• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • īha

    See also īhaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 136.
    īha r. 1st cl. (-ṅa) īhaṅ (īhate) To endeavour, to aim or attempt.

    With sam prefixed, to wish, to desire.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 111, col. 1.
    īha (ṅa) īhate 1. d. To endeavour.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 144, col. 2.
    Īha, as, m. attempt (e. g. ūrdhveha, attempt to rise).

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 78.
    īha m. attempt, endeavour.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 171, col. 3.
    īha m. attempt (See ūrdhveha)

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 112, col. 1.
    īha

    r. 1st cl. (ṅa) īhaṅ (īhate) To endeavour, to aim or attempt. With
    sam prefixed, to wish, to desire.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 858.
    īha m. = īhā H. 430, Sch. ūrdhveha das Bestreben nach oben zu kommen VOP. 26, 190.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 214, col. 2.
    īha

    — 1) m. das Bestreben.

    — 2) f. ā

    — a) das Streben , Anstrengung , Thätigkeit , Arbeit.

    — b) das Treiben , Thun.

    — c) Verlangen , Begehren , Wunsch.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1049, col. 2.
    īha ceṣṭane bhvādi0 ātma0 aka0 seṭ . īhate aihiṣṭa aihiḍhvam
    aihidhvam . īhām—babhūva āsa cakre īhitā īhiṣīṣṭa
    īhiṣyate aihiṣyata . īhanam īhā īhamānaḥ īhitaḥ
    “śaktasyānīhamānasya kiñciddattvā pṛthak kriyā” smṛtiḥ .
    “aihiṣṭa taṃ kārayituṃ kṛtātmā” bhaṭṭiḥ . priyāṇi
    vāñcantyasubhiḥ samīhitum . “hantuṃ krodhavaśādīhāñca-
    krāte tau parasparam” iti ca kirā0 . asya icchāpūrvva-
    kaceṣṭāparatve saka0 “nehetārthān prasaṅgena” manuḥ . “tasyā
    rādhanamīhate” gotā .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 217.
    īha ṅa ceṣṭe . iti kavikalpadrumaḥ .. (bhvādiṃ-ātmaṃ-
    akaṃ-seṭ .) dīrghādirakarmmakaḥ . ṅa .
    “aihiṣṭa taṃ kārayituṃ kṛtātmā
    kratuṃ nṛpaḥ puttraphalaṃ munīndram” .
    iti bhaṭṭiḥ . 1 . 11 ..
    sakarmmako'pi . “bhrāmaṃ bhramādapi nehate” . iti
    jayadevaḥ .. “sarvvaḥ svārthaṃ samīhate” iti māghaḥ .
    2 . 65 .. iti durgādāsaḥ ..

    Kṛdantarūpamālā

    ☞ p. 89.
    (90) “īha ceṣṭāyām” (I-bhvādiḥ-632. aka. seṭ. ātma.)

    īja gatikutsanayoḥ--(81) iti dhātuvat sarvāṇi rūpāṇi jñeyāni .

    abhidhānasvābhāvyāt striyāṃ karmavyatīhāre'pi ṇac neṣṭa iti, tena

    vyatīhā-ityeva rūpamiti ca bhāṣye .