• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ārambhaṇa

    See also ārambhaṇam, āraṃbhaṇaṃ.


    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 85, col. 1.
    ārambhaṇa ārambhaṇa, i. e. ā-rabh +

    ana, n. Commencement (support, ac-

    cording to the Sch. of the Chānd. -up.

    385), Vedāntas. in Chr. 216, 18.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 128, col. 1.
    Ā-rambhaṇa, am, n. taking hold of, seizing,

    using; the place of seizing, a handle. —Ārambhaṇa-

    vat, ān, atī, at, seizable.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 66.
    ārámbhaṇa n. getting hold of, seizing, concr. support, handle.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 150, col. 1.
    ā-rámbhaṇa n. the act of taking hold of, seizing, using
    ☞ p. 150, col. 1.
    the place of seizing, a handle, ChUp.; AitBr.; KātyŚr.
    ☞ p. 150, col. 1.
    beginning, undertaking, commencement.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 121, col. 2.
    ā-rambhaṇa- nt. fait de saisir ; manche ; point d'appui.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 685.
    ārámbhaṇa (wie eben) n. gaṇa anupravacanādi zu P. 5, 1, 111.

    1) das Anfassen, Ergreifen, Gebrauchen: yathā somyaikena mṛtpiṇḍena sarvaṃ mṛṇmayaṃ vijñātaṃ syādvācārambhaṇaṃ (? besondere Bezeichnung, ŚAṂK. : = vāgālambanam) vikāro nāmadheyaṃ mṛttiketyeva satyam CHĀND. UP. 6, 1, 4.

    — 2) Ort des Anfassens; Handhabe: kiṃ svîdāsīdadhìṣṭhānâmā̀rambhâṇaṃ katàmatsvîtkàthāsī̂t ṚV. 10, 81, 2. ārambhaṇato vai vajrasyāṇima AIT. BR. 2, 35. vedyārambhaṇa KĀTY. ŚR. 14, 1, 13.

    — Vgl. anārambhaṇa .

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    ☞ p. 184.
    ārámbhaṇa, n., Stützpunkt, Haltpunkt [von rabh mit ā́].

    -am {907,2}.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 183, col. 1.
    ārámbhaṇa n.

    — 1) das sich an Etwas machen , das Gehen an Etwas Comm. zu TS. PRĀT. 5,1. 14,3.

    — 2) Haltpunct , Handhabe. ārambhaṇatas Adv. an der handhabe AIT. BR. 2,35.

    — 3) woran man sich klammert (in übertr. Bed.) ĀPAST. 2,27,7. m. 5,19. vācārambhaṇam so v.a. eine blosse Redensart CHĀND. UP. (Chr. 284,5).

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 44, col. 1.
    ārámbhaṇa n. das Anfassen, der Haltepunkt; Notbehelf in vācāra° w. s.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 797, col. 2.
    ārambhaṇa na0 ā + rabha—lyuṭ mum . 2 ārambhaśabdārthe
    karmaṇi lyuṭ . 2 ārabhyamāṇe ca . yathā “saubhyaikena
    matpiṇḍena vijñātena sarvamidaṃ mṛṇmayaṃ vijñātaṃ bhavati
    vācārambhaṇaṃ vikāronāmadheyaṃ mṛttiketyeva satyam” chā0 u0
    “tadananyatvamārambhaṇaśabdādibhyaḥ” śā0 sū0 ārambhaṇaṃ prayo-
    janamasya anupracanā0 aṇ . 3 ārambhaṇaprayojanapadārthe
    tri0 . ārabhyate'nena karaṇe lyuṭ . 4 upādānakāraṇe “kiṃ
    svidāsīdadhiṣṭhānamārambhaṇaṃ katamat svitkathāsīt” yaju0
    17, 18 . “loke hi ghaṭādi cikīrṣuḥ kulālo gṛhā-
    dikaṃ sthānamadhiṣṭhāya mṛdrūpeṇārambhakadravyeṇa cakrādyupāyai
    rniṣpādayati īśvarasya tadākṣipyate . sviditi vitarke dyāvā-
    bhūmī sṛjatoviśvakarmmaṇo'dhiṣṭhānaṃ kimāsīt nivāsasthānam,
    adyatanā niradhiṣṭhānāḥ kimapi na kurvanti . sviditi
    vitarke ārambhaṇaṃ katamat kimāsīt ārabhyate'neneti
    ārambhaṇamupādānakāraṇam mṛdiva ghaṭānām” vedadī0 .