• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • aśarīra


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 88.
    aśarīra mfn. (-raḥ-rā-raṃ) Bodiless, incorporeal. m. (-raḥ) A name of KĀMA or love.

    E. a neg. śarīra body.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 68, col. 2.
    a-śarīra (raḥ) m. Kāma a. Incorporeal.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 99, col. 3.
    aśarīra a-śarīra, as, ā, am, bodiless, in-

    corporeal; (as), m. a N. of Kāma, the god of love.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 200, col. 3.
    aśarīra a. Bodiless, incorporeal.

    — raḥ

    1 The Supreme Being (paramātman), Brahma.

    2 (In Mīmāmsā) A god or deity in general.

    3 Cupid, the god of love cetāṃsi ciṃtābhirivāśarīraḥ Ki. 17. 10: Śi. 9. 61.

    4 An ascetic who has renounced all worldly connections; °tvaṃ tā absolution.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 32, col. 3.
    aśarīra a-śarīra, a. bodiless, lacking a substantial
    body; m. Kāma (cp. anaṅga).

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 113, col. 1.
    a-śarī́ra mf(ā)n. bodiless, incorporeal, AitBr.; ŚBr. xiv, &c.
    ☞ p. 113, col. 1.
    not coming from a visible body (as a voice), R. iv, 63, 6; Kathās.
    ☞ p. 113, col. 1.
    a-śarī́ra m. N. of Kāma, Śiś. ix, 61
    ☞ p. 113, col. 1.
    a-śarī́ra n. (in rhetoric) absence of the verb in a sentence.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 72, col. 2.
    aśarīra

    mfn. (-raḥ-rā-raṃ) Bodiless, incorporeal

    m. (-raḥ) A name of KĀMA or
    love.

    E. a neg. śarīra body.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 274.
    aśarīra a. Bodiless, incorporeal. -raḥ 1 The Supreme Being (paramātman), Brahman. -2 (In Mīmāṁsā) A god or deity in general. -3 Cupid, the god of love cetāṃsi cintābhirivāśarīraḥ Ki.17.10; Śi.9.61. -4 An ascetic who has renounced all worldly connections; ˚tvam, ˚tā absolution.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 96, col. 2.
    a-śarīra- a. incorporel; qui ne provient pas d'un être (visible); m. Kāma.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 5, p. 1070.
    aśarīra (3. a + śa°)

    1) adj. körperlos; m. der Liebesgott ŚIŚ. 9, 61. PAÑCAR. 3, 12, 5.

    — 2) n. in der Rhetorik das Fehlen des Verbums im Satze PRATĀPAR. 62,b. 64,a.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 135, col. 3.
    aśarī́ra (!) Adj. (f. ā)

    — 1) körperlos ŚAT. BR. 14,7,2,10. ĀPAST. ohne festen Körper AIT. BR. 2,14. körperlos won einer Stimme , so v.a. aus keinem sichtbaren Wesen heraustönend.

    — 2) m. der Liebesgott.

