Blog
Sanskrit
About
aśani
See also
aśaniḥ .
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Latin
Sanskrit-Sanskrit
Specialized Dictionaries
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 88 .
aśani mfn. (
-niḥ-niḥ ) INDRA'S thunderbolt.
E. aśa to eat, ani Uṇādi affix; what eats or consumes rocks, &c.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 68, col. 2 .
aśani (niḥ) m. f. A thunderbolt.
Benfey Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 61, col. 2 .
aśani 1.
aś + ani, f. (seldom
m. Rām. 3, 4, 45) and aśanī 1. aś + anī, f. (Chr.
40, 12) Indra's thunderbolt, Ragh. 3, 56.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 99, col. 2 .
Aśani, is, m. f. a missile, especially the thunder-
bolt and flash of lightning; the tip of a missile; N.
of a warrior-tribe.
—Aśani-prabha, as, m., N. of a
Rākṣasa.
—Aśani-mat, ān, atī, at, Ved. throwing
the thunderbolt, endowed with it.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 50 .
aśáni f. (m.) thunderbolt, flash of lightning.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 32, col. 2 .
aśani aś-áni, f. (C. also m.) thunderbolt, lightning-flash; -grāvan, m. diamond; -ha- -ta, pp. struck by lightning.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 112, col. 3 .
aśáni f. (rarely m.,
R. ;
Pāṇ. ,
Sch. ) the thunderbolt, a flash of lightning,
RV. &c.
☞
p. 112, col. 3 .
the tip of a missile,
RV. x, 87, 4
☞
p. 112, col. 3 .
(in astronomy) a subdivision of the phenomena called Ulkās,
VarBṛS.
☞
p. 1317, col. 3 .
☞
p. 112, col. 3 .
aśáni m. one of the nine names of Rudra,
PārGṛ.
☞
p. 112, col. 3 .
☞
p. 112, col. 3 .
aśáni (
ayas ), m.
pl. N. of a warrior tribe, (
g. parśv-ādi ,
q.v. )
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 72, col. 2 .
aśani mf. (-niḥ-niḥ ) INDRA'S thunderbolt.
E. aśa to eat, ani Unādi affix; what eats or consumes rocks, &c.
Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 59, col. 1 .
aśani aśani m. f. (aś) foudre.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 96, col. 2 .
aśani- (et
-ī- )
f. (
m. rare) éclair, foudre;
m. Śiva.
°grāvan- m. diamant.
°prabha- m. n. d'un Rākṣasa.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 511 .
aśáni Uṇ. 2, 98.
1) Geschoss , bes. das himmlische Geschoss, Donnerkeil, Blitzstrahl TRIK. 1, 1, 84. 3, 3, 228. H. 180. 1105 (nach dem Sch. m. f.) an. 3, 356. f. SIDDH. K. 248,a,2. m. f. 247,a, pen. AK. 1, 1, 1, 43. TRIK. 3, 5, 17. MED. n. 33. tìgmā yadàntaràśanìḥ patā̂tì kasmîṃ cicchūra muhùke janā̂nām ṚV. 4, 16, 2. hìṃsrāśanìrharâsā hantvenam 10, 87, 5. dìvyā yàthāśanîḥ 1, 143, 5. gòṣùyudhò nāśanîḥ sṛjā̀nā 6, 6, 5. vṛ̀traṃ jàghānā̀śanyêva vṛ̀kṣam 2, 14, 2. yathā̂ vṛ̀kṣamàśanìrhāntî AV. 7, 50, 1. ṚV. 1, 54, 4. 80, 13. 176, 3. 7, 104, 25. AV. 3, 27, 4. 6, 37, 2. 142, 1. 7, 109, 4. 12, 3, 58. VS. 25, 2. ŚAT. BR. 11, 6, 3, 9. 14, 6, 9, 7 (= BṚH. ĀR. UP. 3, 9, 6). So heisst Agni als Blitzfeuer 6, 1, 3, 14; vgl. VS. 39, 8 und ŚĀṄKH. BR. in Ind. St. 2, 302, 7. die Spitze des Geschosses : yàjñairiṣū̂ḥ sàṃnamâmāno agne vā̀cā śàlyām̐ àśanîbhirdahā̀naḥ ṚV. 10, 87, 5. Neben vidyut BṚH. ĀR. UP. 6, 2, 10. CHĀND. UP. 5, 5, 1. M. 1, 38. neben vajra R. 3, 32, 13. 42, 39. 4, 31, 27. vajrihastavimuktāyāḥ - aśaneḥ 5, 23, 19. indrāśani 3, 56, 25. 4, 54, 15. ARJ. 7, 28. śakrasya mahāśanidhvajam RAGH. 3, 56. śuṣkārdre cāśanī VIŚV. 6, 9. R. 1, 29, 10. pl. INDR. 1, 5. 3, 4. akālāśanipāta KATHĀS. 17, 24. duḥkhāśanihata 19, 27. Als m. erscheint aśani R. 3, 4, 45 : patataścāśaneriva , 6, 69, 40 : tena vāṇāśaninā , P. 2, 1, 15, Sch. : anuvanamaśanirgataḥ . Neben aśani ist auch aśanī im Gebrauch, so z. B. ŚAT. BR. 11, 2, 7, 21. fgg. (aśani voc.) aśanīmiva (am Ende des Śloka) R. 3, 35, 40. aśanīgrāvaghaṭita PRAB. 76, 14 (v. l. und beide Scholl.: aśani ).
