• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • aṣṭādaśan


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 92.
    aṣṭādaśan mfn. plu. only (-daśa) Eighteen.

    E. aṣṭa eight, and daśan ten.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 72, col. 1.
    aṣṭā_daśan (śā) a. Eighteen.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 63, col. 1.
    aṣṭādaśan aṣṭā-daśan, card. num.

    adj. Eighteen, Man. 8, 3. — Cf. Lat.

    octodecim.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 207, col. 2.
    aṣṭādaśan a. [aṣṭa ca daśa ca] Eighteen; agāhatāṣṭādaśatāṃ jigīṣayā navadvayadvīpapṛthagjayaśriyāṃ N. 1. 5.

    Comp.

    — aṃgaḥ

    — gaṃ the eighteen parts of medical science.

    — upacāraḥ [karma° saṃjñātvānna dviguḥ] the eighteen modes of showing respect or worshipping; āsanaṃ svāgataṃ pādyamarghyamācamanīyakaṃ snānaṃ vastrepavītaṃ ca bhūṣaṇāni ca sarvaśaḥ . gaṃdhapuṣpe tathā dhūpadīpāvannaṃ ca tarpaṇaṃ . mālyānulepanaṃ caiva namaskāravisarjane . aṣṭādaśopacāraistu maṃtrī pūjāṃ samācaret Tantra.

    — upapurāṇaṃ a secondary or minor Purāṇa; aṣṭānyupapurāṇāni munibhiḥ kathitāni tu . ādyaṃ sanatkumāroktaṃ nārāsīṃhamataḥ paraṃ . tṛtīyaṃ nāradaṃ proktaṃ kumāreṇa tu bhāṣitaṃ . caturthaṃ śivadharmākhyaṃ sākṣānnaṃdīśabhāṣitaṃ . durvāsasoktamāścaryaṃ nāradoktamataḥparaṃ . kāpilaṃ mānavaṃ caiva tathaivośanaseritaṃ . brahmāṃḍaṃ vāruṇaṃ cātha kālikāhvayameva ca . māheśvaraṃ tathā śāṃbaṃ sauraṃ sarvārthasaṃcayaṃ . parāśaroktaṃ pravaraṃ tathā bhāgavatadvayaṃ . idamaṣṭādaśaṃ proktaṃ purāṇaṃ kaurmasaṃjñitaṃ . caturdhā saṃsthitaṃ puṇyaṃ saṃhitānāṃ prabhedataḥ .. Hemādri.

    — dhānyaṃ the 18 kinds of corn; yavagodhūmadhānyāni tilāḥ kaṃgukulatthakāḥ . māṣā mudgā masūrāśca niṣpāvāḥ śyāmasarṣapāḥ .. gavedhukāśca nīvārā oḍhakyo'tha satīnakāḥ . caṇakāścīnakāścaiva dhānyānyaṣṭādaśaiva tu ...

    — purāṇaṃ the eighteen Purāṇas: brāhmaṃ pādmaṃ vaiṣṇavaṃ ca śaivaṃ bhāgavataṃ tathā . tathānyannāradīyaṃ ca mārkaṃḍeyaṃ ca saptamaṃ .. āgneyamaṣṭakaṃ proktaṃ bhaviṣyannavamaṃ tathā . daśamaṃ brahmavaivartaṃ liṃgamekādaśaṃ tathā .. vārāhaṃ dvādaśaṃ proktaṃ skāṃdaṃ cātra trayodaśaṃ . catudarśaṃ vāmanaṃ ca kaurmaṃ paṃcadaśaṃ tathā .. mātsyaṃ ca gāruḍaṃ caiva brahmāṃḍāṣṭādaśaṃ tathā ...

    — bhujā an epithet of the goddess mahālakṣmī.

    — vidyā the eighteen kinds of learning or lores; aṃgāni vedāścatvāro mīmāṃsā nyāyavistaraḥ . dharmaśāstraṃ purāṇaṃ ca vidyā hyetāścartudaśa .. āyurvedo dhanurvedo gāṃdharvaśceti te trayaḥ . arthaśāstraṃ caturthaṃ tu vidyā hyaṣṭādaśaiva tu ...

    — vivādapadaṃ the eighteen subjects of litigation (causes of dispute); see Ms. 8. 4-7.

    — smṛtikārin m. pl. the eighteen Smṛtikāras or law-givers of the Āryas; viṣṇuḥ parāśaro dakṣaḥ saṃvartavyāsahāritāḥ . śātātapo vasiṣṭhaśca yamāpastaṃbagautamāḥ . devalaḥ śaṃkhalikhitau bharadvājośanotrayaḥ . śaunako yājñavalkyaśca daśāṣṭau smṛtikāriṇaḥ ...

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 52.
    aṣṭā́daśan a. eighteen.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 116, col. 3.
    aṣṭā́—daśan (aṣṭā́-), mfn. eighteen, ŚBr. &c.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 76, col. 1.
    aṣṭādaśan mfn. plu. only (-daśa) Eighteen.

