ārghyaṃ
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 166.
ārghyaṃ , klī, pītavarṇadīrghatuṇḍaṣaṭpadasannibhamākṣi-
kotpannamadhu . asya guṇāḥ . atiśayacakṣurhita-
kāritvaṃ . kaphapittaraktadoṣanāśitvañca .. iti rāja-
nirghaṇṭaḥ .. yathā, bhāvaprakāśaḥ ..
“madhūkavṛkṣā niryāsaṃ jaratkāryvyāśramodbhavāḥ .
sravantyārdhyaṃ tadā khyātaṃ śvetakaṃ mālave punaḥ ..
tīkṣṇatuṇḍāstu yāḥpītā makṣikāḥ ṣaṭpadopamāḥ .
ārghyāstāstatkṛtaṃ yattadārghyamityapare jaguḥ” ..
(“ārghyaṃ madhvaticakṣuṣyaṃ kaphapittaharaṃ paraṃ .
kaṣāyaṃ kaṭupāke ca balyaṃ tiktamavātakṛt” ..
iti suśrutaḥ ..)
☞
vol. 1,
p. 189.
ārghyaṃ , klī, (ārghayā makṣikayā vihitam . ārghā
+ yat .) ārghānāmamakṣikotpannamadhu . tasya
guṇāḥ . atiśayacakṣurhitakāritvaṃ . kaphapittāsra-
doṣanāśitvañca . iti rājanirghaṇṭaḥ .. (yaduktaṃ, —
“madhūkavṛkṣāniryāsaṃ jaratkārvvāśramodbhavāḥ .
sravantyārghyaṃ tadākhyātaṃ śvetakaṃ mālave punaḥ ..
tīkṣṇatuṇḍāstu yāḥ pītā makṣikāḥ ṣaṭpadopamāḥ .
ārghāstāstatkṛtaṃ yat tadārghyamityapare jaguḥ” ..
yathā suśrute, —
“ārghyaṃ madhvaticakṣuṣyaṃ kaphapittaharaṃ paraṃ .
kaṣāyaṃ kaṭu pāke ca balyaṃ tiktamavātakṛt” ..
idaṃ hi aṣṭavidhamadhujātimadhye parigaṇitam .
“pauttikaṃ bhrāmaraṃ kṣaudraṃ mākṣikaṃ chātrameva ca .
ārghyamauddālikaṃ dālamityaṣṭau madhujātayaḥ” ..)