• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • āmrātakaḥ

    See also āmrātaka.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 250, col. 3.
    āmrātakaḥ

    1 The hog-plum.

    2 Inspissated mango juice (Mar. sāṭa); āmrasya sahakārasya kaṭe vistārito rasaḥ . gharmaśuṣko muhurdatta āmrātaka iti smṛtaḥ .. Bhāva P.

    3 N. of a mountain.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 347.
    āmrātakaḥ 1 The hog plum. -2 Inspissated mango juice. (Mar. sāṭa); āmrasya sahakārasya kaṭe vistārito rasaḥ | gharmaśuṣko muhurdatta āmrātaka iti smṛtaḥ || Bhāv. P. -3 N. of a mountain.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 184.
    āmrātakaḥ , puṃ, (āmraṃ tadrasam ā īṣat atati
    māti . ata sātatyagamane kṛñāditvāt vun .)
    vṛkṣaviśeṣaḥ . āmḍā iti bhāṣā . tatpaparyyāyaḥ .
    pītanaḥ 2 kapītanaḥ 3 . ityamaraḥ .. varṣapākī 4 .
    iti ratnamālā .. pītanakaḥ 5 kapicūḍā 6 abhra-
    vāṭikaḥ 7 bhṛṅgīphalaḥ 8 rasāḍhyaḥ 9 tanukṣīraḥ 10
    kapipriyaḥ 11 ambarātakaḥ 12 ambarīyaḥ 13
    kapicūḍaḥ 14 . iti jaṭādharaḥ .. tadapakvaphalaguṇāḥ .
    kaṣāyatvaṃ . amlatvaṃ . hṛtkaṇṭhaharṣaṇatvañca . tatpakva-
    phalaguṇāḥ . madhurāmlatvaṃ . snigdhatvaṃ . pittakapha-
    nāśitvañca . iti rājanirghaṇṭaḥ .. apica . tṛpti-
    balaviṣṭambhājīrṇakāritvam . gurutvañca . iti rāja-
    vallabhaḥ .. āmrāvarttaḥ . iti rājanirghaṇṭaḥ .. (yathā
    mārkaṇḍeyapurāṇe .
    “āmrānāmrātakān bhavyān
    nārikelān satindukān” . iti .
    asya paryyāyo guṇāśca .
    “āmrātakaḥ pītanaśca markaṭāmraḥ kapītanaḥ ..
    āmrātamamlaṃ vātaghnaṃ gurūṣṇaṃ rucikṛtsaram .
    pakvantu tuvaraṃ svādu rase pāke himaṃ smṛtaṃ ..
    tarpaṇaṃ śleṣmalaṃ snigdhaṃ vṛṣyaṃ viṣṭambhi vṛṃhaṇaṃ .
    guru balyammarutpittakṣatadāhakṣayāsrajit” ..
    iti bhāvaprakāśaḥ ..
    “āmrātakaphalaṃ vṛṣyaṃ sasnehaṃ śleṣmavarddhanaṃ” .
    iti suśrutaḥ ..)