• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • āsvāda


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 127.
    āsvāda m. (-daḥ)

    1 Tasting, eating.

    2 Enjoying.

    2 Flavour.

    E. āṅ before ṣvada to taste, affix ghañ.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 103, col. 2.
    āsvāda (daḥ) 1. m. Tasting; fla-
    vour; enjoying.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 94, col. 1.
    āsvāda ā-svād + a, m. Taste, Ku-

    māras. 3, 31; Yājñ. 3, 229; Pañc. 263,

    22; i. d. 429.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 136, col. 2.
    Ā-svāda, as, ā, am, tasting, eating; (as), m.

    tasting, enjoying, eating; flavour. —Āsvāda-vat, ān,

    atī, at, having a good taste, palatable; delicious in

    flavour.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 271, col. 1.
    āsvāda a. Tasting, eating.

    — daḥ

    1 Tasting, eating; cūtāṃkurāsvādakaṣāyakaṃṭhaḥ Ku. 3. 32; kāvyāmṛtarasāsvādaḥ H. 1. 152; mūkhāsvādaḥ Y. 3. 229 kissing.

    2 Relish, flavour, taste; jñātāsvādo vivṛtajaghanāṃ ko vihātuṃ samarthaḥ Me. 41; sukhāsvādaparaḥ H. 4. 76; citrāsvādakathairbhṛtyaiḥ Pt. 1.

    3 Enjoying, experiencing; °vat a. delicious in flavour, palatable; āsvādavadbhiḥ kavalaistṛṇānāṃ R. 2. 5.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 71.
    āsvāda m. tasting, taste (also °na n.).

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 44, col. 2.
    āsvāda ā-svād-a, m. taste, enjoyment;
    flavour; -aka, a. tasting, enjoying; -ana, n.
    = āsvāda; -a-vat, a. tasting well, dainty;
    -ya, fp. to be tasted; palatable: -toya, a.
    having palatable water.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 162, col. 1.
    ā-svāda m. eating with a relish, tasting, enjoying (also metaphorically), Mn.; Kathās.; Sāh.; Yājñ. &c.
    ☞ p. 162, col. 1.
    flavour, taste, R.; Pañcat.; Megh. &c.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 105, col. 1.
    āsvāda

    m. (-daḥ)

    1. Tasting, eating.

    2. Enjoying.

    3. Flavour.

    E. āṅ be-
    fore ṣvad to taste, affix ghañ.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 376.
    āsvāda a. Tasting, eating. -daḥ 1 Tasting, eating; cūtāṅkurāsvādakaṣāyakaṇṭhaḥ Ku.3.32; kāvyāmṛtarasāsvādaḥ H.1.132; mukhāsvādaḥ Y.3.299 kissing. -2 Relish, flavour, taste; jñātāsvādo vivṛtajaghanāṃ ko vihātuṃ samarthaḥ Me.43; sukhāsvāda- paraḥ H.4.77; citrāsvādakathairbhṛtyaiḥ Pt.1. -3 Enjoying, experiencing; ˚vat a. delicious in flavour, palatable; āsvādavadbhiḥ kavalaistṛṇānām R.2.5.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 85, col. 2.
    āsvāda āsvāda m. et āsvādana n. (svād) goût, saveur.

    āsvādayāmi 10, goûter.

    āsvādya a. qu'on peut goûter, sapide; qu'on doit goûter, agréable au goût.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 129, col. 2.
    ā-svāda- m. fait de manger ; de jouir ; goût, attrait ; a. qui goûte ; -vant- a. qui a bon goût, délicieux.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 745.
    āsvāda (von svad mit ā)

    1) adj. kostend, schmeckend: madhvāpāto viṣāsvādaḥ M. 11, 9.

    — 2) m.

    a) das Kosten, Genuss (auch in übertr. Bed.): jihvāsvādastu lehanam H. 424. cūtāṅkurāsvādakaṣāyakaṇṭhaḥ puṃskokilaḥ KUMĀRAS. 3, 32. KATHĀS. 25, 105. VID. 278. SĀH. D. 27, 2. kāvyāmṛtarasāsvādaḥ HIT. I, 145. mukhāsvāda das Küssen des Mundes YĀJÑ. 3, 229.

    — b) der an einer Sache haftende Geschmack (auch in übertr. Bed.): paramapūrvo 'syāsvādaḥ PAÑCAT. 263, 22. 61, 11. 200, 7. amṛtāsvādam (vacanam) R. 4, 61, 28. citrāsvādakathairbhṛtyaiḥ PAÑCAT. I, 429. sukhāsvādalavo yastu saṃsāre satsamāgamaḥ HIT. IV, 76. jñātāsvādaḥ pulinajaghanāṃ ko vihātuṃ samarthaḥ MEGH. 42. nirāsvāde vane HIḌ. 1, 20.

    ☞ vol. 5, p. 1132.
    āsvāda

    1) zu streichen und die Stelle unter

    2)

    a) zu setzen; vgl. u. madhvāpāta .

    — 2)

    a) Verz. d. Oxf. H. 231,a,23. āsvādo rasanendriyajaṃ jñānam 25. rasāsvādaḥ VEDĀNTAS. (Allah.) No. 139.

