• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • aśaucasaṅkara


    Vācaspatyam

    ☞ p. 492, col. 2.
    aśaucasaṅkara aśaucayīḥ saṅkaraḥ . jananamaraṇāśaucayo
    rmadhye punarjananāmaraṇāśaucayoḥ pātena janite aśauca-
    viśeṣe . tatkālabhedo yathā jananāśaucamadhye jananā-
    śaucāntarapāte pūrvvāśaucakālena śuddhiḥ . pūrṇāśau-
    cāntyadine pūrṇāśaucāntarapāte antimadinottaradinadvayena
    śuddhiḥ . antimadivasottaraprabhāte sūryyodayāt pūrvvaṃ tat-
    pāte sūryyodayāvadhidinatrayeṇa śuddhiḥ . evaṃ maraṇāśauce'pi .
    varddhitadinadvayatnayābhyantare aśaucāntarapāte pūrvvaiṇaiva
    śuddhiḥ . aśaucatritayāntakṛtyamekadaiva . taddvitīyadinakṛtyaṃ
    tatparadine . atra daśamadinatatprabhātayoḥ pitṛmātṛbharttṛ
    maraṇe tu na dinadvayatrayācchuddhiḥ kintu svāvadhyeva sampūrṇā-
    śaucamiti . jñātijananāśaucamadhye svaputrajanane pūrvvārddhe
    pūrvveṇa, parārddhe pareṇa śuddhiḥ . evaṃ jñātimaraṇamadhye pitṛmā-
    tṛbhartrṛmaraṇe pūrvvārddhe pūrvvāśaucakālena, parārddhepitrādyaśauca-
    kālena śuddhiḥ . svaputtrajananāśaucāntimadinatatprabhātayorjñāti-
    janane, pitṛmātṛbharttṛmaraṇāśaucāntimadinatat prabhātayorjñā-
    timaraṇe'pi na dinadvayatrayavṛddhiḥ . svaputtrayostu tathā janane
    mātāpittrostutathā maraṇe na dvinadvayatrayavṛddhiḥ . jananā-
    śaucayostu sannipāte pūrvvārddhe jātoyadā'śaucābhyantare
    mṛtastadā sapiṇḍānāṃ sadyaḥ śaucena pūrvvāśaucasya nāśaḥ . tannā-
    śādeva parārddhajātamātāpitṛvyatiriktānāṃ parajananāśaucasya
    nivṛttiḥ . parajātamaraṇe tu na tathā tasya pūrvajananāvadhi-
    sthāyitvāditi gurucaraṇāḥ . evaṃ dvitīyajātasya pitrostu
    pūrvvārddhajātamaraṇe pūrvvāśaucakālāvadhi aṅgāspṛśyatvayukta-
    maśaucaṃ, parārddha jātamaraṇe tu svāvadhijananāśaucamaṅgāspṛ-
    śyatvayuktamiti . autsargikasamasaṃkhyadivasīyajananamaraṇā-
    śaucayoḥ sannipāte maraṇāśaucakālena śuddhiḥ . tadanyakā
    layostu dīrghakālāśaucakālena śuddhiḥ . tataśca puttravatyāviṃ-
    śatirātrāśaucāntyadine patyurmaraṇe bahukālena jananāśau-
    cakālena śuddhiḥ tathā sapiṇḍadvayajananajātadvādaśā-
    hāntyadine pitṛmātṛbharttṛmaraṇe'pi bahukālīnāśaucakālena
    śuddhiḥ . prathamadine sapiṇḍamaraṇadvaye yāvadaśaucaṃ sarvago-
    trāspṛśyatvayuktam evaṃ prathamāhe sakulyadvayaraṇe'ṅgāspṛ-
    śyatvayuktaṃ trirātram . tenaitat trirātraṃ guru videśama-
    raṇādau trirātraṃtu laghu snānenaivāṅgāspṛśyatvanivṛtteḥ .
    tataścobhayoḥ sannipāte guruṇaiva śuddhiḥ . evaṃ videśasthamṛta-
    jñātitrirātrādvideśasthamṛtapitṛmātṛbharttṛtrirātraṃ guru .
    saṃpūrṇāśauce tu aśaktānāmapi yāvadaśaucamakṣāralavaṇā-
    śitvadarśanāt . atrāpi tāvatkālaṃ tathāsiddhatvā-
    ttatrāpi guruṇaiva śuddhiḥ . tulyatrirātrayostu sannipāte
    pūrvveṇaiva śuddhiḥ . tathā kanyāputtrayamajotpattau mātu-
    rmāsena śuddhiḥ . tayoraśaucamadhye mātuḥ kanyāmaraṇe sadyaḥ
    śuddhirna puttramaraṇāt, anyeṣāntu prathamajātamaraṇāt śuddhiḥ .
    na parajātamaraṇāt evamanyadbhāvyaṃ sudhīmiḥ” śuddhitattvam .