• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ānili

    See also āniliḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 113.
    ānili m. (-liḥ)

    1 A name of the monkey HANUMĀN.

    2 BHĪMA.

    E. anila the wind, patronymic affix iña; HANUMĀN and BHĪMA being the sons of ANILA or the wind. f. (-lī) A name of SVĀTI, the fifteenth Nakṣatra or lunar mansion.

    E. anila and aṇ affix fem. ṅīp; ANILA being the ruling deity of the asterism.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 90, col. 2.
    ā-nili (liḥ) 2. m. Idem.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 121, col. 3.
    Ānili, is, m., N. of Hanumat and Bhīma.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 140, col. 2.
    ānili m. ‘a descendant of Anila’
    ☞ p. 140, col. 2.
    N. of Hanumat
    ☞ p. 140, col. 2.
    of Bhīma, L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 93, col. 1.
    ānili

    m. (-liḥ)

    1. A name of the monkey HANUMAN.

    2. BHIMA.

    E.
    anila the wind, patronymic affix iñ; HANUMAN and BHIMA being
    the sons of ANILA or the wind.

    f. (-liḥ) A name of SWATI, the
    fifteenth Nakshatra or lunar mansion.

    E. anila and aṇ affix, fem.
    ṅīp; ANILA being the ruling deity of the asterism.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 74, col. 2.
    ānili ānili m. le fils d'Anila, Hanumat.

    — F. ānili, ou svāti, 15e astérisme lunaire.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 644.
    ānili patron. von anila der Gott des Windes, ein Bein. Hanumant's TRIK. 2, 8, 6.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 174, col. 1.
    *ānili m. Patron. Hanumant's.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 729, col. 2.
    ānili pu0 anilasyāpatyam iñ . bhīme sa hi pāṇḍoḥ
    kṣetre kuntyāṃ vāyunotpāditaḥ yathā “tatastathoktā bharttrā tu
    vāyumevājuhāva sā . tatastāmāgato vāyurmṛgārūṭomahā-
    balaḥ . kinte kunti! dadāmyadya brūhi yatte hṛdi sthitam .
    sā salajjā vihasyāha putraṃ dehi surottama! . balavantaṃ
    sahākāyaṃ sarvadarpaprabhañjanam . tasmājjajñe mahābāhurbhomo-
    bhīmaparākramaḥ” bhā0 ā0 pa0 123 a0 . 2 hanūmati
    ca tasya keśarikṣetre añjanāyāṃ vāyunā janitatvāt tathā-
    tvam tatkathā saṃkṣiptā yathā “ahaṃ keśariṇaḥkṣetre vāyunā
    jagadāyunā . jātaḥ kamalapatrākṣa! hanūmānnāma vānaraḥ”
    bhā0 va0 pa0 140 a0 . bhīmaṃ prati hanūmadvākyam . ata-
    eva tayoḥ kṣetrabhinnotpannatye'pi ekenotpādanāt bhrātṛ-
    tvam tena “tadrūpaṃ darśayāmāsa yadvai sāgaralaṅghane . bhrātuḥ
    priyamabhīpsan vai cakāra sumahadvaapuḥ” “bhrātā mama guṇa-
    śreṣṭho buddhisattvabalānvitaḥ rāmāyaṇe'tivikhyātaḥ
    śrīmān vānarapuṅgava” iti ca tatraivādhyāye tayorbhrātṛ-
    tvenoktiḥ . anilasutādayo'myubhayatra .