— 2) N. eines Kriegerstammes gaṇa parśvādi zu P. 5, 3, 117 und 4, 1, 177, Vārtt. 2. — Ueber die Etymologie s. bei aśan am Ende.
☞
vol. 5,
p. 1070 .
aśani 1) °pāta das Niederfallen des Donnerkeils VARĀH. BṚH. S. 36. 4. aśani als Naturerscheinung eine Species der ulkāḥ wird beschrieben VARĀH. BṚH. S. 33, 4. - 21, 25. 24, 25. 46, 84.
— 3) m. unter den 9 Namen Rudra's PĀR. GṚHY. 3, 8.
Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda
☞
p. 137 .
aśáni, f. , ursprünglich „Stein” [Aufr.
Ku. {5,136}]; im RV 1) der
Donnerkeil, als Schleuderstein aufgefasst [von 3. aś siehe aśman]; 2) die auf dem Geschosse (śalyá) befestigte (steinerne) Spitze.
Vgl. tigmá, hiṃsrá, gábhasti.
-is 1) {143,5}; {176,3}; {312,17}; {447,5}; {459,10}; {647,18}; {913,5}.
-im 1) {54,4}; {80,13}; {264,16}; {620,20. 25}.
-yā 1) {205,2}.
-ibhis 2) {913,4}.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 135, col. 2 .
aśáni — 1) f. , später auch m. Donnerkeil , Blitzstrahl. Auch aśanī f. aśányanta Adj. ŚAT. BR. 11,2,7,25.
— 2) f. Pfeilspitze.
— 3) f. als Naturerscheinung eine Species der Ulkā.
— 4) m. ein Name Rudra's.
— 5) *m. Pl. N.pr. eines Kriegerstammes.
Cappeller Sanskrit Wörterbuch
☞
p. 34, col. 1 .
aśáni f. (m) Donnerkeil, Blitzstrahl.
Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch
☞
p. 79, col. 2 .
aśani etwa Hagelkorn, Kauś. 38, 8.
Bopp Glossarium Sanscritum
☞
p. 23, col. 1 .
aśani m. f. fulmen. IN. 1. 5. 3. 4.
Abhidhānaratnamālā of Halāyudha
☞
p. 8 .
aśani; paviraśaniḥ śatadhāraṃ vajraṃ kuliśaṃ ca bhavati dambholiḥ . gaurbhiduraṃ vyādhāmaḥ svarurindrapraharaṇaṃ tathā śambaḥ .. 56 .. 1.1.1.56
Vācaspatyam
☞
p. 474, col. 1 .
