īśānaḥ
See also
īśāna.
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 216.
īśānaḥ , puṃ, (īṣṭe . īś + tācchilyavayovacanaśaktiṣu
cānaś .) mahādevaḥ . ityamaraḥ ..
(“tasmin muhūrtte purasundarīṇā-
mīśānasaṃdarśanalālasānām” ..
iti kumāre 7 . 56 .
“tatreśānaṃ samabhyarccya trirātropoṣito naraḥ” .
iti bhārate .) ekādaśarudrāntargatarudraviśeṣaḥ .
iti purāṇaṃ .. (yathā, āśvalāyaṃnagṛhyasūtre . 4 . 9 .
“harāya mṛḍāya śarvvāya śivāya bhavāya mahādevāya
ugrāya bhīmāya paśupataye rudrāya śaṅkarāyeśānāya
svāhā” iti . dūtamūrttidharaḥ śivaḥ . sa ca dhūmra-
jaṭilaḥ . yathā, mārkaṇḍeye . 88 . 23 ..
“sā cāha dhūmrajaṭilamīśānamaparājitā .
dūtatvaṃ gaccha bhagavan pārśvaṃ śumbhaniśumbhayoḥ” .)
śivāṣṭamūrttyantargatasūryyamūrttiḥ . iti smṛtirāga-
maśca .. (parameśvaraḥ . yathā, kṛṣṇayajurvvede .
“sarvvendriyaguṇāvāsaṃ sarvvendriyavivarjitam .
sarvvasya prabhumīśānaṃ sarvvasya śaraṇaṃ vṛhat” .
tathā ca mahābhārate 1 . 1 . 22 .
“ādyaṃ puruṣamīśānaṃ puruhūtaṃ puruṣṭutam .
ṛtamekākṣaraṃ brahma vyaktāvyaktaṃ sanātanam” ..
sādhyāputro devatābhedaḥ . yathā, —
“dharmmāllakṣmyudbhavaḥ kāmaḥ sādhyā sādhyān vyajāyata .
prasavaṃ vyavanañcaivaṃ īśānaṃ surabhiṃ tathā” ..
iti bhārate .) śamīvṛkṣaḥ . iti rājanirghaṇṭaḥ ..