• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • aśani

    See also aśaniḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 88.
    aśani mfn. (-niḥ-niḥ) INDRA'S thunderbolt.

    E. aśa to eat, ani Uṇādi affix; what eats or consumes rocks, &c.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 68, col. 2.
    aśani (niḥ) m. f. A thunderbolt.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 61, col. 2.
    aśani 1. aś + ani, f. (seldom m. Rām.

    3, 4, 45) and aśanī 1. aś + anī, f. (Chr.

    40, 12) Indra's thunderbolt, Ragh. 3, 56.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 99, col. 2.
    Aśani, is, m. f. a missile, especially the thunder-

    bolt and flash of lightning; the tip of a missile; N.

    of a warrior-tribe. —Aśani-prabha, as, m., N. of a

    Rākṣasa. —Aśani-mat, ān, atī, at, Ved. throwing

    the thunderbolt, endowed with it.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 50.
    aśáni f. (m.) thunderbolt, flash of lightning.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 32, col. 2.
    aśani aś-áni, f. (C. also m.) thunderbolt,
    lightning-flash; -grāvan, m. diamond; -ha-
    -ta, pp. struck by lightning.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 112, col. 3.
    aśáni f. (rarely m., R.; Pāṇ., Sch.) the thunderbolt, a flash of lightning, RV. &c.
    ☞ p. 112, col. 3.
    the tip of a missile, RV. x, 87, 4
    ☞ p. 112, col. 3.
    (in astronomy) a subdivision of the phenomena called Ulkās, VarBṛS.
    ☞ p. 1317, col. 3.
    a hail-stone, Kauś.
    ☞ p. 112, col. 3.
    aśáni m. one of the nine names of Rudra, PārGṛ.
    ☞ p. 112, col. 3.
    N. of Śiva, MBh. xiii
    ☞ p. 112, col. 3.
    aśáni (ayas), m. pl. N. of a warrior tribe, (g. parśv-ādi, q.v.)

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 72, col. 2.
    aśani

    mf. (-niḥ-niḥ) INDRA'S thunderbolt.

    E. aśa to eat, ani Unādi affix;
    what eats or consumes rocks, &c.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 59, col. 1.
    aśani aśani m. f. (aś) foudre.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 96, col. 2.
    aśani- (et -ī-) f. (m. rare) éclair, foudre; m. Śiva.

    °grāvan- m. diamant.

    °prabha- m. n. d'un Rākṣasa.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 511.
    aśáni Uṇ. 2, 98.

    1) Geschoss, bes. das himmlische Geschoss, Donnerkeil, Blitzstrahl TRIK. 1, 1, 84. 3, 3, 228. H. 180. 1105 (nach dem Sch. m. f.) an. 3, 356. f. SIDDH. K. 248,a,2. m. f. 247,a, pen. AK. 1, 1, 1, 43. TRIK. 3, 5, 17. MED. n. 33. tìgmā yadàntaràśanìḥ patā̂tì kasmîṃ cicchūra muhùke janā̂nām ṚV. 4, 16, 2. hìṃsrāśanìrharâsā hantvenam 10, 87, 5. dìvyā yàthāśanîḥ 1, 143, 5. gòṣùyudhò nāśanîḥ sṛjā̀nā 6, 6, 5. vṛ̀traṃ jàghānā̀śanyêva vṛ̀kṣam 2, 14, 2. yathā̂ vṛ̀kṣamàśanìrhāntî AV. 7, 50, 1. ṚV. 1, 54, 4. 80, 13. 176, 3. 7, 104, 25. AV. 3, 27, 4. 6, 37, 2. 142, 1. 7, 109, 4. 12, 3, 58. VS. 25, 2. ŚAT. BR. 11, 6, 3, 9. 14, 6, 9, 7 (= BṚH. ĀR. UP. 3, 9, 6). So heisst Agni als Blitzfeuer 6, 1, 3, 14; vgl. VS. 39, 8 und ŚĀṄKH. BR. in Ind. St. 2, 302, 7. die Spitze des Geschosses: yàjñairiṣū̂ḥ sàṃnamâmāno agne vā̀cā śàlyām̐ àśanîbhirdahā̀naḥ ṚV. 10, 87, 5. Neben vidyut BṚH. ĀR. UP. 6, 2, 10. CHĀND. UP. 5, 5, 1. M. 1, 38. neben vajra R. 3, 32, 13. 42, 39. 4, 31, 27. vajrihastavimuktāyāḥ - aśaneḥ 5, 23, 19. indrāśani 3, 56, 25. 4, 54, 15. ARJ. 7, 28. śakrasya mahāśanidhvajam RAGH. 3, 56. śuṣkārdre cāśanī VIŚV. 6, 9. R. 1, 29, 10. pl. INDR. 1, 5. 3, 4. akālāśanipāta KATHĀS. 17, 24. duḥkhāśanihata 19, 27. Als m. erscheint aśani R. 3, 4, 45 : patataścāśaneriva, 6, 69, 40 : tena vāṇāśaninā, P. 2, 1, 15, Sch. : anuvanamaśanirgataḥ . Neben aśani ist auch aśanī im Gebrauch, so z. B. ŚAT. BR. 11, 2, 7, 21. fgg. (aśani voc.) aśanīmiva (am Ende des Śloka) R. 3, 35, 40. aśanīgrāvaghaṭita PRAB. 76, 14 (v. l. und beide Scholl.: aśani).

