Blog
Sanskrit
About
aśarīra
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 88 .
aśarīra mfn. (
-raḥ-rā-raṃ ) Bodiless, incorporeal. m. (
-raḥ ) A name of KĀMA or love.
E. a neg. śarīra body.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 68, col. 2 .
a-śarīra (raḥ) m. Kāma a. Incorporeal.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 99, col. 3 .
aśarīra a-śarīra, as, ā, am, bodiless, in-
corporeal; (
as ), m. a N. of Kāma, the god of love.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 200, col. 3 .
aśarīra a. Bodiless, incorporeal.
— raḥ
1 The Supreme Being (
paramātman ), Brahma.
2 (In Mīmāmsā) A god or deity in general.
3 Cupid, the god of love
cetāṃsi ciṃtābhirivāśarīraḥ Ki. 17. 10:
Śi. 9. 61.
4 An ascetic who has renounced all worldly connections;
°tvaṃ tā absolution.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 32, col. 3 .
aśarīra a-śarīra, a. bodiless, lacking a substantial body; m. Kāma (cp. anaṅga).
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 113, col. 1 .
a-śarī́ra mf(
ā )n. bodiless, incorporeal,
AitBr. ;
ŚBr. xiv, &c.
☞
p. 113, col. 1 .
not coming from a visible body (as a voice),
R. iv, 63, 6;
Kathās.
☞
p. 113, col. 1 .
a-śarī́ra m.
N. of Kāma,
Śiś. ix, 61
☞
p. 113, col. 1 .
a-śarī́ra n. (in rhetoric) absence of the verb in a sentence.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 72, col. 2 .
aśarīra mfn. (-raḥ-rā-raṃ ) Bodiless, incorporeal
m. (-raḥ ) A name of KĀMA or love.
E. a neg. śarīra body.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 274 .
aśarīra a. Bodiless, incorporeal. -raḥ 1 The Supreme Being (paramātman ), Brahman. -2 (In Mīmāṁsā) A god or deity in general. -3 Cupid, the god of love cetāṃsi cintābhirivāśarīraḥ Ki.17.10; Śi.9.61. -4 An ascetic who has renounced all worldly connections; ˚tvam , ˚tā absolution.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 96, col. 2 .
a-śarīra- a. incorporel; qui ne provient pas d'un être (visible);
m. Kāma.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 5,
p. 1070 .
aśarīra (3.
a + śa°) 1) adj. körperlos ; m. der Liebesgott ŚIŚ. 9, 61. PAÑCAR. 3, 12, 5.
— 2) n. in der Rhetorik das Fehlen des Verbums im Satze PRATĀPAR. 62,b. 64,a.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 135, col. 3 .
aśarī́ra (!) Adj. (f.
ā )
— 1) körperlos ŚAT. BR. 14,7,2,10. ĀPAST. ohne festen Körper AIT. BR. 2,14. körperlos won einer Stimme , so v.a. aus keinem sichtbaren Wesen heraustönend.
— 2) m. der Liebesgott.
— 3) n. in der Rhetorik das Fehlen des Verbums in einem Satze.
Vācaspatyam
☞
p. 474, col. 2 .
