Blog
Sanskrit
About
ānūpa
See also
ānūpaḥ .
Sanskrit-English
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 113 .
ānūpa m. (
-paḥ ) Any animal frequenting marshy places, as a buffalo, &c.
E. anūpa marshy ground, and aṇ aff.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 91, col. 1 .
ānūpa (paḥ) 1. n. Any animals living in marshy places.
Benfey Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 79, col. 1 .
ānūpa ānūpa, i. e. anūpa + a. I. adj. Watery, marshy. II. m. Any animal
frequenting marshy places.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 122, col. 2 .
ānūpa ānūpa, as, ī, am (fr.
anūpa ), wet,
watery, marshy; (
as ), m. any animal frequenting
watery or marshy places, as a buffalo, &c.
—Ānūpa-
māṃsa, as, m. the flesh or meat of animals fre-
quenting marshes.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 242, col. 3 .
ānūpa a. (
pī f. ) [
anūpadeśe bhava ,
aṇ ]
1 Watery, marshy, wet.
2 Produced in a marshy place.
— paḥ Any animal frequenting marshy or watery places (as a buffalo);
°māṃsaṃ the flesh of such animals.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 39, col. 3 .
ānūpa ānūpa, a. watery, swampy; m. aquatic animal.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 141, col. 2 .
ānūpa mfn. (
fr. anūpa g. kacchā di [
Pāṇ. iv, 2, 133]), belonging to a watery place
☞
p. 141, col. 2 .
wet, watery, marshy,
Suśr.
☞
p. 141, col. 2 .
ānūpa m. any animal frequenting watery or marshy places, as fishes, buffaloes, &c. (
cf. anūpa ), ib.
☞
p. 141, col. 2 .
a descendant of Anūpa
☞
p. 141, col. 2 .
ānūpa n.
N. of a Sāman,
Lāṭy. iv, 6, 1.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 93, col. 1 .
ānūpa m. (-paḥ ) Any animal frequenting marshy places, as a buffalo, &c.
E. anūpa marshy ground, and aṇ aff.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 336 .
ānūpa a. (-pī f. ) [anūpadeśe bhavaḥ aṇ ] 1 Watery, marshy, wet. -2 Produced in a marshy place. -paḥ Any animal frequenting marshy or watery places (as a buffalo); ˚māṃsam the flesh of such animals.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 647 .
ā́nūpa (von
anūpa ) adj. gaṇa
kacchādi zu
P. 4, 2, 133.
feucht, wässerig, sumpfig :
deśaḥ SUŚR. 1, 130, 10.
anekadoṣamānūpaṃ vāryabhiṣyandi garhitam 173, 21. m.
Wasserthier, Sumpfthier 204, 9. 2, 96, 17. 151, 12.
☞
vol. 5,
p. 1106 .
ānūpa m. patron. des Vadhryaśva
PAÑCAV. BR. 13, 3, 17. n. N. eines Sāman ebend. 16.
ānūpavādhryaśvam und
ānūpaṃ vādhryaśvam Namen von Sāman
Ind. St. 3,205,b.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 174, col. 3 .
ānūpa — 1) Adj. feucht , wässerig , sumpfig.
— 2) m.
— a) Wasserthier , Sumpfthier.
— b) Patron. von Anūpa.
— 3) n. Name eines Sāman LĀṬY. 4,6,1.
Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch
☞
p. 387, col. 2 .
ānūpa Adj. Kauṭ. 50, 1 °am Meeresufer gelegen (J. J. Meyer, S. 63, Z. 17).
Vācaspatyam
☞
p. 731, col. 2 .