    — 2) N. eines Kriegerstammes gaṇa parśvādi zu P. 5, 3, 117 und 4, 1, 177, Vārtt. 2. — Ueber die Etymologie s. bei aśan am Ende.

    ☞ vol. 5, p. 1070.
    aśani

    1) °pāta das Niederfallen des Donnerkeils VARĀH. BṚH. S. 36. 4. aśani als Naturerscheinung eine Species der ulkāḥ wird beschrieben VARĀH. BṚH. S. 33, 4. - 21, 25. 24, 25. 46, 84.

    — 3) m. unter den 9 Namen Rudra's PĀR. GṚHY. 3, 8.

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    ☞ p. 137.
    aśáni, f., ursprünglich „Stein” [Aufr. Ku. {5,136}]; im RV 1) der Donnerkeil, als Schleuderstein aufgefasst [von 3. aś siehe aśman]; 2) die auf dem Geschosse (śalyá) befestigte (steinerne) Spitze. Vgl. tigmá, hiṃsrá, gábhasti.

    -is 1) {143,5}; {176,3}; {312,17}; {447,5}; {459,10}; {647,18}; {913,5}.

    -im 1) {54,4}; {80,13}; {264,16}; {620,20. 25}.

    -yā 1) {205,2}.

    -ibhis 2) {913,4}.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 135, col. 2.
    aśáni

    — 1) f. , später auch m. Donnerkeil , Blitzstrahl. Auch aśanī f. aśányanta Adj. ŚAT. BR. 11,2,7,25.

    — 2) f. Pfeilspitze.

    — 3) f. als Naturerscheinung eine Species der Ulkā.

    — 4) m. ein Name Rudra's.

    — 5) *m. Pl. N.pr. eines Kriegerstammes.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 34, col. 1.
    aśáni f. (m) Donnerkeil, Blitzstrahl.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 79, col. 2.
    aśani etwa Hagelkorn, Kauś. 38, 8.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 23, col. 1.
    aśani m. f. fulmen. IN. 1. 5. 3. 4.

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    ☞ p. 8.
    aśani;
    paviraśaniḥ śatadhāraṃ vajraṃ kuliśaṃ ca bhavati dambholiḥ .
    gaurbhiduraṃ vyādhāmaḥ svarurindrapraharaṇaṃ tathā śambaḥ .. 56 ..
    1.1.1.56

