• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • āturaḥ

    See also ātura.


    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 170.
    āturaḥ , tri, (āṅ + tura + ka) rogī . tatparyyāyaḥ .
    āmayāvī 2 vikṛtaḥ 3 vyādhitaḥ 4 apaṭuḥ 5
    abhyamitaḥ 6 abhyantaḥ 7 . ityamaraḥ .. (yathā hito-
    padeśe . vaidyānāmāturaḥ śreyān . yathā manuḥ, 4 . 129 .
    “na snānamācaredbhuktvā nāturo na mahāniśi” ..
    āturāvasthāsvapi kāryyākāryyaṃ prati kālākāla-
    saṃjñā . tadyathā — asyāmavasthāyāmasya bheṣajasya
    kālo'kālaḥ punarasyeti . etadapi bhavatyavasthā-
    viśeṣeṇa tasmādāturāvasthāsvapi hi kālākāla-
    saṃjñā . tasya parīkṣā muhurmmuhurāturasya sarvvā-
    vasthāviśeṣāvekṣaṇaṃ yathāvadbheṣajaprayogārthaṃ . na
    hyatipatitakālamaprāptakālaṃ vā bheṣajamupayujya-
    mānaṃ yaugikaṃ bhavati . kālohi bhaiṣajyayoga-
    paryyāptimabhinirvvarttayati .. iti carakaḥ ..
    āturamupakramamāṇena bhiṣajāyurevādau parīkṣyeta .
    iti suśrutaḥ ..)