• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ārātrikaṃ

    See also ārātrika, ārātrikam.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 254, col. 1.
    ārātrikaṃ [arātrāvapi nirvṛttaṃ ṭhañ]

    1 Waving a light (or the vessel containing it) at night before an idol (Mar. āratī oṃvāḻaṇeṃ); sarveṣu cāṃgeṣu ca saptavārān ārātrikaṃ bhaktajanastu kuryāt.

    2 The light so waved; śirasi nihitabhāraṃ pātramārātrikasya bhramayati mayi bhūyaste kṛpārdraḥ kaṭākṣaḥ Śaṅkara.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 188.
    ārātrikaṃ , klī, (āṅ + rātri + kan .) nīrājana-
    nimittadīpaḥ . nīrājanā . nīrājanapātrañca .
    ārati iti bhāṣā . tathāca haribhaktivilāse .
    “tataśca mūlamantreṇa dattvā puṣpāñjalitrayaṃ .
    mahānīrājanaṃ kuryyāt mahāvādyajayasvanaiḥ ..
    prajvālayettadarthañca karpūreṇa ghṛtena vā .
    ārātrikaṃ śubhe pātre viṣamānekavarttikaṃ” ..
    anyacca .
    “ādau catuṣpādatale ca viṣṇo
    rdvau nābhideśe mukhamaṇḍalaikaṃ .
    sarvveṣu cāṅgeṣvapi saptavārā-
    nārātrikaṃ bhaktajanastu kuryyāt” ..