aśarīra tri0 nāsti śarīraṃ tadabhimāno vā yasya . “pratyagjñāna śikhidhvaste mithyājñāne sahetuke . netinetisvarūpatvādaśa- rīro bhavatyayam ” ityuktalakṣaṇe sakalaniṣedharūpe 1 paramāṃ tmani, 2 śarīrābhimānaśūnye jīvanmukte “aśarīraṃ vā vasantaṃ priyāprive na spṛśataḥ ” iti śrutiḥ . 3 dehaśūnye 4 mīmāṃ- sakokte deve 5 īśvare ca paramātmasvarūpatvāt īśvarasyāśarī- ratvam “tadaikṣata bahu syāṃ prajāyeti śrutyā tasvekṣitṛtvaṃ yaduktaṃ tadasaṅgataṃ śarīraṃ vinā jñānānupapatte rityāśaṅkāpūrvvakaṃ śā0 bhā0 tat samarthitaṃ yathā “prāgutpatterbrahmaṇaḥ śarī- rādisaṃbandhamantareṇekṣitṛtvamanupapannamiti na taccodyamavata- rati savitṛprakāśavat brahmaṇojñānasvarūpanityatvena jñāna- sādhanāpekṣānupapatteḥ . api ca avidyādimataḥ saṃsāriṇaḥ śarīrādyapekṣā jñānotpattiḥ syāt na jñānapratibandhakāraṇara- hitasyeśvarasya . mantrau caitāvīśvarasya śarīrādyanapekṣatāmanā- varaṇajñānatāṃ ca darśayataḥ . “na tasya kāryyaṃ karaṇañca vidyate na tatsamaścābhyadhikaśca dṛśyate . parāsya śaktirvividhaiva śrūyate svābhā- vikī jñānabalakriyā ceti ” “apāṇipādojavano grahītā paśyatyacakṣuḥ sa śṛṇotyakarṇaḥ . sa vetti vedyaṃ na ca tasyāsti- vettā tamāhuragryaṃ puruṣaṃ mahāntamiti ” ca . nanu nāsti tava jñānapratibandhakāraṇavānīśvarādanyaḥ saṃsārī . “nānyo'- to'sti draṣṭota vijñāteti ” śruteḥ tatra kimidamucyate saṃsāriṇaḥ śarīrādyapekṣā jñānotpattirneśvarasyeti . atrocyate satyaṃ neśvarādanyaḥ saṃsārī tathāpi dehādisaṃghātopādhisaṃbandha iṣyataeva ghaṭakarakagiriguhādyupādhisaṃvandha iva vyomnaḥ, tatkṛtaśabdapratyayavyavahārā lokasya dṛṣṭāśca, ghaṭacchidraṃ karakacchidramityādirākāśāvyatireke'pi tatkṛtā cākāśe ghaṭākāśādibhedamithyābuddhirdṛṣṭā tathehāpi dehādi saṃghātopādhisaṃbandhāvivekakṛteśvarasaṃsāribhedamithyābuddhiḥ . dṛśyate cātmana eva satodehādisaṃghāte'nātmanyātmābhiniveśo- mithyābuddhimātreṇa sati caivaṃ saṃsāritve dehādyapekṣa- mīkṣitṛtvamupapanna ’ saṃsāriṇaḥ ” bhā0 . jīvasyāpi avāstravikaṃ saśarīratvaṃ tadapi tatraiva vyavasthāpitaṃ yathā “śarīre pati- te'śarīratvaṃ syānna jīvata iti cet na saśarīratvasya mithyājñānanimittatvāt . nahyātmanaḥ śarīrātmābhi- mānalakṣaṇaṃ mithyājñānaṃ muktvā anyataḥ saśarīratvaṃ śakyaṃ kalpayitum nityamaśarīratvam akarmanimittatvā- diti cāvocāmaḥ . tatkṛtadharmādharmanimittaṃ saśarīra- tvamiti cet śarīrasasvandhasyāsiddhatvāt dharmā- dharmayorātmakṛtatvāsiddheḥ . śarīrasambandhasya dharmādharmayo- statkṛtatvasya cetaretarāśrayatvaprasaṅgāt . andhaparamparai vaiṣā'nāditvakalpanā kriyāsamavāyābhāvāccātmanaḥ karttṛ- tvānupapatteḥ . sannidhimātreṇa rājaprabhṛtīnāṃ dṛṣṭaṃ karttṛ- tvamiti cenna dhanadānādyupārjitabhṛtyasambandhatvāt teṣāṃ karttṛtvopapatteḥ . nahyātmanodhanadānādivaccharīrādibhiḥ svasvāmisambandhanimittaṃ kiñcicchakyaṃ kalpayitum mithyā- bhimānastu pratyakṣaḥ sambandhahetuḥ ” śā0 bhā0 .