    E. aṣṭa eight, and daśan ten.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 284.
    aṣṭādaśan a. [aṣṭa ca daśa ca] Eighteen; agāhatāṣṭādaśatāṃ jigīṣayā navadvayadvīpapṛthagjaśriyām N.1.5. -Comp. -aṅgaḥ -ṅgam the eighteen parts of medical science. -upacāraḥ [karma. sa. saṃjñātvānna dviguḥ] the eighteen modes of showing respect or worshipping; āsanaṃ svāgataṃ pādyamarghyamācamanīyakam | snānaṃ vastropavītaṃ ca bhūṣaṇāni ca sarvaśaḥ | gandhapuṣpe tathā dhūpadīpāvannaṃ ca tarpaṇam | mālyānulepanaṃ caiva namaskāravisarjane | aṣṭādaśopacāraistu mantrī pūjāṃ samācaret Tantra. -upapurāṇam a secondary or minor Purāṇa; aṣṭānyupapurāṇāni munibhiḥ kathitāni tu | ādyaṃ sanatkumāroktaṃ nārasiṃhamataḥ param | tṛtīyaṃ nāradaṃ proktaṃ kumāreṇa tu bhāṣitam | caturthaṃ śivadharmākhyaṃ sākṣānnandīśabhāṣitam | durvāsasoktamācaryaṃ nāradoktamataḥ param | kāpilaṃ mānavaṃ caiva tathaivośanaseritam | brahmāṇḍaṃ vāruṇaṃ cātha kālikāhvayameva ca | māheśvaraṃ tathā śāmbaṃ sauraṃ sarvārthasaṃcayam | parāśaroktaṃ pravaraṃ tathā bhāgavatadvayam | idamaṣṭādaśaṃ proktaṃ purāṇaṃ kaurmasaṃjñitam | caturdhā saṃsthitaṃ puṇyaṃ saṃhitānāṃ prabhedataḥ || Hemādri. -tattvāni Eighteen fundamental principles; mahat, ahaṃkāra, manas, pañcatanmātras; deśendriyāṇi. -dhānyam the 18 kinds of corn; yavagodhūmadhānyāni tilāḥ kaṅgukulanthakāḥ | māṣā mudrā masūrāśca niṣpāvāḥ śyāmasarṣapāḥ || gavedhukāśca nīvārā oḍhakyo'tha satīnakāḥ | caṇakāścīnakāścaiva dhānyānyaṣṭā- daśaiva tu ||. -parvāṇi The eighteen parvas of Mahābhārata are ādi, sabhā, vana, virāṭ, udyoga, bhīṣma, droṇa, karṇa, śalya, sauptika, strī, śānti, anuśāsana, aśvamedha, āśramavāsi, mausala, mahāprasthānaka, svargārohaṇa. -purāṇam the eighteen Purāṇas - brāhmaṃ padmaṃ vaiṣṇavaṃ ca śaivaṃ bhāgavataṃ tathā | tathānyannāradīyaṃ ca mārkaṇḍeyaṃ ca saptamam || āgneyamaṣṭakaṃ proktaṃ bhaviṣyannavamaṃ tathā | daśamaṃ brahmavaivartaṃ liṅgamekādaśaṃ tathā || vārāhaṃ dvādaśaṃ proktaṃ skāndaṃ cātra trayodaśam | catudarśaṃ vāmanaṃ ca kaurmaṃ pañcadaśaṃ tathā || matsyaṃ ca gāruḍaṃ caiva brahmāṇḍāṣṭādaśaṃ tathā ||. -bhujā an epithet of the goddess mahālakṣmī. -mūlam The roots of the eighteen plants (Mar. bela, airaṇī, ṭeṃṭū, śivaṇa, pahāḍamūḻa, punarnavā, rānauḍīda, cikaṇā, eraṃḍa, jīvaka, ṛṣabhaka, jīvaṃtī, śatāvarī, tirakāṃḍeṃ, ūsa, darbha, kasaī, sāḻī). -vidyā the eighteen kinds of learning or lores; aṅgāni vedāścatvāro mīmāṃsā nyāyavistaraḥ | dharmaśāstraṃ purāṇaṃ ca vidyā hyetāścaturdaśa || āyurvedo dhanurvedo gāndharvaśceti te trayaḥ | arthaśāstraṃ caturthaṃ tu vidyā hyaṣṭādaśaiva tu || -vivādapadam the eighteen subjects of litigation (causes of dispute); see Ms.8.4-7. -śilpaśāstropadeśakāḥ Eighteen ancient writers on the scienee of Architecture; bhṛguratrirvasiṣṭhaśca viśvakarmā mayastathā | nārado nagnajiccaiva viśālākṣaḥ purandaraḥ || 1 || brahmā kumāro nandīśaḥ śaunako garga eva ca | vāsudevo'niruddhaśca tathā śukrabṛhaspatī || 2 || aṣṭādaśaite vikhyātāḥ śilpaśāstropadeśakāḥ || Matsya P. -smṛtikārin m. pl. the eighteen Smṛitikāras or lawgivers of the Āryas; viṣṇuḥ parāśaro dakṣaḥ saṃvartavyāsahāritāḥ | śātātapo vasiṣṭhaśca yamāpastambagautamāḥ | devalaḥ śaṅkhalikhitau bharadvājośano'trayaḥ | śaunako yājñavalkyaśca daśāṣṭau smṛtikāriṇaḥ ||

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 5, p. 1075.
    aṣṭādaśan (aṣṭan + daśan) achtzehn M. 8, 3. WEBER, Nakṣ. 2, 284. VARĀH. BṚH. S. 11, 36. °daśākṣara Ind. St. 8, 84. 87.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 142, col. 2.
    aṣṭā́daśan (Nom. °daśa) Adj. achtzehn. aṣṭādaśadīkṣa Adj. KĀTY. ŚR. 24,3,36. aṣṭādaśāratni Adj. 8,6,4.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 35, col. 1.
    aṣṭā́daśan achtzehn.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 24, col. 1.
    aṣṭādaśan m. f. n. duodeviginti. gr. 256.