• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ārambha

    See also ālambha, ālambhaḥ, ālaṃbhaḥ, ārambhaḥ, āraṃbhaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 119.
    ārambha m. (-mbhaḥ)

    1 A beginning, a thing begun.

    2 Haste, speed.

    3 Effort, exertion.

    4 Pride.

    5 Killing, slaughter.

    6 An introduction, a prologue, &c.

    E. āṅa, rabhi to commence, ghañ aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 96, col. 1.
    ā-rambha (mbhaḥ) 1. m. A beginning;
    effort; haste; pride; killing.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 85, col. 1.
    ārambha ārambha, i. e. ā-rabh + a, m.

    1. A beginning, Megh. 37. 2. Exer-

    tion, effort, Daśak. in Chr. 198, 22. 3.

    An enterprise, Rām. 4, 30, 14. — Comp.

    Citra-, adj. painted, Vikr. d. 4. Ci-

    trārpita-, i. e. citra-arpita- (vb. ṛ),

    adj. painted, Ragh. 2, 81. Nis-, adj.

    devoid of exertion, inactive, MBh. 5,

    1027.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 127, col. 3.
    Ā-rambha, as, m. undertaking, beginning; a

    thing begun; commencement; haste, speed; effort,

    exertion; pride; killing, slaughter; an introduction,

    a prologue, &c. —Ārambha-tā, f. beginning.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 66.
    ārambhá m. undertaking, beginning, abstr. °t↠f.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 41, col. 3.
    ārambha ā-rambhá, m. setting about; undertaking;
    beginning; -ṇa, n. taking hold;
    handle; support; make-ṣift; -ṇīya, fp. to be
    begun with: ā, f. N. of certain verses; -tā, f.
    beginning; -ruci, a. enterprising: -tā, f. delight
    in undertakings.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 150, col. 1.
    ā-rambhá m. undertaking, beginning, Mn.; Pañcat.; Megh. &c.
    ☞ p. 150, col. 1.
    a thing begun
    ☞ p. 150, col. 1.
    beginning, origin, commencement, ŚBr.; KātyŚr.; Megh. &c.
    ☞ p. 150, col. 1.
    (in dram.) the commencement of the action which awakens an interest in the progress of the principal plot, Sāh. 324 and 325
    ☞ p. 150, col. 1.
    haste, speed
    ☞ p. 150, col. 1.
    effort, exertion
    ☞ p. 150, col. 1.
    pride
    ☞ p. 150, col. 1.
    killing, slaughter (erroneous for ālambha See Zachariae, Beiträge, p. 20, l. 9), L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 97, col. 2.
    ārambha

    m. (-mbhaḥ)

    1. A beginning, a thing begun.

    2. Haste, speed.

    3. Effort,
    exertion.

    4. Pride.

    5. Killing, slaughter.

    6. An introduction, a
    prologue, &c.

    E. āṅ before rabhi to commence, ghañ aff.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 79, col. 1.
    ārambha ārambha m. (rabh) commencement; entreprise; tentative.

    Effort; diligence.

    Qqf. tentative de meurtre.

    Introduction, prologue.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 121, col. 2.
    ā-rambha- m. entreprise ou fait d'entreprendre ; commencement, origine ; hâte ; effort ; acte, fonction ; -tā- f. fait de commencer .

    °rucitā- f. fait de trouver du plaisir à entreprendre .

    Renou Terminologie grammaticale du Sanskrit

    ☞ vol. 1, p. 89.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 684.
    ārambhá (von rabh mit ā) m.

