• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • aṣṭāṅgayoga


    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 1318, col. 1.
    aṣṭāṅga—yoga m. the eightfold Yoga (consisting of yama, niyama, āsana, prāṇāyāma, pratyāhāra, dhyāna, dhāraṇa, and samādhi, qq.vv.), Up.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 524, col. 1.
    aṣṭāṅgayoga pu0 aṣṭāvaṅgānyasya karma0 . yamaniyamādya-
    ṣṭāṅge yoge sa ca aṅgasahitodarśitaḥ tantrasāre .
    “aikyaṃ jīvātmanorāhuryogaṃ yogaviśāradāḥ . tava snehāt
    samākhyātā yogavighnakarāstu ye . kāmakroghalobhamoha-
    madamātsaryyasaṃjñakāḥ . yogāṅgairetānnirjjitya yogino-
    yogamāpnuyuḥ . yamaniyamāvāsanaṃ prāṇāyāmastataḥparam .
    pratyāhāro dhāraṇākhyaṃ dhyānaṃ sārddhaṃ samādhinā . yogā-
    ṅgānyāhuretāni yogino yogasādhane . yamādayastu
    “ahiṃsā satyamasteyaṃ brahmacaryyaṃ dayārjjavam . kṣamā dhṛti-
    rmitāhāraḥ śaucañceti yamā daśa . tapaḥsantoṣa āstikyaṃ
    dānaṃ devasya pūjanam . siddhāntaśravaṇajñcaiva hrīrmatiśca
    japohutam . daśaite niyamāḥ proktāyogaśāstraviśāradaiḥ .
    āsanāni āsanaśabde vakṣyante . “iḍayākarṣayedvāyuṃ bāhyaṃ
    ṣoḍaśamātrayā . dhārayet pūritaṃ yogī catu ṣaṣṭhyā tu mā-
    trayā . suṣumṇā madhyagaṃ, satyagdvātriṃśanmātrayā śanaiḥ .
    nāḍyā piṅgalayā caiva recayedyogavittamaḥ . prāṇāyāmamimaṃ
    prāhuryogaśāstraviśāradāḥ . bhūyobhūyaḥ kramāttasya vyatyāsena
    samācaret . mātrāvṛttikrameṇaiva samyagdvādaśa ṣoḍaśa .
    japadhyānādibhiryuktaṃ sagarbhaṃ taṃ vidurbudhāḥ . tadapetaṃ
    nigarbhañca prāṇāyāmaṃ paraṃ viduḥ . kramādabhyasyataḥ puṃsodeha
    svedodgamo'dhamaḥ . madhyamaḥ kamyasaṃyukto bhūmityāgaḥ paro-
    mataḥ . uttamasya guṇāvāptiryyāvacchīlanamiṣyate” indri-
    yāṇāṃ vicaratāṃ vivayeṣu nirargalam . balādāharaṇaṃ
    tebhyaḥ pratyāhāro'bhidhīyate . aṅguṣṭhagulphajānūrusīmanī
    liṅganābhiṣu . hṛdgrīvākaṇṭhadeśe tu lambikāyāṃ tathā
    nasi . bhrumadhye mastake murddhni dvādaśānte yathāvidhi . dhāraṇaṃ
    prāṇamarutodhāraṇeti nigadyate . samāhitena manasā
    caitanyāntaravarttinā . ātmanyabhīṣṭadevānāṃ dhyānaṃ dhyāna-
    mihocyate . samatvabhāvanāṃ nityaṃ jīvātṣaparamātmanoḥ .
    samādhimāhurmunayaḥ proktamaṣṭāṅgalakṣaṇam . ityādi kathitaṃ
    devi kāmādiripunāśanam” . pāta0 sū0 tu atyathoktam .

    The Purāṇa Index

    ☞ vol. 1, p. 132.
    Aṣṭāṅgayoga — consists of āsana, prāṇarodha, pratyā-

    hāra, dhāraṇā, dhyāna, samādhi, together with yamas and

    niyamas.

    Vi. 104. 24-25.

    Aufrecht’s Catalogus Catalogorum

    ☞ vol. 1, p. 35, col. 2.
    aṣṭāṅgayoga yoga. Bik. 566. Burnell 112^b.

