aśaucasaṅkara
Vācaspatyam
☞
p. 492, col. 2.
aśaucasaṅkara aśaucayīḥ saṅkaraḥ . jananamaraṇāśaucayo
rmadhye punarjananāmaraṇāśaucayoḥ pātena janite aśauca-
viśeṣe . tatkālabhedo yathā jananāśaucamadhye jananā-
śaucāntarapāte pūrvvāśaucakālena śuddhiḥ . pūrṇāśau-
cāntyadine pūrṇāśaucāntarapāte antimadinottaradinadvayena
śuddhiḥ . antimadivasottaraprabhāte sūryyodayāt pūrvvaṃ tat-
pāte sūryyodayāvadhidinatrayeṇa śuddhiḥ . evaṃ maraṇāśauce'pi .
varddhitadinadvayatnayābhyantare aśaucāntarapāte pūrvvaiṇaiva
śuddhiḥ . aśaucatritayāntakṛtyamekadaiva . taddvitīyadinakṛtyaṃ
tatparadine . atra daśamadinatatprabhātayoḥ pitṛmātṛbharttṛ
maraṇe tu na dinadvayatrayācchuddhiḥ kintu svāvadhyeva sampūrṇā-
śaucamiti . jñātijananāśaucamadhye svaputrajanane pūrvvārddhe
pūrvveṇa, parārddhe pareṇa śuddhiḥ . evaṃ jñātimaraṇamadhye pitṛmā-
tṛbhartrṛmaraṇe pūrvvārddhe pūrvvāśaucakālena, parārddhepitrādyaśauca-
kālena śuddhiḥ . svaputtrajananāśaucāntimadinatatprabhātayorjñāti-
janane, pitṛmātṛbharttṛmaraṇāśaucāntimadinatat prabhātayorjñā-
timaraṇe'pi na dinadvayatrayavṛddhiḥ . svaputtrayostu tathā janane
mātāpittrostutathā maraṇe na dvinadvayatrayavṛddhiḥ . jananā-
śaucayostu sannipāte pūrvvārddhe jātoyadā'śaucābhyantare
mṛtastadā sapiṇḍānāṃ sadyaḥ śaucena pūrvvāśaucasya nāśaḥ . tannā-
śādeva parārddhajātamātāpitṛvyatiriktānāṃ parajananāśaucasya
nivṛttiḥ . parajātamaraṇe tu na tathā tasya pūrvajananāvadhi-
sthāyitvāditi gurucaraṇāḥ . evaṃ dvitīyajātasya pitrostu
pūrvvārddhajātamaraṇe pūrvvāśaucakālāvadhi aṅgāspṛśyatvayukta-
maśaucaṃ, parārddha jātamaraṇe tu svāvadhijananāśaucamaṅgāspṛ-
śyatvayuktamiti . autsargikasamasaṃkhyadivasīyajananamaraṇā-
śaucayoḥ sannipāte maraṇāśaucakālena śuddhiḥ . tadanyakā
layostu dīrghakālāśaucakālena śuddhiḥ . tataśca puttravatyāviṃ-
śatirātrāśaucāntyadine patyurmaraṇe bahukālena jananāśau-
cakālena śuddhiḥ tathā sapiṇḍadvayajananajātadvādaśā-
hāntyadine pitṛmātṛbharttṛmaraṇe'pi bahukālīnāśaucakālena
śuddhiḥ . prathamadine sapiṇḍamaraṇadvaye yāvadaśaucaṃ sarvago-
trāspṛśyatvayuktam evaṃ prathamāhe sakulyadvayaraṇe'ṅgāspṛ-
śyatvayuktaṃ trirātram . tenaitat trirātraṃ guru videśama-
raṇādau trirātraṃtu laghu snānenaivāṅgāspṛśyatvanivṛtteḥ .
tataścobhayoḥ sannipāte guruṇaiva śuddhiḥ . evaṃ videśasthamṛta-
jñātitrirātrādvideśasthamṛtapitṛmātṛbharttṛtrirātraṃ guru .
saṃpūrṇāśauce tu aśaktānāmapi yāvadaśaucamakṣāralavaṇā-
śitvadarśanāt . atrāpi tāvatkālaṃ tathāsiddhatvā-
ttatrāpi guruṇaiva śuddhiḥ . tulyatrirātrayostu sannipāte
pūrvveṇaiva śuddhiḥ . tathā kanyāputtrayamajotpattau mātu-
rmāsena śuddhiḥ . tayoraśaucamadhye mātuḥ kanyāmaraṇe sadyaḥ
śuddhirna puttramaraṇāt, anyeṣāntu prathamajātamaraṇāt śuddhiḥ .
na parajātamaraṇāt evamanyadbhāvyaṃ sudhīmiḥ” śuddhitattvam .