    — 3) n. in der Rhetorik das Fehlen des Verbums in einem Satze.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 474, col. 2.
    aśarīra tri0 nāsti śarīraṃ tadabhimāno vā yasya . “pratyagjñāna
    śikhidhvaste mithyājñāne sahetuke . netinetisvarūpatvādaśa-
    rīro bhavatyayam” ityuktalakṣaṇe sakalaniṣedharūpe 1 paramāṃ
    tmani, 2 śarīrābhimānaśūnye jīvanmukte “aśarīraṃ vā vasantaṃ
    priyāprive na spṛśataḥ” iti śrutiḥ . 3 dehaśūnye 4 mīmāṃ-
    sakokte deve 5 īśvare ca paramātmasvarūpatvāt īśvarasyāśarī-
    ratvam “tadaikṣata bahu syāṃ prajāyeti śrutyā tasvekṣitṛtvaṃ yaduktaṃ
    tadasaṅgataṃ śarīraṃ vinā jñānānupapatte rityāśaṅkāpūrvvakaṃ
    śā0 bhā0 tat samarthitaṃ yathā “prāgutpatterbrahmaṇaḥ śarī-
    rādisaṃbandhamantareṇekṣitṛtvamanupapannamiti na taccodyamavata-
    rati savitṛprakāśavat brahmaṇojñānasvarūpanityatvena jñāna-
    sādhanāpekṣānupapatteḥ . api ca avidyādimataḥ saṃsāriṇaḥ
    śarīrādyapekṣā jñānotpattiḥ syāt na jñānapratibandhakāraṇara-
    hitasyeśvarasya . mantrau caitāvīśvarasya śarīrādyanapekṣatāmanā-
    varaṇajñānatāṃ ca darśayataḥ . “na tasya kāryyaṃ karaṇañca vidyate na
    tatsamaścābhyadhikaśca dṛśyate . parāsya śaktirvividhaiva śrūyate svābhā-
    vikī jñānabalakriyā ceti” “apāṇipādojavano grahītā
    paśyatyacakṣuḥ sa śṛṇotyakarṇaḥ . sa vetti vedyaṃ na ca tasyāsti-
    vettā tamāhuragryaṃ puruṣaṃ mahāntamiti” ca . nanu nāsti
    tava jñānapratibandhakāraṇavānīśvarādanyaḥ saṃsārī . “nānyo'-
    to'sti draṣṭota vijñāteti” śruteḥ tatra kimidamucyate saṃsāriṇaḥ
    śarīrādyapekṣā jñānotpattirneśvarasyeti . atrocyate satyaṃ
    neśvarādanyaḥ saṃsārī tathāpi dehādisaṃghātopādhisaṃbandha
    iṣyataeva ghaṭakarakagiriguhādyupādhisaṃvandha iva vyomnaḥ,
    tatkṛtaśabdapratyayavyavahārā lokasya dṛṣṭāśca, ghaṭacchidraṃ
    karakacchidramityādirākāśāvyatireke'pi tatkṛtā cākāśe
    ghaṭākāśādibhedamithyābuddhirdṛṣṭā tathehāpi dehādi
    saṃghātopādhisaṃbandhāvivekakṛteśvarasaṃsāribhedamithyābuddhiḥ .
    dṛśyate cātmana eva satodehādisaṃghāte'nātmanyātmābhiniveśo-
    mithyābuddhimātreṇa sati caivaṃ saṃsāritve dehādyapekṣa-
    mīkṣitṛtvamupapanna’ saṃsāriṇaḥ” bhā0 . jīvasyāpi avāstravikaṃ
    saśarīratvaṃ tadapi tatraiva vyavasthāpitaṃ yathā “śarīre pati-
    te'śarīratvaṃ syānna jīvata iti cet na saśarīratvasya
    mithyājñānanimittatvāt . nahyātmanaḥ śarīrātmābhi-
    mānalakṣaṇaṃ mithyājñānaṃ muktvā anyataḥ saśarīratvaṃ
    śakyaṃ kalpayitum nityamaśarīratvam akarmanimittatvā-
    diti cāvocāmaḥ . tatkṛtadharmādharmanimittaṃ saśarīra-
    tvamiti cet śarīrasasvandhasyāsiddhatvāt dharmā-
    dharmayorātmakṛtatvāsiddheḥ . śarīrasambandhasya dharmādharmayo-
    statkṛtatvasya cetaretarāśrayatvaprasaṅgāt . andhaparamparai
    vaiṣā'nāditvakalpanā kriyāsamavāyābhāvāccātmanaḥ karttṛ-
    tvānupapatteḥ . sannidhimātreṇa rājaprabhṛtīnāṃ dṛṣṭaṃ karttṛ-
    tvamiti cenna dhanadānādyupārjitabhṛtyasambandhatvāt teṣāṃ
    karttṛtvopapatteḥ . nahyātmanodhanadānādivaccharīrādibhiḥ
    svasvāmisambandhanimittaṃ kiñcicchakyaṃ kalpayitum mithyā-
    bhimānastu pratyakṣaḥ sambandhahetuḥ” śā0 bhā0 .