    1) das in-Angriff-Nehmen, das an-Etwas-Gehen, die auf Etwas gerichtete Willensäusserung, Beginnen, Unternehmen: ārambhaḥ karmaṇām BHAG. 14, 12. karmaṇāmanārambhāt 3, 4. PAÑCAT. III, 130. 92, 3. kriyārambha M. 11, 64. prāpte tu pañcame varṣe vidyārambhaṃ ca kārayet Cit. bei MALLIN. zu RAGH. 3, 28. brahmārambhe 'vasāne ca M. 2, 71. guṇigaṇagaṇanārambhe HIT. Pr. 14. yo mantraṃ karmārambhaṃ pravartayet R. 5, 77, 9. karuṇā° adj. 3, 51, 25. sūtrārambhasāmarthyāt P. 1, 1, 69, Sch. nīḍārambhe MEGH. 25. mit dem dat.: tatkhalu mantrapatraṃ yadarthaṃ mamāyamārambho 'nveṣaṇāya VIKR. 32, 16. ohne obj.: ārambhasāmarthyāt KĀTY. ŚR. 1, 1, 4 (SUŚR. 1, 147, 9). 3, 4. 8, 1. jīveccedetenaivārambheṇa mumūrṣet 22, 6, 19. coditābhāve 'nārambhaḥ 1, 4, 1. 4, 1, 26. 24, 7, 28. ārambharucitā M. 12, 32. yadarthamayamārambhaḥ kṛtaḥ R. 4, 30, 15. tadvaramārambho na cārambhavighātaḥ PAÑCAT. 172, 25. sarvārambhaparityāgin BHAG. 12, 16. āgamaiḥ sadṛśārambhaḥ RAGH. 1, 15. akartrabhiprāyārtho 'yamārambhaḥ P. 1, 3, 68, Sch. KĀŚ. zu 4, 1, 79. upāyapūrva ārambhaḥ AK. 3, 4, 142. tenārambheṇa mahatā māmupāste MBH. 15, 812. sarvārambheṇa tatkuryāt CĀṆ. 67. sthirārambha adj. M. 7, 209. yadā - ārambhā vā vipadyante ADBH. BR. in Ind. St. 1, 40. niṣphalārambhayatnāḥ MEGH. 55. tasyārambhaḥ - siddhaḥ 72.

    — 2) Anfang, Beginn: āśiṣāmārambhaṃ vācayati ŚAT. BR. 3, 1, 3, 24. 6, 2, 2, 38. 4, 1, 5. 7, 3, 1, 35. 9, 3, 2, 4. KĀTY. ŚR. 1, 4, 4. 4, 5, 22. nṛtyārambhe MEGH. 37. vākyārambha AK. 3, 4, 32, 6. ārambhavāda MADHUS. in Ind. St. 1, 23, 13. ārambhaṃ kar mit dem inf. Etwas beginnen PAÑCAT. 10, 11. — Die Lexicographen geben folgende Bedeutt. an: das Beginnen, Beginn AK. 3, 3, 26 (abhyādāna, udghāta). 2, 7, 12 (jñātvārambha upakramaḥ). TRIK. 3, 2, 18. H. 1510. Einleitung (prastāvanā, āmukha) TRIK. 3, 2, 30. Eile (tvarā; dieser Artikel folgt im AK. unmittelbar auf den vorhergehenden, wird aber von diesem unterschieden) H. an. 3, 451. MED. bh. 10. Anstrengung (udyama) TRIK. 3, 3, 284. H. an. MED. Stolz (darpa) TRIK. H. an. 3, 450. MED. Tod (vadha) H. an. MED.

    — Vgl. citrārpitārambha und vārttārambha .

    ☞ vol. 5, p. 1116.
    ārambha

    2) saṃyogaṃ vā hṛdayanihitārambhamāsvādayantī MEGH. 85. aṇutaraniḥśvāsārambhakampamāna DAŚAK. in BENF. Chr. 198, 22. Bez. des ersten Grades in den Mysterien der Śākta Verz. d. Oxf. H. 91,b,40. in den Zuständen des Yoga (yogāvasthā) 235,b,24. 26. in der Dramatik Bez. des ersten Zustandes oder Momentes (avasthā) der Handlung, die Besorgniss um das Erreichen des Hauptzieles SĀH. D. 324. fg.

    — Vgl. citrārambha, mahārambha .

