• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ātaṅkaḥ

    See also ātaṅka.


    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 321.
    ātaṅkaḥ [ā-tañc-ghañ-kutvam] 1 Disease, sickness of the body; dīrghatīvrāmayagrastaṃ brāhmaṇaṃ gāmathāpi vā | dṛṣṭvā pathi nirātaṅkaṃ kṛtvā vā brahmahā śuciḥ || Y.3.245. -2 Fever. -3 Pain, affliction (of the mind), disquietude; anguish, agony; kinnimittoyamātaṅkaḥ; ātaṅkasphūritakaṭhoragarbhagurvīm U.1.49; Ś.3; V.3. -4 Doubt, uncertainty. -5 Fear, apprehension; puruṣāyuṣajīvinyo nirātaṅkā nirītayaḥ R.1.63; fright, terror; dattātaṅko'ṅganānām Ratn.2.2. -6 The sound of a drum or tabor. -kam The constellation bharaṇī; Gīrvāṇa.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 170.
    ātaṅkaḥ , puṃ, (āṅ + taki + ghañ .) rogaḥ .
    (yathā, yājñavalkyaḥ, —
    “dṛṣṭvā pathi nirātaṅkaṃ kṛtvā vā brahmahā śuciḥ” ..)
    santāpaḥ . śaṅkā . (yathā, mahāvīracarite, —
    “ātaṅkaśramasāhasavyatikarotkampaḥkṣaṇaṃsahyatāṃ” .)
    murajadhvaniḥ . iti medinīkarahemacandrau .. jvaraḥ .
    iti rājanirghaṇṭaḥ ..
    (“nānātantravihīnānāṃ bhiṣajāmalpamedhasāṃ .
    susvaṃ vijñātumātaṅkamayameva bhaviṣyati” ..
    iti mādhavakaraḥ ..
    rogārthe udāharaṇaṃ yathā suśrute .
    “praśnena ca vijānīyāt deśaṃ kālaṃ jātiṃ sātmya-
    mātaṅkasamutpattiṃ vedanāsamucchrāyaṃ balamityādi” ..
    jvarārthe paryyāyānāha .
    “jvaro vikāro rogaśca vyādhirātaṅka eva ca .
    ekārthanāmaparyyāyairvividhairabhidhīyate” ..
    iti carakaḥ ..)