ātapavarṣya
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 134, col. 2.
ā-tapa—varṣya mf(
ā)n. (water &c.) produced by rain during sunshine,
AitBr.;
KātyŚr.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 617.
ātapavarṣya (von 2.
ā° + varṣa) adj.
von einem Sonnenregen herrührend:
āpaḥ AIT. BR. 8, 5. 8.
KĀTY. ŚR. 15, 4, 31.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 166, col. 2.
ātapavarṣya Adj. (f.
ā)
von einem Sonnenregen herrührend KĀTY. ŚR. 15,4,35.
Vācaspatyam
☞
p. 649, col. 2.
ātapavarṣya tri0 ātape nimittesati varṣanti bā0 karttari yat .
vṛṣṭijale “antarikṣāt pratigṛhyātapavarvyāḥ” kātyā0
15, 4, 5, antarikṣāt grahītavyā ātapavarṣaṇāḥ yā
ātape varṣanti tāḥ . antarikṣāt pratigṛhya bhūmipatanāt
prāgevākāśāt patantīrādāya grahītavyā” karka0 .
ataeva vṛṣṭijalasyātapanimittatvāt naimittikatvābhi-
prāyeṇa tāsāṃ yajñakāle grahaṇāsambhavena pūrvvaṃ saṃgrāhyato-
ktā “yūpamuttareṇa naimittikyasambhavāt” kātyā0 15, 42
“yā āponimittena prāpyante tā naimittikyaḥ yathā
goruṇvyāḥ ātapavarṣyāstāsāmasmin kāle grahaṇāsambha-
vāt ataḥ pūrvvaṃ gṛhītvā yūpamuttareṇa punargrahaṇamiti”
karkaḥ . ataeva śrutyā vṛṣṭerātapanimittatvamuktam
“tasmādyatra kvacit śocati svedate vā puruṣastejasa eva
tadadhyāpojāyante” iti chā0 u0 puruṣadehasya santāpa
svedayorātapanimittatvāt vṛṣṭerātapahetukatvam . vyaktamāha
yādavaḥ “tāsāṃ śatāni catvāri raśmīnāṃ vṛṣṭisarjjane catuḥ
śataṃ vṛṣṭivāhāḥ sarvvāstā amṛtāḥ striyaḥ” iti sūryya-
raśmīnāṃ madhye catuḥśatasya vṛṣṭiṣarjjakatvena vṛṣṭerātapa-
nimittakatvamatra vyaktameva .