• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • īhā


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 136.
    īhā f. (-hā)

    1 Wish, desire.

    2 Effort, exertion.

    E. īha to desire. aṅ and ṭāp affs.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 111, col. 1.
    īhā (hā) 1. f. Wish; effort.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 107, col. 2.
    īhā īh + ā, f. 1. Exertion, Rām. 3,

    43, 38. 2. Desire, MBh. 3, 95. — Comp.

    An-īha and nis-, adj. devoid of energy,

    MBh. 3, 1240; 14, 1302. Nis-īhā, f.

    indifference, Bhāg. P. 4, 22, 24.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 144, col. 2.
    Īhā, f. effort, exertion, activity; request, desire,

    wish. —Īhā-tas, ind. diligently, energetically, by or

    with labour or exertion. —Īhā-mṛga, as, m. a wolf;

    a division of the drama. —Īhārthin (īhā-ar°), ī,

    inī, i, aiming at any object, seeking wealth. —Īhā-

    vṛka, as, m. a wolf.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 284, col. 3.
    īhā [īh-a]

    1 Wish, desire; jalanidhimakarottarītumīhāṃ Rām.; see anīha also.

    2 An undertaking, act.

    3 Effort, exertion, activity; īhātaśceddhanaṃ bhavet Ms. 9. 205.

    Comp.

    — arthin a. aiming at any object, seeking wealth; Ms. 2. 37.

    — mṛgaḥ [īhāpradhāno mṛgaḥ]

    1 a wolf.

    2 an artificial deer.

    3 a division of the drama consisting of four acts; for definition &c. see S. D. 518 = vṛkaḥ a wolf.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 78.
    īhā f. the same + effort, exertion, labour; wish, desire. īhātas by labour or exertion.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 47, col. 3.
    īhā īh-ā, f. exertion, endeavour; business,
    labour; desire, wish; -vat, a. assiduous; brave.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 171, col. 3.
    īhā f. effort, exertion, activity, Mn.; MBh.; R. &c.
    ☞ p. 171, col. 3.
    request, desire, wish, R.; Sāh.; MBh. &c.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 112, col. 1.
    īhā

    f. (-hā)

    1. Wish, desire.

    2. Effort, exertion.

    E. īh to desire, aṅ and
    ṭāp affs.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 394.
    īhā [īh-a] 1 Wish, desire; jalanidhimakarottarītumīhām Rām.; cf. also hantuṃ krodhavaśādīhāṃ cakrāte nau parasparam Ki. see anīha also. -2 An undertaking, act. -3 Effort, exertion, activity; īhātaśceddhanaṃ bhavet Ms.9.205; prajāgarāṃcakārārerī- hāsvaniśamādarāt Bk.6.2. -Comp. -arthin a. aiming at any object, seeking wealth; vaiśyasyehārthino'ṣṭame (kāryam) Ms.2.37. -mṛgaḥ [īhāpradhāno mṛgaḥ] 1 a wolf; sukṛtehāmṛgākīrṇam Rām.2.15.35. -2 an artificial deer. -3 a division of the drama consisting of four acts; for definition &c. see S. D.518 = vṛkaḥ a wolf.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 134, col. 1.
    īhā- f. effort ; voeu, requête ; -vant- a. actif, courageux.

    īhā-mṛga- m. loup.

    Renou Terminologie grammaticale du Sanskrit

    ☞ vol. 3, p. 390.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 858.
    īhā́ (von īh) f. P. 3, 3, 103, Sch. VOP. 26, 190.

    1) Streben, Anstrengung, Thätigkeit (udyama) TRIK. 3, 3, 456. H. an. 2, 596. MED. h. 2. vaiśyasyehārthinaḥ M. 2, 37. īhātaśceddhanaṃ bhavet 9, 205. icchayā jāyate kāma īhayārtho vivardhate R. 3, 43, 38. anīha MBH. 3, 1240.

    — 2) Verlangen, Begehren, Wunsch AK. 1, 1, 7, 27. TRIK. H. 430. H. an. MED. P. 1, 3, 24, Vārtt. jalanidhimakarottarītumīhām R. 5, 72, 21. nayanayorīhāliho yātaraḥ SĀH. D. 45, 8. vaktrīhāyām nach dem Wunsch des Redenden ṚV. PRĀT. 13, 1. parasvehā H. 431. vittehā nach Reichthümern MBH. 3, 95 (PAÑCAT. II, 167). ataśca dhārmikaiḥ pumbhiranīhārthaḥ praśasyate 94.

    ☞ vol. 5, p. 1152.
    īhā

    1) das Treiben, Thun BHĀG. P. 10, 17, 15. 18, 14. = ceṣṭā Schol.

    — 2) dhanasya Spr. 3760. idaṃ kṛtamidaṃ kāryamidamanyatkṛtākṛtam . evamīhāsamāyuktaṃ mṛtyurādāya gacchati .. 3742. ṚV. PRĀT. 13, 1 (füge noch 4 hinzu) gehört zu 1).

    — Vgl. nirīha, nirīhā .

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 53, col. 2.
    īhā f. Anstrengung; Streben, Verlangen, Wunsch.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 43, col. 2.
    īhā f. (r. īh s. ā) 1) desiderium. 2) nisus, appetitus,

    consectatio. HIT. 37. 6.: vittehā.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1049, col. 2.
    īhā strī īha—a . 1 ceṣṭāyām, 2 udyame, 3 vāñchāyāñca .
    “īhādehārthana . śaḥsyājjanmarkṣa upatāpite . jyoti0 .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 217.
    īhā , strī, (īha + a + ṭāp .) ceṣṭā . udyamaḥ .
    (“icchayā jāyate kāma īhayārtho vivarddhate .
    śraddhayā varddhate dharmmasteṣāṃ phalamidaṃ tridhā” ..
    iti rāmāyaṇe .. 3 kāṇḍe . tathā ca manuḥ 2 . 37 .
    “rājño balārthinaḥ ṣaṣṭhe vaiśyasyehārthino'ṣṭame” .
    “vaiśyasya bahukṛṣyādiceṣṭārthinaḥ” iti taṭṭīkāyāṃ
    kullukabhaṭṭaḥ .) vāñchā . icchā . iti trikāṇḍaśeṣaḥ ..
    (“dharmmārthaṃ yasya vittehā varaṃ tasya nirīhatā .
    prakṣālanāddhi paṅkasya śreyo na sparśanaṃ nṛṇām” ..
    iti mahābhārate . 1 . 2 . 48 ..)