• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ānumānika

    See also ānumānikaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 113.
    ānumānika mfn. (-kaḥ-kī-kaṃ) Inferrable, inferred, subject to inference, derived from inference, &c.

    E. anumāna inference, and ṭhañ aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 90, col. 2.
    ānu-mānika (kaḥ-kī-kaṃ) a. Inferri-
    ble, deducible from.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 122, col. 1.
    ānumānika ānumānika, as, ī, am (fr. anu-

    māna, rt. mā), relating to a conclusion; derived

    from inference, subject to inference, inferable, inferred.

    —Ānumānika-tva, am, n. the state of being infer-

    able.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 242, col. 2.
    ānumānika a. (kī f.) [ anumānādāgataḥ ṭhak]

    1 Relating to a conclusion.

    2 Derived from an inference, subject to inference, inferential.

    3 Inferred.

    — kaṃ The Pradhāna of the Sāṃkhyas; ānumānikamapyekeṣāmiti cenna Br. Sūt.; °tvaṃ the state of being inferable.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 141, col. 1.
    ānumānika mf(ī)n. (fr. anumāna), relating to a conclusion, derived from inference, subject to inference, inferable, inferred, Āp.; ŚāṅkhŚr.
    ☞ p. 141, col. 1.
    making conclusions, BhP.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 93, col. 1.
    ānumānika

    mfn. (-kaḥ-kī-kaṃ) Inferrable, inferred, subject to inference,
    derived from inference, &c.

    E. anumāna inference, and ṭhañ aff.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 335.
    ānumānika a. (-kī f.) [anumānādāgataḥ ṭhak] 1 Relating to a conclusion. -2 Derived from an inference, subject to inference, inferential. -3 Inferred. -kam The Pradhāna of the Sāñkhyas; ānumānikamapyekeṣāmiti cenna Br. Sūt.1.4.1; ˚tvam the state of being inferable.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 116, col. 2.
    ānu-mānika- a. qui tire des conclusions.

    Renou Terminologie grammaticale du Sanskrit

    ☞ vol. 1, p. 87.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 645.
    ānumānika (von anumāna) adj. mit einem Schluss in Verbindung stehend, worauf man durch einen Schluss gelangt KĀŚ. zu P. 1, 1, 56 gegen das Ende. ānumānikatva das Beruhen auf Schluss KĀTY. ŚR. 1, 5, 6.
    ☞ vol. 5, p. 1106.
    ānumānika Schlüsse machend BHĀG. P. 11, 19, 1.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 174, col. 2.
    ānumānika Adj.

    — 1) auf einem Schluss beruhend ĀPAST. NOM. abstr. °tva n.

    — 2) Schlüsse machend.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 730, col. 2.
    ānumānika tri0 anumānādāgataḥ ṭhak striyāṃ ṅīp . anumā-
    naprāpte 1 yuktisiddhe 2 vyāptiviśiṣṭaliṅgajñānādavagate anumite
    padārthe yathā dhūmadarśanāt vahniranumīyate sa ca vahniḥ
    svavyāptiviśiṣṭadhūmajñānemaivāvagata iti tasya tathātvam .
    anumānamātreṇāvagamye vede vācakaśabdaśūnye sāṃkhyamata-
    siddhe 3 pradhāne na0 . “īkṣaternāśabdamiti” śā0 sūtra
    bhāṣye tasya ca vedaśabdapratipādyatvaṃ nirākṛtya “racanānu-
    papatternānumānam” sū0 bhā0 anumānagamyatvamapi nirā-
    kṛtam . tasya ca yathānumānikatvaṃ tathā 466, 67 pṛṣṭhe
    avyaktaśabde darśitam “ānumānikamapyekeṣāmiti cenna
    śarīrarūpakavinyastagṛhīterdarśayati ca” śā0 sū0 .