛ paterdṛṣṭodharmmastu viniyacchataḥ” ..
iti mānave 9 adhyāye 249 ślokaḥ ..