    Aṣṭāṅgayogaśāstre Gāyatrīsaṃkalpa. P. 12.

    ☞ vol. 1, p. 35, col. 2.
    aṣṭāṅgayoga by Śaṅkarācārya. B. 4, 2.
    ☞ vol. 1, p. 773, col. 1.
    aṣṭāṅgayoga read Aṣṭāṅgayogaśāstre Japāgāyatrīsaṃ-
    kalpa.

    Puranic Encyclopedia

    ☞ p. 64, col. 1.
    AṢṬĀṄGAYOGA (S). Yama, Niyama, Āsana, Prāṇā-

    yāma, Pratyāhāra, Dhyāna, Dhāraṇā and Samādhi.

    1) Yama. That which prevents the yogīs from doing

    prohibited things. Ahiṃsā, Satya, Asteya, Brahma-

    carya and Aparigraha are yamas.

    2) Niyama. Actions leading to Mokṣa. They are:

    (1) ŚAUCA—Cleanliness of the mind—cleaning it of

    such bad qualities like jealousy. (2) TAPAS—indiffe-

    rence (Samatvabhāva) to the pairs of opposites like

    pleasure and pain, heat and cold etc. (3) Svādhyāya

    -pursuit of the science of salvation chanting of OM.

    (4) SANTOṢA—remaining happy and contented.

    (5) ĪŚVARA-PRAṆIDHĀNA—surrendering all ac-

    tions to God.

    3) Āsana. Postures of sitting firmly and comfortably. Of

    the many āsanas the very prominent ones are: Svasti-

    kāsana, Vīrāsana, Padmāsana, Siddhāsana, Vastrāsana,

    Vyāghracarmāsana, Valkalāsana, Kuśāsana, Kṛṣṇāsana,

    Viṣṭarāsana, Mayūrāsana and Kūrmāsana. Of these

    Siddhāsana is considered to be the best of the lot. This

    āsana strengthens the 72,000 nerves of the human system

    and all the yogīs prefer this to any other. “Kimanyaiḥ

    bahubhiḥ pīṭhaiḥ pīṭhe Siddhāsane sati” (of what use

    are the others when there is Siddhāsana).

    4) Prāṇāyāma. Control of Prāṇa (Prāṇa is the life giving

    breath and āyāma is the checking of it). Select an airy

    place and be seated in an ordinary āsana facing north

    or east after taking your early morning bath. Sit erect

    with your breast slightly pushed forward and your head

    slightly drawn back. Then complete one Prāṇāyāma

    doing Pūraka, Kumbhaka and Recaka. The Rudrayā-

    mala states thus about Prāṇāyāma.

    Dakṣāṅguṣṭhena dakṣaṃ ca.

    Ghrāṇaṃ saṃpīḍya mantravit

    Īḍayā pūrayedvāyuṃ

    Mātrā ṣoḍaśabhiḥ kramāt

    Aṅguṣṭhānāmikābhyāñca

    Dhṛtvā nāsādvayaṃ tataḥ

    Tatastu kampayedvāyuṃ

    Pūrakāṇāṃ caturgaṇaiḥ

    Anāmayā tathā vāma-

    Nāsāṃ dhṛtvā tu dakṣine

    Dvātriṃśadbhistu mātrābhir

    Vāyurecanamācaret.

    Closing the right nostril by the thumb of the right

    hand and inhaling air inside through the left nostril

    taking 16 seconds is called Pūraka. Closing the nostrils

    by the thumb and ring-finger and keeping the breath

    for 64 seconds is called Kumbhaka. Closing the left

    nostril well and then exhaling through the right nost-

    ril taking 32 seconds is called Recaka. Pūrakas should

    be done through the same nostril through which you

    have done Recaka. (You must do at least ten Prāṇā-

    yāmas at a time).

    5) Pratyāhāra. Withdrawing the mind from worldly

    objects and sensuous pleasures.

    6) Dhyāna. Keeping your mind fixed on the tip of your

    nose. Meditation.

    7) Dhāraṇa. Steadily thinking of things you should know.

    Concentration.

    8) Samādhi. The union of mind with God. This is a

    blissful superconscious state in which one perceives the

    identity of the individualised soul and cosmic spirit.

    (Yogābhyāsa).