• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ātmabhū

    See also ātmabhūḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 109.
    ātmabhū mfn. (-bhūḥ-bhūḥ-bhu) Self-born, self-existent. m. (-bhūḥ)

    1 A name of BRAHMĀ.

    2 Of KĀMADEVA.

    3 Of VIṢṆU.

    4 And of ŚIVA.

    E. ātman self, and bhū being.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 87, col. 1.
    ātma-bhū (bhūḥ) 3. m. A name of Brahma.
    a. Self existent.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 75, col. 1.
    ātmabhū ātmabhū, i. e. ātman-bhū,

    adj. Self-existing, epithet of Brahman,

    Śāk. d. 186; of Viṣṇu, Śiva and Kāma.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 61.
    ātmabhū a. self-existent (E. of sev. gods).

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 135, col. 3.
    ātma—bhū m. ‘self-born’, N. of Brahmā, Śak.; Kum. ii, 53
    ☞ p. 135, col. 3.
    of Viṣṇu, Ragh. x, 21
    ☞ p. 135, col. 3.
    of Śiva, Śak.
    ☞ p. 135, col. 3.
    a Brahman, Bhām.
    ☞ p. 135, col. 3.
    ‘mind-born’, N. of Kāma, BhP.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 90, col. 1.
    ātmabhū

    mfn. (-bhū-bhūḥ-bhu) Self-born, self-existent.

    m. (-bhūḥ)

    1. A name of
    BMAHMA.

    2. Of KAMADEVA.

    3. Of VISHNU, and

    4. Of SIVA.

    E.
    ātman self, and bhū being.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 624.
    ātmabhū (ā° + bhū adj.) m. durch sich selbst werdend, ein Bein.

    1) Brahman's AK. 1, 1, 1, 11. TRIK. 3, 3, 284. H. 213. an. 3, 451. MED. bh. 11. ŚĀK. 186. KUMĀRAS. 2, 53.

    — 2) Viṣṇu's H. 217. ŚABDAR. im ŚKDR. RAGH. 10, 21.

    — 3) Śiva's ŚABDAR. ŚĀK. 194. ŚIV.

    — 4) des Liebesgottes AK. 1, 1, 1, 21. TRIK. 3, 3, 284. H. 229, Sch. H. an. MED.

    ☞ vol. 5, p. 1098.
    ātmabhū

    4) als Bez. des Liebesgottes (BHĀG. P. 11, 26, 14) so v. a. im Herzen entstehend; vgl. manasija .

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 168, col. 1.
    ātmabhū m. der durch sich selbst Entstandene , Bez.

    — 1) Brahman's.

    — 2) Viṣṇu's.

    — 3) Śiva's.

    — 4) des Liebesgottes.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 40, col. 2.
    ātmabhū selbstwerdend (Bein. Brachma's, Viṣṇu's u. Śiva's.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 93, col. 3.
    ātmabhū m. auch: ein Brahmane, Bhām. V. 4, 24.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 29, col. 2.
    ātmabhū m. (per semet ipsum existens, ex ātman

    et bhū) nomen Brahmae, Vischnûs, Sivi et Anangi.

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    ☞ p. 4.
    ātmabhū;
    viṣṇuḥ kṛṣṇaḥ keśavo mañjukeśī,
    śrīvatsāṅkaḥ śrīpatiḥ pītavāsāḥ .
    viṣvakseno viśvarūpo murāriḥ,
    śauriḥ śārṅgī padmanābho mukundaḥ .. 21 ..
    govindo dharaṇidharaḥ suparṇaketu-
    rvaikuṇṭho jalaśayanaścaturbhujaśca .
    daityārirmadhumathano rathāṅgapāṇi-
    rdāśārhaḥ kratupuruṣo vṛṣākapiḥ syāt .. 22 ..
    janārdanādhokṣajavāsudevaṃ dāmodaraṃ śrīdharamacyutaṃ ca .
    upendramindrāvarajaṃ ca babhraṃ hariṃ hṛṣīkeśamudāharanti .. 23 ..
    ātmabhūḥ puṇḍarīkākṣaḥ śrīvatso viṣṭaraśravāḥ .
    nārāyaṇo jagannātho vanamālī gadādharaḥ .. 24 ..
    sanātano jinaḥ śambhurvidhirvedhā gadāgrajaḥ .
    kaiṭabhārirajo jiṣṇuḥ kaṃsajitpuruṣottamaḥ .. 25 ..
    1.1.1.21
    ☞ p. 5.
    ātmabhū;
    pradyumno makaradhvajo manasijaḥ saṅkalpajanmāṅgajaḥ,
    pañceṣuḥ kusumāyudhaśca madano māraḥ smaro manmathaḥ .
    kandarpo jhaṣaketano ratipatiḥ śrīnandano hṛcchayaḥ,
    kāmaḥ śambarasūdano madhusakhaḥ śṛṅgārayoniḥ smṛtaḥ .. 32 ..
    darpakaḥ śūrpakārātiranaṅgo viṣamāyudhaḥ .
    ātmabhūrmanasiśayaḥ puṣpadhanvā manobhavaḥ .. 33 ..
    māpatyamirajaścaiva kāmapatnī ratiḥ smṛtā .
    1.1.1.32

    Vācaspatyam

    ☞ p. 687, col. 1.
    ātmabhū pu0 ātmanomanaso dehāt vā bhavati bhū—kvip 5 ta0 .
    manobhave 1 kāme dehabhave 2 putre 3 kanyāyāṃ 4 buddhau ca strī .
    ātmanaiva bhavati bhū—kvip . 5 īśvare pu0 sa hi “bahu syāṃ
    prajāyeyeti” īkṣaṇapūrvvakaṃ sṛjyavastvākāreṇa vivarttanāt
    tathā . “sarvajñastvamavijñātaḥ sarvayonistvamātmabhūḥ” raghuḥ
    “ātmabhūravarajākhilaprajaḥ” iti māghaḥ 6 śive 7 viṣṇau ca
    parameśvarābhedāttayostathātvam . ātmanaḥ brahmaṇaḥ bhavati
    bhū—kvip . ādijīve 6 hiraṇyagarbhe “yo vai brāhmaṇaṃ
    vidadhāti pūrvvam” iti śrutyā “yaḥ sarvajñaḥ sarvavidyasya
    jñānamayaṃ tapaḥ . tasmādetat brahma nāma rūpapannañca
    jāyate iti” śrutyā ca caturmukhasyātmajanyatvīktestasya
    tathātvam brahmeti klīvaṃ chāndasam “yamāmanantyātmabhuvo'pi
    kāraṇam” “vacasyavasite tasmin sasarja giramātmabhūḥ”
    kumā0 ac ātmano bhavati bhū + ac 5 ta0 . ātma-
    bhavādayo'pyuktārtheṣu .

    The Purāṇa Index

    ☞ vol. 1, p. 152.
    Ātmabhū — name of Brahmā.

    Bhā. III. 12. 20.