ānūpa tri0 anūpadeśebhavaḥ kacchā0 aṇ . anūpadeśabhave striyāṃ ṅīp . 2 jalānugatadeśabhave prāṇivarge ca tatratyaprāṇina- stanmāṃsaguṇāśca suśrute darśitā yathā “ānūpavargastu pañcavidhaḥ . tadyathā kūlacarāḥ plavāḥ kośasthāḥ pādino matsyāśceti . tatra gajagavayamahiṣarurucamarasṛmararohita varāhakhaḍigagokarṇṇakālapucchakoḍranyaṅkvaraṇyagavayaprabhṛtayaḥkū- lacarāḥ praśavaḥ . vātapittaharā vṛṣyā madhurā rasa- pākayoḥ . śītalā balinaḥ snigdhā mūtralāḥ kapha- varddhanāḥ . virūkṣaṇo lekhanaśca vīryyoṣṇaḥ pittadūṣaṇaḥ . svādvamlavaṇasteṣāṃ gajaḥ śleṣmānilāpahaḥ . gavayasya tu māṃsaṃ hi snigdhaṃ madhurakāsajit . vipāke madhuraṃ cāpi vyavāyasya tu varddhanam . snigdhoṣṇamadhuro vṛṣyo mahiṣasta- rpaṇī guruḥ . vātapittopaśamanaṃ guru śukrapravarddhanama . tathā camaramāṃsantu snigadhaṃ madhurakāsajit . vipāke bhadhuraṃ cāpi vātapittapraṇāśanam . sṛmarasya tu māṃsañca kaṣāyā- nurasaṃ smṛtam . vātapittopaśamanaṃ guru śukravivarddhanam . svedanaṃ vṛṃhaṇaṃ vṛṣyaṃ śītalaṃ tarpaṇaṃ guru . snigdhaṃ śramā- nilaharaṃ vārāhaṃ balavarddhanam . kaphaghnaṃ khaḍigapiśitaṃ kaṣāyamanilāpaham . pitryaṃ pavitramāyuṣyaṃ baddhamūtraṃ vi- rūkṣaṇam . gokarṇamāṃsaṃ madhuraṃ snigdhaṃ ma kaphā- vaham . vipāke madhurañcāpi raktapittavināśanam . haṃsasārasakrauñcacakravākakararakādambakāraṇḍavajrīvañjīvakavaka- balākāpuṇḍarīkaplavaśarārīmukhanandīmukhamadgūtkrośakācā- kṣamallikākṣaśuklākṣapuṣkaraśāyikākonālakāmbukukkuṭikāme- gharāvaśvetacaraṇaprabhṛtayaḥ plavāḥ saṅghātacāriṇaḥ . rakta- pittaharāḥ śītāḥ snighdhā vṛṣyā marujjitaḥ . sṛṣṭamūtrapurīṣāśca madhurā rasapākayoḥ . gurūṣṇamadhuraḥ snikhdhaḥ svaravarṇṇabalapradaḥ . vṛṃhaṇaḥ śukralasteṣāṃ haṃso mārutanāśanaḥ . śaṅkhaśaṅkhanakhaśuktiśambūkabhallūkaprabhṛtayaḥ kośasthāḥ . kūrmma- kumbhīrakarkaṭakakṛṣṇakakaṭakaśiśumāraprabhṛtayaḥ pādinaḥ . śaṅkhakūrmmādayaḥ svādurasapākā marunnudaḥ . śītāḥ snigdhā hitāḥ pitte varcasyāḥ śleṣmavarddhanāḥ . kṛṣṇakarkaṭakasteṣāṃ balyaḥ koṣṇo'nilāpahaḥ . śuklaḥ sandhānakṛt sṛṣṭavimū- tro'nilapittahā . matsyāsta dvividhā nādeyāḥ sāmu- drāśca . tatra nādeyāḥ rohitapāṭhīnapāṭalārājīvava- rmmigomatsyakṛṣṇamatsyavāguñjāramuralasahasradaṃṣṭraprabhṛtayo nā- deyāḥ . nādeyā madhurā matsyā guravomārutāpahāḥ . raktapiktakarāścoṣṇā vṛṣyāḥ strigdhālpavarcasaḥ . kaṣāyānu- rasasteṣāṃ śaṣpaśaibālabhojanaḥ . rohito mārutaharo nā- rtyathaṃ pittakopanaḥ . pāṭhīnaḥ śleṣmalo vṛṣyo nidrāluḥ piśitāśanaḥ . dūṣayedamlapittantu kuṣṭharogaṃ karotyasau . muralī vṛṃhaṇo vṛṣyaḥ stanyaśleṣmakarastathā . sarastaḍā- gasambhūtāḥ snigdhāḥ svādurasāḥ smṛtāḥ . mahāhradeṣu balinaḥ svalpe'mbhasyabalāḥ smṛtāḥ . timiṅgilakaliśa- pākamatsyanirālakanandivāralakamakaragargarakacandrakamahāmī- narājīvaprabhṛtayaḥ sāmudrāḥ . sāmudrā guravaḥ snigdhā madhurā nātipittalāḥ . uṣṇā vātaharā vṛṣyā varcasyāḥ śleṣmavarddhanāḥ . balāvahā viśeṣeṇa māṃsāśitvāt samudrajāḥ . samudrajebhyonādeyā vṛṃhaṇatvāduguṇottarāḥ . teṣāmapyanilaghnartvāccauṇṭhyakaupyau guṇottarau . snigdhatvāt svādupākatvāt tayorvāpyā guṇottarāḥ . nādeyā guravo madhye yasmātpucchāsyacāriṇaḥ . sarastaḍāga- jānāntu viśeṣeṇa śiro laghu . adūragocarā yasmātta- smādutsodapānajāḥ . kiñcinmuktvā śirodeśamatyarthaṃ guravastu te . adhastādvaravo jñeyā matsyāḥ sarasijāḥ smṛtāḥ . urovicaraṇātteṣāṃ pūrvamaṅgaṃ laghu smṛtam . ityānūpo mahā- bhisyandimāṃsavargo vyākhyātaḥ ” “manuṣyatatsyayorvuñ ” pā0 manuṣye tatsthehasitādau vācye tuvuñ . ānūpaka ityeya