Blog
Sanskrit
About
aśakti
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 87 .
aśakti f. (
-ktiḥ ) Inability, incapability, weakness, impotence.
E. a neg. śakti power.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 68, col. 2 .
a-śakti (ktiḥ) 1. f. Inability.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 99, col. 2 .
A-śakti, is, f. inability, incapability, weakness,
impotence.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 50 .
aśakti f. inability.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 32, col. 2 .
aśakti a-śakti, f. inability; weakness.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 112, col. 3 .
a-śakti f. inability, incapability.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 72, col. 2 .
aśakti f. (-ktiḥ ) Inability, incapability, weakness, impotence.
E. a neg. śakti power.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 274 .
aśakti f. 1 Weakness, impotence, powerlessness. -2 Inability, incapacity; śrameṇa tadaśaktyā vā na guṇānāmiyattayā R.10.32. -3 (In Sāṅ. Phil.) Incapacity of the intellect to produce knowledge.
Renou Terminologie grammaticale du Sanskrit
☞
vol. 1,
p. 72 .
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 5,
p. 1070 .
aśakti (3.
a + śa°) f.
Unfähigkeit KAP. 3, 38.
TATTVAS. 35.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 135, col. 1 .
aśakti f. Unvermögen , Schwäche.
Cappeller Sanskrit Wörterbuch
☞
p. 34, col. 1 .
aśakti f. Unvermögen, Ohnmacht.
Vācaspatyam
☞
p. 473, col. 1 .
aśakti strī abhāve na0 ta0 . 1 sāmarthyābhāve “śrameṇa tada- śaktyā vā na guṇānāmiyattayā ” raghuḥ . 2 apāṭave sāṃkhya- bhatasiddhe buddheḥ 3 jñānajananāsāmarthyabhede ca sā ca “eṣa pratyayasargoviparyyayo'śaktituṣṭisiddhyākhyaḥ ” iti sāmānyata uktvā “pañca viparyya yabhedāḥ bhavantyaśaktiśca karaṇavaikalyāt . aṣṭāviṃśatibhedā ” iti . aśaktīrvibhajya “ekādaśendriya badhāḥ saha buddhibadhairaśaktiruddiṣṭā . saptadaśa badhā buddherviparyya- yāt tuṣṭisiddhīnām ” sā0 kā0 “bādhiryaṃ, kuṣṭitā'ndhatvaṃ, jaḍatā'jighratā tathā . mūkatā, kauṇyapaṅgutvaklaivyodā- varttamandatāḥ ” . yathāsaṃkhyaṃ śrotrādīnāmindiyāṇaṃ badhāḥ etāvatyeva taddhetukā buddheraśaktiḥ svavyāpāre bhavati . tathācaikādaśahetukatvādekādaśadhā vuddheraśakti rucyate . hetuhetumatorabhedavivakṣayā ca sāmānādhi- karaṇyam . tadevamindriyabadhadvāreṇa buddheraśaktimuktvā svarūpa- to'śaktīrāha saha buddhibadhairiti . kati buddheḥ svarūpatobadhā ityata āha saptadaśa badhā buddheḥ, kutaḥ? viparyyayāttuṣṭi- siddhīnām, tuṣṭayonavadheti tadviparyayāstannirūpaṇānnavadhā bhavanti . evaṃ siddhayo'ṣṭāviti tadviparyayāstannirūpaṇāt aṣṭau bhavantīti ” sā0 kau0 darśitā . vyākhyātañcaitadasmā- bhiḥ “pūrvvārddhejñānendriyāṇām apāṭavamuktarārddhe karmendriyā- ṇāmiti manasastu ubhayendriyānukūlyādante'bhiniveśa iti bhedaḥ . tatra bādhiryyaṃ śrotragataṃ śabdagrahaṇāpāṭavam . kuṣṭhitā tvaggataṃ sparśagrahaṇāpāṭavam . andhatvaṃ netragataṃ rūpagrahaṇāpāṭavam . jaḍatā rasanāgataṃ rasagrahaṇā- pāṭavam . mūkatā vāgindriyagataṃ vacanāpāṭavam . kauṇyaṃ hastagatamādānāpāṭavam . paṅgutvaṃ pādagataṃ calanā- pāṭavam . klaivyamupasthagataṃ maithunāsāmarthyam . udāvarttaḥ apānagataṃ viṣṭhotsargāsāmarthyam . mandatā manogataṃ mukhā- diviṣayagrahaṇāsāmarthyam . ekādaśeti pañca jñānendriyāṇi pañca karmmendriyāṇi manaśceti ekādaśendriyāṇāṃ badhāḥ svasva- karmmākṣamatvarūpā dharmabhedāḥ taddhetukatvāt buddheḥ svaviṣayāgra- haṇamimbate ato buddheraśaktirekādaśavidhaivetyāha tathā cetyā- di . ve buddheḥ saptadaśa bhedā uttarārddhe vakṣyante taiḥ saptadaśabhiḥ saha militā ekādaśa bhedāḥ aṣṭāviṃśatirbhedāḥ syuḥ . tathā ca śaktiraṣṭāviṃśatibhedā iti yaduktaṃ tat samarthitamiti ”