    ☞ vol. 7, p. 1710.
    ārambha

    1) gṛhārambha so v. a. der Bau eines Hauses Spr. (II) 2192. anārambhe (so v. a. ohne ein Haus zu bauen) 'pi paragṛhe sukhī sarpavat KAP. 4, 12.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 183, col. 1.
    ārambhá m.

    — 1) das sich an Etwas machen , das gehen an Etwas , Unternehmung , das Beginnen.

    — 2) Anfang , Beginn 167,21. 286,30.

    — 3) der erste Grad in den Mysterien der Śākta und in der Zuständen des Yoga.

    — 4) in der Dramatik die beginnende Handlung , die die Besorgniss um das Erreichen des Zieles erweckt.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 43, col. 2.
    ārambhá m. das Anfassen; Anfang, Unternehmung.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 99, col. 1.
    ārambha 5. *Tötung; richtig ālambha, Zach. Beitr.

    — °kṛt Adj. der zuerst anfängt, Bṛhasp. in Vivādar. 374.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 33, col. 1.
    ārambha m. (r. rabh praef. ā incipere, inserto m, s. a) in-

    ceptio. BH. 3. 4. 12. 16.

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    ☞ p. 82.
    ārambha;
    upajñopakramārambhau paścācca caramaṃ bhavet .. 707 ..
    4.1.1.707

    Vācaspatyam

    ☞ p. 797, col. 1.
    ārambha pu0 ā + rabha ghañ mum . 1 udyame 2 tvarāyāṃ svārthaṃ parārthaṃ
    vā 3 gṛhādisampādanavyāpāre 4 upakrame prathamakṛtau 5 pra-
    stāvane 6 badhe 7 darpe ca . “anārambhe'pi praragṛhasukhī
    sarpavat” sā0 sū0 “ārambhe karmaṇāṃ vipra! puṇḍarīkaṃ
    smareddharim” smṛtiḥ “na karmaṇāmanārambhāt naiṣkarmyaṃ puru-
    ṣo'śnute” gītā “mīnādisthoraviryeṣāmārambhaḥ prathamakṣaṇe .
    iti ma0 ta0 vyāsaḥ “ayathābalamārambhaḥ” māghaḥ .
    “āgamaiḥ sadṛśārambhā ārambhasadṛśodayaḥ” iti
    raghuḥ kriyākūṭātmakapākādikriyāṇāṃ prāthamika-
    vyāpāropakramaārambhaḥ . śrautasmārttakarmmaviśeṣe aṅga-
    viśeṣārambhe'pi prakṛtakarmmārambhastena ārabdhatvānna sūta-
    kādeḥ pratibandhakatvam . yathā “ārambhovaraṇaṃ yajñe
    saṃkalpovratajapyayoḥ . nāndīśrāddhaṃ vivāhādau śrāddhe pāka-
    pariṣkriyā . tathā nimantraṇaṃ śrāddhe ārambhaḥ syāditi
    śrutiḥ ārabdhe sūtakaṃ nasyāditi” ti0 ta0 viṣṇuḥ . dravyāṇāṃ
    dravyāntareṇa guṇānāṃ guṇāntareṇotpādate vaiśeṣikokte
    8 vyāpāre “dravyārambhaścaturṣu syāt” bhāṣā0 karmaṇi ghañ .
    9 ārabhyamāṇe “phalānumeyāḥ prārambhāḥ saṃskārāḥ prāktanā
    iva” raghuḥ . “citrārpitārambhaivāvatasthe” kumā0 .

    Edgerton Buddhist Hybrid Sanskrit Dictionary

    ☞ p. 103, col. 1.
    ārambha (Skt. Lex., see pw 5 App., which follows

    Zachariae in calling this an error for ālambha, but Pali

    and BHS support it; = Pali id., in mahārambha, = our

    word, SN i.76.21; not recorded in PTSD, except in nir-ā°,

    or Childers), (sacrificial) slaughter (of animals), substan-

    tially = yajña: Bbh 118.2 (kṣudrayajñeṣu ca) manāram-

    bheṣu ca yeṣu bahavaḥ prāṇinaḥ…jīvitād vyaparo-

    pyante. Cf. also anārabdha.