īśvaravibhūti
Vācaspatyam
☞
p. 1048, col. 1.
īśvaravibhūti strī 6 ta0 . īśvarasya vibhūtau saṃsāramadhye
sthānaviśeṣu tadīyāṃśabhede . yeṣu yeṣu ca bhāveṣu tasya cinta-
nīyatā tat darśitaṃ gītāyām . “hanta te kathayiṣyāmi
divyā hyātmavibhūtayaḥ . prādhānyataḥ kuruśreṣṭha! nāstyanto-
vistarasya me . ahamātmā guḍākeśa! sarvvabhūtāśayasthitaḥ .
ahamādiśca madhyañca bhūtānāmanta eva ca . ādityānā-
mahaṃ viṣṇurjyotiṣāṃ raviraṃśumān . marīcirmarutāmasmi
lakṣatrāṇāmahaṃ śaśī . vedānāṃ sāmavedo'smi devānā-
masmi vāsavaḥ . indriyāṇāṃ manaścātmi bhūtānāmasmi
cetanā . rudrāṇāṃ śaṅkaraścāsmi vitteśoyakṣarakṣasām .
vasūnāṃ pāvakaścāsmi meruḥ śikhariṇāmaham . purodhasāñca
mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha! vṛhaspatim . senānīnāmahaṃ skandaḥ
sarasāmasmi sāgaraḥ . maharṣīṇāṃ bhṛgurahaṃ girāmasmyeka-
makṣaram . yajñānāṃ japayajño'smi sthāvaraṇāṃ himālayaḥ .
aśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāṃ devarṣīṇāñca nāradaḥ . gandharvvāṇāṃ
citrarathaḥ siddhānāṃ kapilomutiḥ . uccaiḥśravasamaśvānāṃ
viddhi māmamṛtodbhavam . airāvataṃ gajendrāṇāṃ narā-
ṇāñca narādhipam . āyudhānāmahaṃ vajraṃ dhenūnāmasmi
kāmadhuk . prajanaścāsmi kandarpaḥ sarpāṇāmasmi vāsukiḥ .
anantaścāsmi nāgānāṃ varuṇoyādasāmaham . pitṝṇā-
ṇāmaryya mā cāsmi yamaḥ saṃyamatāmaham . prahrādaścāsmi
daityānāṃ kālaḥ kalayatāmaham . mṛgāṇāñca mṛgendro'haṃ
vainateyaśca pakṣiṇām . pavanaḥ pavatāmasmi rāmaḥ śastra-
bhṛtāmaham . jhaṣāṇāṃ makaraścāsmi srotasāmasmi jāhnavī .
sargāṇāmādirantaśca madhyañcaivāhamarjuna! . adhyātmavidyā
vidyānāṃ vādaḥ pravadatāmaham . akṣarāṇāmakaro'smi
dvandvaḥ sāmāsikasya ca . ahamamevākṣayaḥ kālodhātāhaṃ
viśvatomukhaḥ . mṛtyuḥ sarvvaharaścāhamudbhavaśca bhaviṣyatām .
kīrttiḥ śrīrvāk ca nārīṇāṃ smṛtirmedhā dhṛtiḥ kṣamā .
vṛhatsāma tathā sāmnāṃ gāyatrī cchandasāmaham . māsā0
nāṃ mārgaśīrṣo'hamṛtūnāṃ kusumākāraḥ . dyūtaṃ chalayatā
masmi tejastejasvināmaham . jayo'smi vyavasāyo-
'smi sattvaṃ sattvayatāmaham . vṛṣṇīnāṃ vāsudevo'smi
pāṇḍavāmāṃ dhanañjayaḥ . munīnāmapyahaṃ vyāsaḥ kavīnā-
muśanā kaviḥ . daṇḍodamayatāmasmi nītirasmi jigī-
ṣatām . maunaṃ cevāsmi guhyānāṃ jñānaṃ jñānavatā
maham . yaccāpi sarvabhūtānāṃ vījaṃ tadahamarjjuna! . na
tadasti vinā yat syānmayā bhūtaṃ carācaram . nāntī-
'sti mama divyānāṃ vibhūtīnāṃ parantapa! . eṣa tūdde-
śataḥ proktovibhūtervistaromayā . yadyadvibhūtimat sattvaṃ
śrīmadūrjjitameva vā . tattadevavāvagaccha tvaṃ mama tejo'śa-
sambhavam . atha vā bahunoktena kiṃ jñātena dhanañjaya! .
viṣṭabhyāhamidaṃ kṛtsnamekāṃśena sthitojagat” . 8 nṛpe ca .