• Blog
  • Sanskrit
  • About
    •

    aśokāṣṭamī

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 114, col. 1.
    aśokāṣṭamī f. the eighth day in the first half of the month Caitra.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 515.
    aśokāṣṭamī (a° + aṣṭamī) f. der 8te Tag in der ersten Hälfte des Monats Caitra As. Res. III, 277.

    — Vgl. aśokatrirātra .

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 137, col. 2.
    aśokāṣṭamī f. der achte Tag in der lichten Hälfte des Caitra.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 486, col. 1.
    aśokāṣṭamī strī nāsti śokoyasyāḥ karmma0 . caitraśuklā-
    ṣṭamyāṃ, sā hi aśokakalikāpānādaśokadāyikā .
    yathoktaṃ hemā0 vra0 kha0 liṅgapurā0 . “aśokakalikā-
    ścāṣṭau ye pibanti punarvasau . caitremāsi sitāṣṭamyāṃ na te
    śokamavāpnuyuḥ .” kūrmmapurā0 . caitremāsi sitā-
    ṣṭamyāṃ budhavāre punarvasau . aśokakusumairudramarcayitvā
    vidhānataḥ . aśokasyāṣṭa kalikā mantreṇīktena bhakṣayet .”
    śokaṃ naivāpluyānmartyaḥ” atra budhapunarvasuyogaḥ prāśastyarthaḥ
    hemā0 . “aśokakalikāpānamaśokatarupūjanam” śuklā-
    ṣṭamyāṃ tu caitrasya kṛtvā prāpnoti nirvṛtimiti” laiṅke caitra-
    śuklāṣṭamīmātrasya nimittatokteḥ . mantrastu tatraiva dṛśyaḥ .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 138.
    aśokāṣṭamī , strī, (na vidyate śoko yasyāṃ sā .
    evambhūtā aṣṭamī .) caitramāsīyaśuklāṣṭamī . ta-
    trāṣṭasaṅkhyakāśokakalikāyuktajalapānaṃ karttavyam .
    yathā, athāśokāṣṭamī skānde .
    “mīne madhau śuklapakṣe aśokākhyāṃ tathāṣṭamīṃ .
    pibedaśokakalikāḥ snāyāllauhityavāriṇi” ..
    aśokākhyetyupādānāttithimātre'pi tatpānaṃ .
    phalantu mantraliṅgāt śokarāhityamavagantavyaṃ .
    lauhityavāriṇi brahmaputtrākhyanadajale . punarvasu-
    yoge tu phalādhikyaṃ . āha liṅgagaruḍapurāṇayoḥ .
    “aśokakalikāścāṣṭau ye pibanti punarvasau .
    caitre māsi sitāṣṭamyāṃ na te śokamavāpnuyuḥ” ..
    pānamantrastu .
    “tvāmaśoka harābhīṣṭa madhumāsasamudbhava .
    pibāmi śokasantapto māmaśokaṃ sadā kuru” ..
    strīśūdrakarttṛkapāne'pi prāguktayukteḥ svayaṃ mantraḥ
    paṭhanīyaḥ . strīpakṣe ūho'pi nāsti vivṛtamekā-
    daśītattve . aśokapānantu pañcamārddhapraharavyāpi-
    nyāmaṣṭamyāṃ bhrātṛdvitīyoktavat . iti tithyādi-
    tattvaṃ .. * .. api ca . atra srotojale budhavāre
    punarvvasunakṣatrayuktaśuklāṣṭamyāṃ vājapeyayajñajanyaphala-
    samaphalaprāptikāmaḥ snāyāt . brahmaputre tu sarvva-
    pāpakṣayapūrvvakatīrthasnānajanyaphalaprāptikāmaḥ snā-
    yāt . snānetikarttavyatāṃ vidhāya .
    “om̐, brahmaputtra mahābhāga śāntanoḥ kulanandana .
    amoghāgarbhasaṃbhūta pāpaṃ lauhitya me hara” ..
    iti paṭhitvā snāyāt .
    kevalaśuklāṣṭamyāṃ brahmapadagamanaphalaṃ . pañcamārddha-
    praharavyāpinyāṃ punarvvasuyuktāyāṃ kevalāyāṃ vā śuklā-
    ṣṭamyāṃ śokarahitatvakāmaḥ aṣṭāvaśokakalikā
    ahaṃ pibāmi iti saṅkalpya, —
    “tvāmaśoka harābhīṣṭa madhumāsasamudbhava .
    pibāmi śokasantapto māmaśokaṃ sadā kuru” ..
    iti paṭhitvā viṣṇupadajalamiśritā aśoka-
    kalikā aṣṭau pibet . strīśūdrānupanītairapi
    mantraḥ paṭhanīyaḥ paurāṇikatvāt . strīpakṣeliṅgoho
    nānti prakṛteḥ samavetārthatvāt . iti kṛtyatattvaṃ ..