• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ārabhaṭī


    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 41, col. 2.
    ārabhaṭī ā-rabhaṭī, f. dramatic representation
    of the supernatural and horrible.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 150, col. 1.
    ā-rabhaṭī f. boldness, confidence, heroism, Rājat.
    ☞ p. 150, col. 1.
    (in dram.) the representation of supernatural and horrible events on the stage.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 79, col. 1.
    ārabhaṭī ārabhaṭī f. (bhaṭ) l'art des machinistes de théâtre.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 99, col. 1.
    ārabhaṭī Trik. 138 (ed. Bomb.); Anarghar. (ed. Kāvyam.) VII, 103. [Z.]
    ☞ p. 99, col. 1.
    ārabhaṭī °exhibition of bravery, Viddh. 100, 1.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 796, col. 2.
    ārabhaṭī strī0 ārabhyate'nayā ā + rabha—aṭi ṅīp . nāṭye
    arthaviśeṣayukte sā0 darpaṇokte racanābhede sā ca bhedo-
    dāharaṇasahitā sā0 da0 uktā yathā
    “māyendrajālasaṃgrāmakrodhodbhāntādiceṣṭitaiḥ . saṃyuktā paṇa-
    bandhādyairudbhaṭā''rabhaṭī matā . vastūtthāpanasa'pheṭau saṃkṣipti
    ravapātanam . iti bhedāstu catvāra ārabhaṭyāḥ prakī-
    rttitāḥ . māyādyutthāpitaṃ vastu vastūtthāpanamucyate . yatho-
    dāttarāghave . “jīyante jayinoniśāntatimiravrātairvvi-
    yadvyāpibhirbhāsvantaḥ sakalā raverapi karāḥ kasmādakasmā-
    damī . ete cograkabandhakaṇṭharudhirairādhmāyamānodarāmuñca-
    ntyānanakandarānalamucastīvrān ravān pheravaḥ” ityādi .
    saṃpheṭastu samādhāya yuddhasatvarayordvayoḥ . yathā mālastyāṃ
    mādhavāghoraghaṇṭayoḥ . saṃkṣiptā vasturacanā śilpairita-
    rathā'pi vā . saṃkṣiptiḥ syāt nivṛttau ca neturnetrantara-
    grahaḥ . udayanacarite kiliñjahastiprayogaḥ . dvitīyaṃ
    yathā . bālinivṛttyā sugrīvaḥ yathā vā paraśurāmayau ddhattha-
    nivṛttyā śāntatvāpādānaṃ “puṇyā brāhmaṇajātiranvayaguṇaḥ
    śāstraṃ caritraṃ ca me yenaikena hṛtānyamūni haratā caitanya
    sātrāmapi . ekaḥ sannapi bhūridoṣagahanaṃ so'yaṃ tvayā
    preyasā vatsa! brāhmaṇavatsalena śamitaḥ kṣemāya darpomama” .
    praveśaśrāsaniṣkrāntiharṣaviplavasambhavam . avapātanamityuktam .
    yathā kṛtyarāvaṇe ṣaṣṭhe'ṅke . praviśya khaṅgahastaḥ puruṣa ityataḥ
    prabhṛti niṣkramaṇaparyyantam . sara0 ka0 ukte śabdālaṅkā-
    rarūpe 2 vṛttibhede ca sā ca 388 pṛṣṭhe dṛśyā . āraḥ
    sāmarthyena gāmī bhaṭaḥ . 3 śūre vīre pu0 hemacandraḥ .