• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ārtta

    See also ārta, ārttaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 119.
    ārtta mfn. (-rttaḥ-rttā-rttaṃ)

    1 Pained, afflicted.

    2 Disturbed, confounded.

    E. ṛta to hate, to move, participial affix kta.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 96, col. 2.
    ārtta (rttaḥ-rttā-rttaṃ) a. Pained.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 86, col. 2.
    ārtta ārtta, written ārta arta,

    (an anomalous ptcple. of the pf. pass.

    of ā-ard) adj., f. tā. 1. Injured Man.

    4, 236; hurt, Yājñ. 3, 248. 2. Dis-

    tressed, Man. 6, 16. 3. Afflicted, Da-

    śak. in Chr. 179, 19. — Comp. Bhaya-,

    adj., distressed with fear.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 98, col. 2.
    ārtta

    mfn. (-rttaḥ-rttā-rttaṃ)

    1. Pained, afflicted.

    2. Disturbed, confounded.

    E.
    ṛta to hate, to move, participial affix kta.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 807, col. 2.
    ārtta tri0 ā + ṛ—kta . 1 pīḍite, 2 duḥkhite, 3 asusthe ca .
    aprāptaliṅgasaṃjñakasyaiva dhātorvṛddhiṃ vadan durgādāsaḥ arttapa-
    dasiddhiṃ karttumaśaknuvan pratyākhyeyaḥ . ārttaravaḥ ārtanādaḥ
    ityādi . “dveṣyo'pi sammataḥ śiṣṭastasyārttasya yathauṣadham”
    “tumulenārttaraveṇa vejitāḥ” . “balamārttabhayopaśāntaye”
    “tadīyamākranditamārttasādhoḥ” . “rājāpi yadviyogārttaḥ”
    “abhipede nidāghārttā” iti ca raghuḥ . “na durvahaśroṇipayodha-
    rārttā” kumā0 “viditavāttāvārttau” daśa0 atra vidita
    vārttau ārttau ityeva cchedaḥ sādhuḥ tadvyākhyāne'smābhirya-
    danyathācchedamabhipretya vyākhyātaṃ na tat sādhu . “nārtto'pya-
    pavadedviprān” manuḥ . “susthenārttena vā dattaṃ śrāvitaṃ dharma-
    kāraṇāt” śu0 ta0 smṛtiḥ “ārttārttemuditā hṛṣṭe pravāse
    malinā kṛśāḥ” śu0 ta0 ska0 pu0 “ārttirnāśo'-
    styasya ac” . 4 vināśini “atonyadārttam” vṛha0 u0 .
    “ataetasmād brahmaṇo'śanāyādyatītātmasvarūpānnityatṛ-
    ptādyadanyadavidyāviṣayameṣaṇālakṣaṇaṃ vastvantaram tad ārttaṃ
    vināśi, ārtiparigṛhītam” śāṅka0 bhā0 .