• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • āmalaka

    See also āmalakaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 116.
    āmalaka mfn. (-kaḥ-kī-kaṃ) Emblic myrobalan, (Phyllanthus emblica.) m. (-kaḥ) Another plant, (Justicia adhenatoda, &c.) n. (-kaṃ) The fruit of the myrobalan.

    E. āṅ and mala to hold, vun affix, fem. ṅīṣ having all medicinal virtues.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 93, col. 2.
    ā-malaka (kaḥ-kaṃ) 1. m. n. Emblic
    myrobalan. n. Its fruit.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 83, col. 1.
    āmalaka āmalaka, m., f. kī, and n.

    Emblic myrobalan.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 125, col. 3.
    āmalaka āmalaka, as, ī, am, m. f. n. the plant

    Emblic Myrobalan, Emblica Officinalis Gærtn.; (as),

    m. another plant, Gendarussa Adhatoda; (am), n.

    the fruit of the Emblic Myrobalan.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 64.
    ā́malaka m. ī f. the Myrobalan tree; n. its fruit.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 40, col. 3.
    āmalaka āmalaka, m., ī, f. N. of a tree (emblic
    myrobala); n. its fruit: ī-phala, n. id..

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 146, col. 3.
    āmalaka mf(ī). (g. gaurādi, Pāṇ. iv, 1, 41) Emblic Myrobalan, Emblica Officinalis Gaertn.
    ☞ p. 146, col. 3.
    āmalaka n. the fruit of the Emblic Myrobalan, MBh.; Suśr.; ChUp. &c.
    ☞ p. 146, col. 3.
    āmalaka m. another plant, Gendarussa Vulgaris, L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 95, col. 2.
    āmalaka

    mfn. (-kaḥ-kī-kaṃ) Emblic myrobalan, (Phyllanthus emblica.)

    m.
    (-kaḥ) Another plant, (Justicia adhenatoda, &c.)

    n. (-kaṃ) The fruit
    of the myrobalan.

    E. āṅ and mal to hold, vun aff. fem. ṅīṣ having
    all medicinal virtues.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 77, col. 1.
    āmalaka āmalaka m. phyllanthus emblica, esp. de myrobalan.

    Justicia adhenatoda. [Emblica vient de āmalaka].

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 119, col. 2.
    āmalaka- nt. fruit de l'Emblica, myrobolan ; -ī- f. la plante.

    āmalakī-phala- nt. ce fruit.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 669.
    āmalaka m. f. (°kī́ gaṇa gaurādi zu P. 4, 1, 41) n. Emblica officinalis Gaertn., Myrobalanenbaum AK. 2, 4, 2, 38. 3, 4, 178 (f.). 3, 6, 33 (m. n.). TRIK. 3, 5, 24. H. 1145 (f.). m. und f. vorzugsweise für die Pflanze, n. für die Frucht (P. 1, 2, 49, Sch.). Das herbschmeckende Fruchtfleich wird vielfach medicinisch gebraucht und gilt (SUŚR. 1, 209, 16. 241, 17) für ausgezeichnet gesund. m. R. 3, 17, 7 (tindukāmalakān). BRAHMA-P. in LA. 52, 15. f. MBH. 3, 11570. R. 2, 91, 30. 49. SUŚR. 1, 142, 14. 209, 14. 2, 469, 15. 499, 9. n. CHĀND. UP. 7, 3, 1. MBH. 3, 10039. SUŚR. 1, 73, 10. 142, 3. 148, 13. 165, 15. 215, 14. 2, 39, 15. 40, 19. 75, 16. 367, 15. BURN. Intr. 426. — unbestimmt ob m. oder n. N. 12, 3. R. 1, 3, 6 (die Frucht). 2, 94, 9. prācīnāmalakaiḥ MBH. 1, 7586. Nach ŚABDAC. im ŚKDR. ist āmalaka m. Gendarussa Adhadota (vāsaka), nach RĀJAN. ebend. āmalaka n. eine Varietät von āmalakī, = kāṣṭhadhātrīphala = kṣudrāmalaka = kṣudrajātīphala, vulg. kāṭhaāmalā .
    ☞ vol. 5, p. 1112.
    āmálaka m. UJJVAL. zu UṆĀDIS. 2, 32. n. die Frucht KATHĀS. 61, 295. fg. tvayā dṛṣṭaṃ jagatsarvaṃ hastāmalakavatsadā (so deutlich) wie eine auf der Hand liegende Āmalaka-Frucht R. 7, 37, 5, 12. karatalāmalakamiva paśyati VAJRAS. 213, 10.

    — Vgl. āmala und tāmalakī .