    — b) pratigraho rājñāṃ madhvāsvādo viṣopamaḥ wie Honig schmeckend MBH. 13, 4429.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 196, col. 1.
    āsvāda m.

    — 1) das Kosten , Genuss (auch in übertragener Bed.).

    — 2) der an Etwas haftende Geschmack (auch in übertr. Bed.).

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 47, col. 2.
    āsvāda m., °na n. das Kosten, der Genuss (auch übertr.)

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 36, col. 2.
    āsvāda m. (r. svād praef. ā gustare, s. a) sapor. H.

    1. 20. HIT. 125. 7.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 895, col. 1.
    āsvāda pu0 ā + svada—karmmaṇi ghañ . 1 madhurādirase 2 śṛṅgā-
    rādirase ca . bhāve ghañ . 3 rasānubhave . “madhvāpātovi-
    ṣāsvādaḥ, manuḥ “na jāyate tadāsvādo vinā ratyādivā-
    sanām . “tadāsvāde vibhāvādeḥ paricchedo na vidyate”
    sā0 da0 “cūtāṅkurāsvādakaṣāyakaṇṭhaḥ” kumā0 . āsvādaśca
    mādhuryyādirasānubhavahetuvyapārabhedaḥ sa ca loke carvvaṇādi
    śṛṅgārādirasāsvāde anyavidhaeva vyāpāraḥ yathāha sā0 da0 .
    “na jāyate tadāsvādovinā ratyādivāsanām . vāsanā
    cedānīntanī prāktanī ca rasāsvādahetuḥ tatra yadi ādyā
    na syāt śrotriyajaranmīmāṃsakādīnāmapi sā syāt yadi
    dvitīyā na syāt rāgiṇāmapi keṣāñcidrasodbodhona
    dṛśyate tanna syāt uktañca dharmmadattena “savāsanānāṃ sabhyānāṃ
    rasasyāsvādanaṃ bhavet . nirvvāsanāstu raṅgāntaḥkāṣṭhakuḍyā-
    śmasannibhāḥ” iti . nanu kathaṃ rāmādiratyādyudbodhakāraṇaiḥ
    sītādibhiḥ sāmājikaratyādyudbodhaityucyate . vyāpā-
    ro'sti vibhāvādernāmnā sādhāraṇīkṛtiḥ . tatprabhāvena
    yasyāsan pāthodhiplavanādayaḥ . sabhyānāṃ tadabhadana svātmānaṃ
    pratipadyate . nanu kathaṃ manuṣyamātrasya samudralaṅghanādāvu-
    tsāhodbodhaityucyate . utsāhādisamudbodhaḥ sādhāraṇyā-
    bhimānataḥ . nṛṇāmapi samudrādilaṅghanādau na duṣyati .
    ratyādayo'pi sādhāraṇyena pratīyante ityāha . sādhāraṇyena
    ratyādirapi tadvat pratīyate . ratyāderapi hyātmagatatvena
    pratītau sabhyānāṃ pīḍātaṅkādirbhavet paragatatvena tvarasya-
    tvāpātaḥ . vibhāvādayo'pi prathamataḥ sādhāraṇyena pratīyante
    ityāha . parasya na parasyeti mameti na mameti ca . tadā-
    svāde vibhāvādeḥ paricchedona vidyate . nanu tathāpi
    kathamevamalaukikatvameteṣāṃ vibhāvādīnāmityucyate . vibhā-
    vanādivyāpāramalaukikamupeyuṣām . alaukikatvameteṣāṃ
    bhūṣaṇaṃ na tu dūṣaṇam . ādiśabdādanubhāvanasañcāraṇe .
    tatra vibhāvanaṃ ratyāderviśeṣeṇa āsvādāṅkuraṇayogyatā-
    nayanam . anubhāvanamevaṃbhūtasya ratyādeḥ samanantarameva rasā
    dirūpatayā bhāvanam . sañcāraṇaṃ tathābhūtasyaitasya samyak-
    cāraṇam . vibhāvādīnāṃ yathāsaṃkhyaṃ kāraṇakāryyasaha-
    kāritve kathaṃ trayāṇāmapi rasodbodhe kāraṇatvamityucyate
    kāraṇakāryyaṃ sañcārirūpā api hi lokataḥ . rasodbodhe
    vibhāvādyāḥ kāraṇānyeva te matāḥ . nanu tarhi kathaṃ
    rasāsvāde teṣāmekaḥ pratibhāsaityucyate . pratīyamānaḥ
    prathamaṃ pratyekaṃ heturucyate . tataḥ saṃvalitaḥ sarvvovibhāvādiḥ
    sacetasām . prapānakarasanyāyāccarvvyamāṇorasobhavet . yathā
    khaṇḍamaricādīnāṃ saṃmelanādapūrvvaiva kaścidāsvādaḥ pra-
    pānakarase saṃjāyate vibhāvādisaṃmelanādihāpi tathetyarthaḥ”
    “jñātāsvādo vivṛtajaghanāṃ ko vihātuṃ samarthaḥ” yemadū0
    lyuṭ . āsvādanamapyatra na0 ukta sā0 da0 vākye udā0 .