    Vācaspatyam

    ☞ p. 474, col. 1.
    aśani pu0 strī aśnute saṃhanti aśa—ani . 1 meghotpanne
    1 jyotiṣi 2 indre “stanayitnurevendro yajñaḥ prajāpatiḥ
    katamaḥ stanayitnuraśaniḥ” śata0 brā0 śatru ghātake 3 anuyāje
    “aśanireva prathamo'nuyāja” ityupakramya “aśani-
    rindro'vahanti” śata0 brā0 4 indrāstre vajre, prastaravarṣiṇi
    5 ulkāviśeṣe, 6 vidyuti ca . “aśaneramṛtasya cobhayo-
    rvaśinaścāmbugharāśca yonayaḥ kumā0 7 agnau 8 vidyudagnau
    “tamabravīdaśanirasīti tadyadasya tannāmākarodvidyuttadrū-
    pamabhavadvidyudvā aśanistasmādyaṃ vidyuddhantyaśanirabadhīdi-
    tyāhuḥ” śata0 brā0 . vajraṃ ca vṛttāsurabadhārthamindreṇa
    dadhīco'sthīni gṛhītvā viśvakarmmaṇā kāritamiti
    bhāga0 6 ska0 . “maghavan! yāhi bhadraṃ vodadhyañcamṛṣi-
    sattamam . vidyābratatapaḥsāraṃ gātraṃ yācata mā ciram .
    sa vā adhigato dadhyaṅṅaśvibhyāṃ brahma niṣkalam .
    yadvā aśvavironāma tayoramaratāṃ vyadhāt . dadhya-
    ṅṅātharvvaṇastvaṣṭre varmmābhedyaṃ madātmakam . viśvarūpāya-
    yat prādāttvaṣṭā yattvamadhāstataḥ . yuṣmabhyaṃ yācito'śvibhyāṃ
    dharmajño'ṅgaṃ sa dāsyati” . tatastairāyudhaśreṣṭho viśvakarmavini-
    rmmitaḥ . yena vṛtraśiro harttā mattejaupavṛṃhitaḥ” . iti
    viṣṇunoktenendreṇa tathā kṛte sa āha “tathābhiyācito
    devairṛṣirāyarvaṇo sahān . modamāna uvācedaṃ
    prahasanniva bhārata! . api vṛndārakāyūyaṃ na jānīta śarī-
    riṇām . saṃsthāyāṃ yastvabhidroho duḥsahaścetanāpahaḥ .
    jijīviṣūṇāṃ jīvānāmātmā preṣṭhaihepsitaḥ . kautsaheta
    taṃ dātuṃ bhikṣamāṇāya jiṣṇave” iti dadhīcokte devaiḥ
    punaruktam yathā “kiṃ nu taddustyajaṃ brahman! puṃsāṃ bhūtānu
    kampinām . bhavadvidhānāṃ mahatāṃ puṇyaślokaikakarmaṇām .
    nūnaṃ svārthaparoloko na veda parasaṅkaṭam . yadi veda na
    yāceta neti nāha yadīśvaraḥ . ityukte dadhīcoktam “dharmaṃ
    vaḥśrotukāmena yūyaṃme pratyudāhṛtāḥ . eṣa vaḥ priyamātmānaṃ
    dustyajaṃ santyajāmyaham . yo'dhruveṇātmanā nāthā! na dharbhaṃ
    na yaśaḥ pumān . īheta bhūtadayayā sa śocyaḥ sthāvarairapi .
    etāvānavyayodharmmaḥ puṇyaślaukairupāsitaḥ . yobhūtaśoka-
    harṣābhyāmātmā śocati hṛṣyati ā aho dainyamahokaṣṭaṃ
    pārakyaiḥ kṣaṇamaṅguraiḥ . yannopakuryyādasvārthairmartyaḥ svajñāti-
    vigrahaiḥ . śrīvādarāyaṇiruvāca . “evaṃ kṛtavyavasito
    dadhyaṅaṅātharvvaṇastanum . pare bhagavati brahmannā-
    tmānaṃ sannayan jahau . gatākṣāsumanobuddhistattvadṛg
    dhvastabandhanaḥ . āsthitaḥ paramaṃ yogaṃ na dehaṃ bubudhe-
    psitam . athendro vajramudyamya nirmmitaṃ viśvaka-
    rmmaṇā . muneḥ śaktibhirutsiktaṃ bhagavattejasānvitam” .

    Bergaigne Études sur le lexique du Ṛgveda

    ☞ p. 223.

    The Vedic Index of Names and Subjects

    ☞ vol. 1, p. 41.
    Aśani. — Zimmer1 cites this word from the Rigveda2 as

    denoting a sling stone, and compares a similar use of Adri.3

    In either case, however, the weapons are mythical, being used

    in descriptions of Indra's deeds. Schrader4 also cites aśan in this

    sense, but no Vedic passage requires this sense. [Footnote] 1) Altindisches Leben, 301. [Footnote] 2) vi. 6, 5. Cf. 1, 121, 9. [Footnote] 3) i. 51, 3. [Footnote] 4) Prehistoric Antiquities, 221.

    Puranic Encyclopedia

    ☞ p. 57, col. 2.
    AŚANI . A holy hermit. While Śrī Kṛṣṇa was going to

    Hastināpura this hermit met him on the way. (M.B.,

    Udyoga Parva, Chapter 83).