• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ārdraṃ

    See also ārdra, ārdram.


    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 190.
    ārdraṃ , tri, (ardda + rak dīrghaśca .) sajalavastu . bhijā
    iti bhāṣā . tatparyyāyaḥ . sārdraṃ 2 klinnaṃ 3 sti-
    mitaṃ 4 timitaṃ 5 samunnaṃ 6 uttaṃ 7 . ityamaraḥ ..
    (tacca dvividhaṃ yaduktaṃ, —
    “ārdraṃ dravyaṃ dvidhā proktaṃ sarasaṃ nīrasaṃ tathā .
    sadugdhaṃ guptarasakaṃ dvidhā nīrasamucyate ..
    vāstūkaṃ sārṣapaṃ śākaṃ nirguṇḍyeraṇḍamārṣakam .
    dhustūrādyamidaṃ sarvvamārdraṃ sarasamucyate ..
    vaṭāśvatthakarīrādyamārdradravyaṃ tu nīrasaṃ .
    sadugdhaṃ tu dvidhā proktaṃ mṛdu tīkṣṇamiti kramāt .
    śātalā vajrasīhuṇḍasauriṇyādyāstu tīkṣṇakāḥ .
    dugdhikārkakṣīriṇyādyā mṛdudugdhāḥ prakīrttitāḥ” ..
    yathā raghuvaṃśe, “ārdrākṣatāropaṇamanvabhūtāṃ” .
    meghadūte uttarameghe 25 .
    “tantrīmādrāṃ nayanasalilaiḥ sārayitvā kathañcit”) ..