• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ārogyaśālā


    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 151, col. 2.
    ārogya—śālā f. a hospital, L.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 5, p. 1118.
    ārogyaśālā (ā° + śā°) f. Krankenhaus, Hospital ŚKDR. nach dem VAIDYAKA.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 184, col. 1.
    *ārogyaśālā f. Krankenhaus.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 804, col. 2.
    ārogyaśālā strī ārogyārthā śālā śā0 ta0 . cikit-
    sārthe rājādikārite gṛhabhede tatkaraṇaprakāro vaidyake
    ukto yathā “dharmārthakāmamokṣāṇāmārogyaṃ sādhanaṃ yataḥ .
    atastvārogyadātā ca naro bhavati sarvadaḥ . ārogyaśālāṃ
    kurvīta mahauṣadhaparicchadām . vidagdhavaidyasaṃyuktāṃ bahvannara-
    sasaṃyutām . vaidyastu śāstravit prājño dṛṣṭauṣadhaparākramaḥ .
    oṣadhīmūlatattvajñaḥ samuddharaṇakālavit . balavīryyavipākajñaḥ
    śālimāṃsauṣadhīgaṇe . tyāgivaddehināṃ tadvadanukūlaḥpriyaṃvadaḥ”

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 189.
    ārogyaśālā , strī, (ārogyārthā śālā . madhyapada-
    lopikarmmadhārayaḥ .) ārogyadānagṛhaṃ . cikit-
    sālayaḥ . yathā, —
    “dharmmārthakāmamokṣāṇāmārogyaṃ sādhanaṃ yataḥ .
    atastvārogyadātā ca naro bhavati sarvvadaḥ ..
    ārogyaśālāṃ kurvvīta mahauṣadhaparicchadāṃ .
    vidagdhavaidyasaṃyuktāṃ bahvannarasasaṃyutāṃ ..
    vaidyastu śāstravit prājño dṛṣṭauṣadhaparākramaḥ .
    oṣadhīmūlatattvajñaḥ samuddharaṇakālavit ..
    balavīryyavipākajñaḥ śālimāṃsauṣadhīgaṇe .
    tyāgivaddehināṃ tadvadanukūlaḥ priyaṃvadaḥ” ..
    iti vaidyakaṃ ..

    Indian Epigraphical Glossary

    ☞ p. 28.
    ārogya-śālā (EI 24; ASLV), hospital; cf. Raṅgādhip-

    ārogyaśālā (EI 24), ‘the hospital of [the god] Raṅganātha

    [at Śrīraṅgam]’.