• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ālasya

    See also ālasyaḥ, ālasyaṃ, ārasya, ārasyam, ārasyaṃ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 121.
    ālasya mfn. (-syaḥ-sī-syaṃ) Idle, slothful, apathetic. n. (-syaṃ) Idleness, sloth.

    E. alasa idle, and yañ aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 98, col. 1.
    ālasya (syaṃ) 1. n. Idleness.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 87, col. 2.
    ālasya ālasya, i. e. alasa + ya, n.

    Idleness, Bhartṛ. 2, 74.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 130, col. 2.
    Ālasya, as, ī, am, idle, slothful, apathetic; (am),

    n. idleness, sloth, want of energy. —Ālasya-niban-

    dhana, as, ā, am, originating in indolence.

    Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary

    ☞ p. 127, col. 1.
    ālasya, n. sloth. [alasa.]

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 258, col. 3.
    ālasya a. Idle, slothful, apathetic.

    — syaṃ [alasasya bhāvaḥ, ṣyañ] Idleness, sloth, want of energy; śaktasya cāpyanutsāhaḥ karmasvālasyamucyate Suśr.; ālasya ‘want of energy’ is regarded as one of the 33 subordinate feelings (vyabhicāribhāva); for example: na tathā bhūṣayatyaṃgaṃ na tathā bhāṣate sakhīṃ . jṛṃbhate muhurāsīnā bālā garbhabharālasā S. D. 183.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 67.
    ālasya n. sloth, idleness.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 42, col. 2.
    ālasya ālas-ya, n. idleness, sloth, indolence:
    -nibandhana, a. due to indolence; -vacana,
    n. argument of sloth.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 153, col. 3.
    ālasya n. idleness, sloth, want of energy, MBh.; Mn.; Yājñ.; Suśr. &c.
    ☞ p. 153, col. 3.
    ālasya mfn. idle, slothful, L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 99, col. 2.
    ālasya

    mfn. (-syaḥ-syī-syaṃ) Idle, slothful, apathetic.

    n. (-syaṃ) Idleness,
    sloth.

    E. alasa idle, and yañ aff.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 358.
    ālasya a. Idle, slothful, apathetic. -syam [alasasya bhāvaḥ, ṣyañ] 1 Idleness, sloth, want of energy; pramādālasya- nidrābhiḥ Bg.14.8. śaktasya cāpyanutsāhaḥ karmasvālasyamucyate Suśr.; ālasyaṃ hi manuṣyāṇāṃ śarīrastho mahāripuḥ Bh.2.86. ālasya 'want of energy' is regarded as one of the 33 subordinate feelings (vyabhicāri bhāva; for example:- na tathā bhūṣayatyaṅgaṃ na tathā bhāṣate sakhīm | jṛmbhate muhurāsīnā bālā garbhabharālasā S. D.183.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 124, col. 1.
    ā-lasya- nt. mollesse, paresse.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 702.
    1. ā́lasya (von alasa) n. Schlaffheit, Trägheit, Mangel an Energie P. 5, 1, 121. gaṇa brāhmaṇādi zu P. 5, 1, 124. dharmaniṣkriyatālasyam MBH. 3, 17379. sukhasparśaprasajñitvaṃ (prasaṅgitvaṃ?) duḥkhadvapaṇalolatā . śaktasya cāpyanutsāhaḥ karmasvālasyamucyate .. SUŚR. 1, 331, 20. ālasyaṃ śramagarbhādyairjāḍyaṃ jṛmbhāsitādikṛt SĀH. D. 68, 18. H. 315. HĀR. 137. ADBH. BR. in Ind. St. 1, 40. M. 5, 4. YĀJÑ. 3, 158. BHAG. 14, 8. 18, 39. MBH. 2, 241. 260. 3, 17241. SUŚR. 1, 7, 6. 79, 15. 156, 6. 242, 18. 273, 3. BHARTṚ. 2, 74. PAÑCAT. I, 20. 45. III, 2. HIT. 6, 9. I, 29. II, 4. anālasya CĀṆ. 71.
    ☞ vol. 1, p. 702.
    2. ālasya adj. = alasa AK. 2, 10, 19. H. 383.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 187, col. 2.
    ālasya

    — 1) n. Trägheit , Schlaffheit , Mangel an Energie.

    — 2) *Adj. = alasa.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 45, col. 1.
    ālasya n. Trägheit.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 33, col. 2.
    ālasya n. (ab alasa piger s. ya) pigritia, ignavia, inertia.

    BH. 14. 8. 18. 39. HIT. 45. 13.

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    ☞ p. 87.
    ālasya;
    smṛtaṃ kausīdyamālasyamupadhā tu parīkṣaṇam .. 757 ..
    4.1.1.757

    Vācaspatyam

    ☞ p. 823, col. 2.
    ālasya na0 alasasya bhāvaḥ ṣyañ . vihitakriyākaraṇāyānutsāhe
    ālasyañca “kimālasyaṃ ca kaḥ śoka'” iti yakṣapraśne “dharmma-
    niṣikrayatālasyaṃ śokastvajñānamucyate” bhā0 va0 312 a0
    yudhiṣṭhireṇa lakṣitam . “śaktasya cāpyanutsāhaḥ karmmasvālasya-
    mucyate” suśrutena lakṣitañca bodhyam” sā0 da0 ukte vyabhi-
    cāribhāvabhede ca “ālasyaṃ śramagarbhādyairjāḍyaṃ jṛmbhāsitā-
    dikṛt” yathā “na tathā bhūṣayatyaṅgaṃ na tathā bhāṣate sakhīm .
    jṛmbhate muhurāsīnā bālā garbhabharālasā” sā0 da0
    “ālasyādannadoṣācca mṛtyurviprān jighāṃsati” manuḥ .
    bhāratoktadharmakriyāśūnyatvarūpam atrālasyam .