• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • āspadaṃ

    See also āspada, āspadam.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 270, col. 2.
    āspadaṃ [ā-pad-gha suṭca]

    1 A place, site, seat, room; tasyāspadaṃ śrīryuvarājasaṃjñitaṃ R. 3. 36; dhyānāspadaṃ bhūtapaterviveśa Ku. 3. 43, 5. 10, 48, 69; kathaṃ tādṛśānāṃ giri vaitathyamāspadaṃ kuryāt K. 174; rājanyāspadamalabhata Dk. 160 obtained a hold on the king.

    2 (Fig.) An abode, subject, receptacle; nidhanatā sarvāpadāmāspadaṃ Mk. 1. 14; kariṇyaḥ kāruṇyāspadaṃ Bv. 1. 2; āspadaṃ tvamasi sarvasaṃpadāṃ Ki. 13. 39; so doṣa°, upahāsa° &c.

    3 Rank, position, station; kāvyārthabhāvanenāyamapi sabhyapadāspadaṃ S. D.

    4 Dignity, authority, office; labdhāspadosmīti vivādabhīroḥ M. 1. 17.

    5 Business, affair.

    6 Prop, support.

    7 The tenth place from the lagna q. v.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 198.
    āspadaṃ , klī, (āpadyate'smin iti . āspadaṃ prati-
    ṣṭhāyāmiti nipātanāt suṭ .) pratiṣṭhā . karmma .
    ityamaraḥ .. prabhutvaṃ . iti dharaṇī . sthānaṃ . iti
    hemacandraḥ .. (“rāgasyāspadamityavaimi na hi me
    dhvaṃsīti na pratyayaḥ” . iti nāgānande . tathā ca
    raghau 3 . 36 .
    “narendramūlāyatanādanantaraṃ
    tadāspadaṃ śrīryuvarājasaṃjñitam” .)