• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • āmra

    See also āmla, āmlaḥ, āmraḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 117.
    āmra m. (-mraḥ) The mango tree, (Mangifera Indica.)

    E. ama to be sick, rak Uṇādi affix, and a made ā.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 94, col. 2.
    āmra (mraḥ) 1. m. The mango tree.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 83, col. 1.
    āmra āmra, m. The mango tree,

    Mangifera indica, Nal. 12, 4. — Comp.

    Rājāmra, i. e. rājan-, m. a superior sort

    of mango.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 126, col. 2.
    āmra āmra, as, m. (said to be fr. rt. 2. am),

    the mango tree, Mangifera Indica; (am), n. the fruit

    of the mango tree. —Āmra-kūṭa, as, m., N. of

    a mountain. —Āmra-gandhaka, as, m., N. of a

    plant. —Āmra-gupta, as, m., N. of a man. —Āmra-

    pālī, f., N. of a woman. —Āmra-peśī, f. a portion

    of dried mango fruit. —Āmra-maya, as, ī, am,

    made of mangoes (as sauce). —Āmra-vaṇa, am, n.

    a mango forest. —Āmrāvarta (°ra-āv°), as, m. in-

    spissated mango juice.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 65.
    āmrá m. the mango tree; n. its fruit.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 41, col. 1.
    āmra āmrá, m. mango-tree; n. mango (fruit).

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 147, col. 3.
    āmrá m. the mango tree, Mangifera Indica, MBh.; R.; Śak. &c.
    ☞ p. 147, col. 3.
    āmrá n. the fruit of the mango tree, Suśr.; ŚBr.; &c;
    ☞ p. 147, col. 3.
    a particular weight.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 96, col. 1.
    āmra

    m. (-mraḥ) The mango tree, (Mangifera Indica.)

    E. am to be sick,
    rak Unādi affix, and a made ā.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 77, col. 2.
    āmra āmra m. mangifera indica, le manguier, bot.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 120, col. 1.
    āmra- m. manguier ; nt. mangue.

    °kūṭa- m. n. d'une montagne.

    °mātra- a. de la grosseur d'une mangue.

    °vaṇa- nt. bois de manguiers.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 673.
    āmrá Uṇ. 2, 17. m. der Mangobaum, Mangifera indica L. AK. 2, 4, 2, 14. H. 1133. SUŚR. 1, 141, 13. 2, 479, 21. MBH. 1, 7584. 2, 703. 704. 3, 11567. N. 12, 3. R. 2, 35, 14. 94, 8. 3, 17, 7. ŚĀK. 78, 16. MEGH. 18. āmravaṇa n. ein Wald von Mangobäumen P. 8, 4, 5. DAŚ. 1, 7. 9. R. 1, 5, 12 (°vana). n. die Frucht des Baumes, bekannt wegen ihres Wohlgeschmacks, SIDDH. K.251,a, 7. SUŚR. 1, 210, 14. 74, 13. ŚAT. BR. 14, 7, 1, 41 (= BṚH. ĀR. UP. 4, 3, 36).
    ☞ vol. 5, p. 1113.
    āmra , paśyāmraphalasaṃsargī kaṣāyo madhuraḥ kutaḥ Spr. 3926. āmrataruskandhagatāmāmrāvacāyinīm KATHĀS. 124, 142. n. die Frucht als best. Gewicht = bilva, = pala ŚĀRṄG. SAṂH. 1, 1, 18.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 180, col. 2.
    āmrá m. Mangobaum ; n. die Frucht. Als best. Gewicht = pala.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 43, col. 1.
    āmrá m. Mangobaum, n. Mangofrucht.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 32, col. 2.
    āmra m. nomen arboris, «the mango tree, Magnifera In-

    dica». AM.

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    ☞ p. 24.
    āmra;
    kaṅkeliraśokaḥ syādāmraścūtaśca sahakāraḥ .. 192 ..
    2.1.1.192

