ārambhaṇa
See also
ārambhaṇam,
āraṃbhaṇaṃ.
Benfey Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 85, col. 1.
ārambhaṇa ārambhaṇa, i. e. ā-rabh + ana, n. Commencement (support, ac-
cording to the Sch. of the Chānd. -up.
385), Vedāntas. in Chr. 216, 18.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 128, col. 1.
Ā-rambhaṇa, am, n. taking hold of, seizing,
using; the place of seizing, a handle.
—Ārambhaṇa- vat, ān, atī, at, seizable.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 66.
ārámbhaṇa n. getting hold of, seizing, concr. support, handle.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 150, col. 1.
ā-rámbhaṇa n. the act of taking hold of, seizing, using
☞
p. 150, col. 1.
the place of seizing, a handle,
ChUp.;
AitBr.;
KātyŚr.
☞
p. 150, col. 1.
beginning, undertaking, commencement.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 121, col. 2.
ā-rambhaṇa- nt. fait de saisir ; manche ; point d'appui.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 685.
ārámbhaṇa (wie eben) n. gaṇa
anupravacanādi zu
P. 5, 1, 111.
1) das Anfassen, Ergreifen, Gebrauchen: yathā somyaikena mṛtpiṇḍena sarvaṃ mṛṇmayaṃ vijñātaṃ syādvācārambhaṇaṃ (? besondere Bezeichnung, ŚAṂK. : = vāgālambanam) vikāro nāmadheyaṃ mṛttiketyeva satyam CHĀND. UP. 6, 1, 4.
— 2) Ort des Anfassens; Handhabe: kiṃ svîdāsīdadhìṣṭhānâmā̀rambhâṇaṃ katàmatsvîtkàthāsī̂t ṚV. 10, 81, 2. ārambhaṇato vai vajrasyāṇima AIT. BR. 2, 35. vedyārambhaṇa KĀTY. ŚR. 14, 1, 13.
— Vgl. anārambhaṇa .
Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda
☞
p. 184.
ārámbhaṇa, n.,
Stützpunkt, Haltpunkt [von rabh mit ā́].
-am {907,2}.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 183, col. 1.
ārámbhaṇa n.
— 1) das sich an Etwas machen , das Gehen an Etwas Comm. zu TS. PRĀT. 5,1. 14,3.
— 2) Haltpunct , Handhabe. ārambhaṇatas Adv. an der handhabe AIT. BR. 2,35.
— 3) woran man sich klammert (in übertr. Bed.) ĀPAST. 2,27,7. m. 5,19. vācārambhaṇam so v.a. eine blosse Redensart CHĀND. UP. (Chr. 284,5).
Cappeller Sanskrit Wörterbuch
☞
p. 44, col. 1.
ārámbhaṇa n. das Anfassen, der Haltepunkt; Notbehelf in vācāra° w. s.
Vācaspatyam
☞
p. 797, col. 2.
ārambhaṇa na0 ā + rabha—lyuṭ mum . 2 ārambhaśabdārthe
karmaṇi lyuṭ . 2 ārabhyamāṇe ca . yathā “saubhyaikena
matpiṇḍena vijñātena sarvamidaṃ mṛṇmayaṃ vijñātaṃ bhavati
vācārambhaṇaṃ vikāronāmadheyaṃ mṛttiketyeva satyam” chā0 u0
“tadananyatvamārambhaṇaśabdādibhyaḥ” śā0 sū0 ārambhaṇaṃ prayo-
janamasya anupracanā0 aṇ . 3 ārambhaṇaprayojanapadārthe
tri0 . ārabhyate'nena karaṇe lyuṭ . 4 upādānakāraṇe “kiṃ
svidāsīdadhiṣṭhānamārambhaṇaṃ katamat svitkathāsīt” yaju0
17, 18 . “loke hi ghaṭādi cikīrṣuḥ kulālo gṛhā-
dikaṃ sthānamadhiṣṭhāya mṛdrūpeṇārambhakadravyeṇa cakrādyupāyai
rniṣpādayati īśvarasya tadākṣipyate . sviditi vitarke dyāvā-
bhūmī sṛjatoviśvakarmmaṇo'dhiṣṭhānaṃ kimāsīt nivāsasthānam,
adyatanā niradhiṣṭhānāḥ kimapi na kurvanti . sviditi
vitarke ārambhaṇaṃ katamat kimāsīt ārabhyate'neneti
ārambhaṇamupādānakāraṇam mṛdiva ghaṭānām” vedadī0 .