aśani pu0 strī aśnute saṃhanti aśa —ani . 1 meghotpanne 1 jyotiṣi 2 indre “stanayitnurevendro yajñaḥ prajāpatiḥ katamaḥ stanayitnuraśaniḥ ” śata0 brā0 śatru ghātake 3 anuyāje “aśanireva prathamo'nuyāja ” ityupakramya “aśani- rindro'vahanti ” śata0 brā0 4 indrāstre vajre, prastaravarṣiṇi 5 ulkāviśeṣe, 6 vidyuti ca . “aśaneramṛtasya cobhayo- rvaśinaścāmbugharāśca yonayaḥ kumā0 7 agnau 8 vidyudagnau “tamabravīdaśanirasīti tadyadasya tannāmākarodvidyuttadrū- pamabhavadvidyudvā aśanistasmādyaṃ vidyuddhantyaśanirabadhīdi- tyāhuḥ ” śata0 brā0 . vajraṃ ca vṛttāsurabadhārthamindreṇa dadhīco'sthīni gṛhītvā viśvakarmmaṇā kāritamiti bhāga0 6 ska0 . “maghavan! yāhi bhadraṃ vodadhyañcamṛṣi- sattamam . vidyābratatapaḥsāraṃ gātraṃ yācata mā ciram . sa vā adhigato dadhyaṅṅaśvibhyāṃ brahma niṣkalam . yadvā aśvavironāma tayoramaratāṃ vyadhāt . dadhya- ṅṅātharvvaṇastvaṣṭre varmmābhedyaṃ madātmakam . viśvarūpāya- yat prādāttvaṣṭā yattvamadhāstataḥ . yuṣmabhyaṃ yācito'śvibhyāṃ dharmajño'ṅgaṃ sa dāsyati ” . tatastairāyudhaśreṣṭho viśvakarmavini- rmmitaḥ . yena vṛtraśiro harttā mattejaupavṛṃhitaḥ ” . iti viṣṇunoktenendreṇa tathā kṛte sa āha “tathābhiyācito devairṛṣirāyarvaṇo sahān . modamāna uvācedaṃ prahasanniva bhārata! . api vṛndārakāyūyaṃ na jānīta śarī- riṇām . saṃsthāyāṃ yastvabhidroho duḥsahaścetanāpahaḥ . jijīviṣūṇāṃ jīvānāmātmā preṣṭhaihepsitaḥ . kautsaheta taṃ dātuṃ bhikṣamāṇāya jiṣṇave ” iti dadhīcokte devaiḥ punaruktam yathā “kiṃ nu taddustyajaṃ brahman! puṃsāṃ bhūtānu kampinām . bhavadvidhānāṃ mahatāṃ puṇyaślokaikakarmaṇām . nūnaṃ svārthaparoloko na veda parasaṅkaṭam . yadi veda na yāceta neti nāha yadīśvaraḥ . ityukte dadhīcoktam “dharmaṃ vaḥśrotukāmena yūyaṃme pratyudāhṛtāḥ . eṣa vaḥ priyamātmānaṃ dustyajaṃ santyajāmyaham . yo'dhruveṇātmanā nāthā! na dharbhaṃ na yaśaḥ pumān . īheta bhūtadayayā sa śocyaḥ sthāvarairapi . etāvānavyayodharmmaḥ puṇyaślaukairupāsitaḥ . yobhūtaśoka- harṣābhyāmātmā śocati hṛṣyati ā aho dainyamahokaṣṭaṃ pārakyaiḥ kṣaṇamaṅguraiḥ . yannopakuryyādasvārthairmartyaḥ svajñāti- vigrahaiḥ . śrīvādarāyaṇiruvāca . “evaṃ kṛtavyavasito dadhyaṅaṅātharvvaṇastanum . pare bhagavati brahmannā- tmānaṃ sannayan jahau . gatākṣāsumanobuddhistattvadṛg dhvastabandhanaḥ . āsthitaḥ paramaṃ yogaṃ na dehaṃ bubudhe- psitam . athendro vajramudyamya nirmmitaṃ viśvaka- rmmaṇā . muneḥ śaktibhirutsiktaṃ bhagavattejasānvitam ” .
Bergaigne Études sur le lexique du Ṛgveda
☞
p. 223 .
The Vedic Index of Names and Subjects
☞
vol. 1,
p. 41 .
Aśani. — Zimmer
1 cites this word from the Rigveda
2 as
denoting a sling stone, and compares a similar use of
Adri. 3
In either case, however, the weapons are mythical, being used
in descriptions of Indra's deeds. Schrader
4 also cites
aśan in this
sense, but no Vedic passage requires this sense.
[Footnote] 1)
Altindisches Leben, 301.
[Footnote] 2) vi. 6, 5.
Cf. 1, 121, 9.
[Footnote] 3) i. 51, 3.
[Footnote] 4)
Prehistoric Antiquities, 221.
Puranic Encyclopedia
☞
p. 57, col. 2 .
AŚANI . A holy hermit. While Śrī Kṛṣṇa was going to
Hastināpura this hermit met him on the way. (M.B.,
Udyoga Parva, Chapter 83).