    Vācaspatyam

    ☞ p. 768, col. 2.
    āmra pu0 ama—gatyādiṣu ran dīrghaśca . 1 svanāmakhyāte
    vṛkṣe tasya phalam aṇ tasya luk . 2 tatphale ca na0 .
    āmrasya phalapuṣpādiguṇā uktā bhā0 pra0 . yathā “āmra-
    puṣpamatīsārakaphapittapramehanut . asṛgduṣṭiharaṃ śītaṃ
    rucikṛt grāhi vātalam . āmraṃ bālaṃ kaṣāyāmlaṃ rucyaṃ
    mārutapittakṛt . taruṇaṃ tu tadatyamlaṃ rūkṣaṃ doṣatrayā
    srakṛt . āmramāmaṃ tvacā hīnamātape'tī va śīṣitam
    amlaṃ svādu kaṣāyaṃ syādbhedanaṃ kaphavātajit . pakvantu
    madhuraṃ vṛṣyaṃ sigdhaṃ śukrabalapradam . guru vātahara hṛdyaṃ
    balyaṃ śītamapittalam . kaṣāyānurasaṃ yahniśleṣmaśukra-
    vivarddhanam . tadeva vṛkṣasampakvaṃ guru vātaharaṃ param .
    madhurāmlaṃ saraṃ kiñcit bhavet pittaprakopaṇam .
    āmraṃ kṛtrimapakvaṃ yattadbhavet pittanāśanam .
    rasasyāmlasya hānestu mādhuryācca viśeṣataḥ . cūṣitaṃ tat
    paraṃ rucyaṃ balavīryyakaraṃ kṣaghu . śītalaṃ śīghrapāki syādvā-
    tapittaharaṃ saram . tadrasogālito balyo gururvāta
    haraḥ saraḥ . ahṛdyastarpaṇo'tīva vṛṃhaṇaḥ kaphavarddhanaḥ .
    tasya khaṇḍaṃ guru paraṃ rocanaṃ caripāki ca . maghuraṃ vṛṃhaṇaṃ
    balyaṃ śītalaṃ vātanāśanam vātapittaharaṃ rucyaṃ
    vṛṃhaṇaṃ balavarddhanam . vṛṣyaṃ varṇakaraṃ svādu dugdhāktaṃ
    guru śītalam . mandānalatvam viṣamajvarañca raktāmayaṃ baddha
    gudodarañca . āmrātiyogo nayanāmayañca karoti tasmā-
    dati tāni nādyāt . etadamlāmraviṣayaṃ madhurāmraṃ
    paraṃ na tu . madhurasya paraṃ netrahitatvādyā guṇāyataḥ . śuṇṭhya-
    mbhastvanupānaṃ syādāmrāṇāmatibhakṣaṇe . jīrakaṃ vā prayo-
    ktavyaṃ saha sauvarcalena ca . āmravījaṃ kaṣāyaṃ syācchardyatīsāra
    nāśanam . īṣadamlañca madhuraṃ tathā hṛdayadāhanut .
    āmrasya pallavaṃ rucyaṃ kaphapittavināśanam” . pallavamatra nava
    dalam . asya śākapākaprakārastatraiva “svinnā niṣpīḍitāḥ
    kāmaṃ kokilāhārapallavāḥ . ghṛtasindhūtthasaṃsiddhā-
    rucyā rāmaṭhavāsitāḥ . sarpiṣā khaṇḍayuktāste tali-
    tāścāmrapallavāḥ . lavaṅgārdrakasaṃyuktāmarīcai rucikārakāḥ” .
    asya pallavamukulānāṃ pākaprakārastatraiva “āmrasya caiva nava-
    tāmraruciprabālāḥ khaṇḍīkṛtālavaṇamiśritapiṇḍitāśca .
    vāhlīkadhūpanajughoghṛtadugdhasiddhāḥ sandīpayanti pavanasya
    sakhāyamete . mukulaḥ sahakāraśākhinaḥ śṛtakhaṇḍī-
    kṛtasaindhavānvitaḥ . dadhimanthamarīcasaṃskṛtaścirajātāma-
    ruciṃ chinatti hi . kaphapittaharau hṛdyau mukhavairasya
    nāśanau . vahnisañjananau rucyau cūtajau puṣpapallavau .
    āmramāmaṃ jalasvinnaṃ mardditaṃ dṛḍhapāṇinā . sitāśītā-
    mbusaṃyuktaṃ karpūramaricānvitam . prapānakamidaṃ śreṣṭhaṃ
    bhīmasenanirmmitam . sadyorucikaraṃ balyaṃ śīghramindriya
    tarpaṇamiti” .

    The Purāṇa Index

    ☞ vol. 1, p. 166.
    Āmra — the mango tree in Brahmasaras, in the shape

    of Brahmā; he who waters the tree will lead the Pitṛs to

    salvation.

    Vā. 43. 6; 111. 35-36.

    Meulenbeld’s Sanskrit Names of Plants

    ☞ p. 527.
    āmra

    MANGIFERA INDICA LINN. = M. DOMESTICA GAERTN. (Nadk. 1, nr.

    1547) = M. MONTANA HEYNE EX WIGHT ET ARN. (Nadk. 1, nr. 1547).