āmbikaya
Vācaspatyam
☞
p. 768, col. 1.
āmbikaya pu0 ambikāyā apatyaṃ śubhrā0 ḍhak . vicitravī-
ryya sya kṣetre kāśirājasya madhyamakanyāyām ambikāyāṃ vyāse-
notpādite 1 dhṛtarāṣṭre sa hiakāle divaṃ gatasya vicitra
vīryyasya ambikāmbālikayoḥpatnyormadhye ambikāyāṃ jye-
ṣṭhabhāyyāyāṃ satyavatyāniyuktena vyāsenotpāditaḥ tatkathā
yathā “tato'mbikāyāṃ prathamaṃ niyuktaḥ satyavāgṛṣiḥ . dīpya-
māneṣu dīpeṣu śaraṇaṃ praviveśaha . tasya kṛṣṇasya kapilā jaṭā
dīpte ca locane . babhrūṇi caiva śmaśrūṇi dṛṣṭvā devī nyamīla-
yat . saṃbabhūva tayā sārddhaṃ mātuḥ priyacikīrṣayā . bhayāt
kāśīsutā tantu nāśaknīdabhivīkṣitum . tato niṣkrānta
māgatya mātā putramuvāca ha . apyasyāṃ guṇavān putrorāja-
putro bhaviṣyati? . niśamya tadvacomāturvyāsaḥ satyavatīsutaḥ .
provācātīndriyajñāno vidhinā saṃpracoditaḥ . nāgāyuta-
samaprāṇo vidvān rājarṣisattamaḥ . mahābhāgo mahau-
dāryyo mahābuddhirmaviṣyati . tasya cāpi śataṃ putrā bhavi-
ṣyanti mahātmanaḥ . kintu mātuḥ sa vaiguṇyādandha eva bhavi-
ṣyati” ityupakramya pāṇḍuvidūrotpattimupavarṇṇya ca
“ete vicitravīryyasya kṣetre dvaipāyanādṛṣeḥ . jajñire deva-
garbhābhāḥ kuruvaṃśavivarddhanāḥ” ityuktam bhā0 ā0 pa0 10 6
a0 . ambikāyāśca yathā vicitravīryyabhāryyātvaṃ tathoktaṃ
ambāśabde 328 pṛṣṭhe “āmbikeyena dadṛśe rājñā duryyoghanena
ca” bhā0 va0 pa0 12 a0 “paraṃ śreyaḥ pāṇḍaveyā! yathāha
bhīṣmastanna śrutavānāmbikeyaḥ” bhā0 va0 pa0 5 a0 .
ambikāyāḥ pārvvatyā apatyam ḍhak . 2 kārttikeye . tasya
tadutpattikathā agnikumāraśabde 65 pṛṣṭhe dṛśyā .