Blog
Sanskrit
About
aṣṭāpada
See also
aṣṭāpadam ,
aṣṭāpadaḥ ,
aṣṭāpadaṃ .
Sanskrit-English
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 92 .
aṣṭāpada mn. (
-daḥ-daṃ )
1 A kind of chequered cloth or board for drafts, dice, &c.
2 Gold. m. (-daḥ )
1 A spider.
2 A fabulous animal with eight legs, the Śarabha.
3 The mountain Kailāsa or abode of KUVERA.
4 A worm.
5 A pin or bolt. f. (-dī ) A wild sort of jasmin.
E. aṣṭa eight, and pada a quarter, place, foot, &c. a being made long.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 72, col. 1 .
aṣṭāpada (daḥ-daṃ) 1. m. n. A chequer- ed cloth or board for dice, drafts, &c.; a spider; a fabulous ani- mal; Kailāsa; a worm; a bolt. dī f. Wild jasmin.
Benfey Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 63, col. 1 .
aṣṭāpada aṣṭā-pada. I. n. A board
for draughts, dice, etc., Hariv. 6752. II.
m. and n. Gold, Kumāras, 7, 10.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 33, col. 2 .
aṣṭāpada aṣṭā-pada, m. n. dice-board with 64 squares: -vyāpāra, m. game of dice; -pādya, a. eightfold.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 116, col. 3 .
aṣṭā—pada m. ‘having eight legs’, a spider,
L.
☞
p. 116, col. 3 .
☞
p. 116, col. 3 .
the fabulous animal Sarabha,
L.
☞
p. 116, col. 3 .
a wild sort of jasmin,
L.
☞
p. 116, col. 3 .
☞
p. 116, col. 3 .
☞
p. 1318, col. 1 .
a chess-board on which each line has 8 squares or 64 in all,
MW.
☞
p. 116, col. 3 .
aṣṭā—pada mn. (
g. ardharcā di ,
q.v. ) a kind of chequered cloth or board for drafts, dice, &c.,
Hariv. ;
R. &c.
☞
p. 116, col. 3 .
(=
-pruṣ ,
q.v. ) gold,
MBh. xii, 10983;
Kum. vii, 10
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 76, col. 1 .
aṣṭāpada mn. (-daḥ-daṃ )
1. A kind of chequered cloth or board for drafts, dice, &c.
2. Gold.
m. (-daḥ )
1. A spider.
2. A fabulous animal with eight legs, the Sarabha.
3. The mountain Kailasa or abode of KUVERA.
4. A worm.
5. A pin or bolt.
f. (-dī ) A wild sort of jas- min.
E. aṣṭa eight, and pada a quarter, place, foot, &c. a being made long.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 533 .
aṣṭāpada (
a° + pada )
1) m. Spinne H. an. 4, 135. MED. d. 44.
— 2) m. Wurm H. an.
— 3) m. ein fabelhaftes Thier mit 8 Füssen (śarabha ) TRIK. 2, 5, 2. 3, 3, 202. H. 1286, Sch. H. an. MED.
— 4) m. eine Art Jasmin , = aṣṭāpadī H. an.
— 5) m. Keil DHAR. im ŚKDR.
— 6) m. der Berg Kailāsa H. 1028.
— 7) ein getäfeltes Brett mit 8 Feldern zum Würfelspiel , m. n. AK. 2, 10, 46. H. 487. MED. n. TRIK. 3, 3, 202. HĀR. 171. m. H. an. im comp. R. 1, 5, 12. aṣṭāpadena HARIV. 6752. 6761. Lot. de la b. l. 363.
— 8) Gold , m. n. AK. 2, 9, 96. MED. n. H. 1043. m. H. an. f. TRIK. āvarjitāṣṭāpadakumbhatoyaiḥ KUMĀRAS. 7, 10. — Im gaṇa ardharcādi , der Wörter enthält, die zugleich m. und n. sind, findet sich auch aṣṭāpada ; vgl. auch SIDDH. K. 251,b, 6.
☞
vol. 5,
p. 1075 .
aṣṭāpada 8) °padasthāne dakṣa mudreva (so die ed. Bomb.) lakṣyate MBH. 12, 10983. Der Schol., der auch die andere Lesart kennt, erklärt aṣṭāpadapada n. durch suvarṇakārṣāpaṇa . Goldbarren wurde wohl das Zeichen Aṣṭāpada aufgedrückt, das auf diese Weise eine Bez. des Goldes selbst wurde.
— 9) f. ā (sc. ṛc) eine aus acht Pada bestehende Strophe Ind. St. 8, 120.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 142, col. 3 .
aṣṭāpada — 1) m.
— a) *Spinne.
— b) *Raupe , Wurm.
— c) *das fabelhafte Thier Śarabha.
— d) *eine Jasminart.
— e) *Keil.
— f) *Bein. des Berges Kailāsa.
— 2) m. n.
— a) ein getäfeltes Brett mit acht mal acht Feldern zum Würfelspiel. °vyāpāra m. Würfelspiel KĀD. 99,6.
— b) Gold.
— 3) f. ā eine achtzeilige Strophe.
Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch
☞
p. 82, col. 2 .
aṣṭāpada m. *das fabelhafte Tier
śarabha , S II, 145, 4; 194, 2.
— *der Berg Kailāsa, S II, 194, 2.
— °n. Goldstück, Śuk. t. o. 7 [p. 21, 1].
Abhidhānaratnamālā of Halāyudha
☞
p. 22 .
aṣṭāpada; hema svarṇaṃ jātarūpaṃ suvarṇaṃ, bharmaṃ rukmaṃ hāṭakaṃ śātakumbham . gāṅgeyaṃ syādgairikaṃ bhūri candraṃ, rāḥ kalyāṇaṃ niṣkamaṣṭāpadaṃ ca .. 173 .. jāmbūnadaṃ hiraṇyaṃ kanakamahārajatakāñcanāni syuḥ . kārtasvaracāmīkarakarburatapanīyanāmāni .. 174 .. 2.1.1.173
Vācaspatyam
☞
p. 525, col. 2 .
aṣṭāpada puṃna0 ba0 va0 aṣṭau aṣṭau padāni paṅktāvasya vṛttau saṃkhyā śabdasya vīpsārthatvāṅgīkāraḥ āttvam arddharccādiḥ . 1 śārīphalake . aṣṭasu dhātuṣu padaṃ pratiṣṭhā yasya . 2 svarṇe . āva- rjjitāṣṭāpadakumbhatoyaiḥ ” kumā0 . “aceṣṭātāṣṭāpadabhūmireṇuḥ ” māghaḥ . upacārāt svarṇamaye'pi “aṣṭāpadena balavān rājā vajra dharopamaḥ ” iti harivaṃśaḥ 3 śarabhe 4 lūtāyāñca pu0 . tayoraṣṭapadatvāt . aṣṭaṃ yathā syāttathā padyate . 5 kṛmau . aṣṭasu dikṣu āpadyate 6 kīlake . aṣṭābhiḥ siddhibhirāpadyate . ā + pada —ap 3 ta0 . aṇimādyaṣṭasiddhiyuktakte 7 kailāse pu0 .