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 179, col. 3.
    āmalaka

    — 1) und f. ī Myrobalanenbaum. n. die Frucht. āmalakīphala n. dass. KĀD. 19,21. 146,15.

    — 2) m. *Gendarussa_vulgaris Nees.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 43, col. 1.
    āmalaka m., f. ī der Myrobolanenbaum; n. die Frucht des M.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 97, col. 3.
    āmalaka (m.?) °Bergkristall, S II, 28, 4; 209, 6.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 764, col. 1.
    āmalaka tri0 ā + mala—kkun strītve gaurā0 ṅīṣ . (ā-
    malā) 1 dhātrīvṛkṣe . “triṣvāmalakamākhyātaṃ dhātrī tiṣyapha
    lā'mṛtā . raktapittapramehaghnaṃ pathyaṃ vṛṣyaṃ rasāyanam . hanti
    vātaṃ tadamlatvāt pittaṃ mādhuryyaśaityataḥ . kaphaṃ rūkṣakaṣāyatvāt
    phalaṃ dhātryāstridoṣajit . yasya yasya phalasyeha vīryyaṃ
    bhavati yādṛśam . tasya tasyaiva vīryyeṇa majjānamapi
    nirdiśet” bhāvaprakā0 asya strītvapakṣe'pi tasyāḥ idam
    phalamaṇ phale luki klīvatvameveti bhedaḥ . “yaḥ sadāma-
    lakaiḥ snānaṃ karoti sa viniścitam . balīpalitanirmuktoḥ
    jīvedvarṣaśataṃ naraḥ” vaidya0 “śrīkāmaḥ sarvvadā snānaṃ kurvvītāma
    lakairnaraḥ” garuḍa pu0 . gaurādigaṇe āmalaśabdapāṭhāt
    āmalaśabdo'pyatra strītve gaurā0 ṅīṣ āmalī . vṛhaddha0
    purāṇe tu amalāt kāt netrajalādāgatam aṇ ṅīp .
    ityabhiprāyeṇa nirukyantaram darśitaṃ yathā “sajaye!
    vijaye! devi! nāveva smṛtayostadā . nayaneṣu ca jātāni
    amalāśrujalāni ca . tāni nau nayanebhyaśca nipetu-
    rbhuvi he sakhi! . tato jātādrumāḥ pṛthvyāṃ catvārovima-
    laprabhāḥ . khyātā āmalakī nāmnā jātā kādama
    lādyataḥ . śyāmalacchadavṛndāste karvvūra—skandhamū-
    lakāḥ . śirāgrathitapatrālīmālākalitapatrakāḥ” “māghe-
    māsi sitāyāṃ tāmekādaśyāṃ samudbhavām dṛṣṭvāhyāgatya devo'tra-
    dadhārānandayuktanum . tena dhātrīti nāmnāpi rājatyā-
    malakī punaḥ” iti ca “sarvadāmalakī grāhyā parityajya-
    raverdinam” . “payodharairāmalakīvanāśritāḥ” māghaḥ .
    “vilyapatraṃ camāghyañca tamālāmalakīdalam . kahlāraṃ
    tulasī caiva padmañca munipuṣpakam . etat paryyuṣitaṃ na syāt
    yaccānyat kalikātmakam” yogi0 ta0 . “na dhātrīkānanaṃ
    yatra viṣṇostu tulasīvanam . taṃslecchadeśaṃ jānīyāt
    yatra no yāti vaiṣṇavaḥ . yatra mātṛparā marttyā yatra
    dvādaśīkṛnnaraḥ . tulasīkānanaṃ dhātrī tatra viṣṇuḥ
    śriyā saha . dūrvvā harati pāpāni dhātrī harati pāta-
    kam” āhni0 ta0 skanda pu0 .

    The Vedic Index of Names and Subjects

    ☞ vol. 1, p. 59.
    Āmalaka (neuter), a common word later, is found in the

    Chāndogya Upaniṣad (vii. 3, 1), denoting the Myrobalan fruit.

    Cf. Amalā.

    Meulenbeld’s Sanskrit Names of Plants

    ☞ p. 527.
    āmalaka = āmalakī

    (1) PHYLLANTHUS EMBLICA LINN. = EMBLICA OFFICINALIS GAERTN.;

    (2) JUSTICIA GENDARUSSA BURM. F. = GENDARUSSA VULGARIS NEES

    (MW);

    (3) ADHATODA VASICA NEES (KB 3, p. 1899-1902; Vśs) = JUSTICIA

    ADHATODA LINN. = GENDARUSSA ADHATODA STEUD. (PW);

    (4) = padmakāṣṭha (Vśs).