Blog
Sanskrit
About
ākuñcana
See also
ākuñcanam ,
ākuñcanaṃ ,
ākuṃcanaṃ .
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 103 .
ākuñcana n. (
-naṃ )
1 Compression, contraction, shrinking.
2 Collecting, heaping.
3 Curving, flexure.
4 Contortion.
E. āṅ before kuci to contract, lyuṭ aff.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 81, col. 2 .
ā-kuñcana (naṃ) 1. n. Contraction; collecting; contortion.
Benfey Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 69, col. 1 .
ākuñcana ā-kuñc + ana, n. Bend-
ing together, Bhāṣāp. 5.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 111, col. 2 .
Ā-kuñcana, am, n. compression, contraction,
shrinking; collecting, heaping; curving, flexure;
contortion.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 36, col. 3 .
ākuñcana ā-kuñcana, n. bending, contraction.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 127, col. 1 .
ā-kuñcana n. bending (of a limb),
Suśr.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 85, col. 1 .
ākuñcana n. (-naṃ )
1. Compression, contraction, shrinking.
2. Collecting, heaping.
3. Curving, flexure.
4. Contortion.
E. āṅ before kuci to contract, lyuṭ aff.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 108, col. 1 .
ā-kuñcana- nt. contraction.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 588 .
ākuñcana (von
kuñc mit
ā ) n.
das Biegen, Beugen, Zusammenziehen (von Gliedmaassen, Gegens.
Ausstrecken )
SUŚR. 1, 84, 13. 98, 7. 354, 1. eine der 5 Grundbewegungen
BHĀṢĀP. 5.
Z. d. d. m. G. 6, 13.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 159, col. 2 .
ākuñcana n. das Biegen , Beugen , Zusammenstehen.
Vācaspatyam
☞
p. 600, col. 1 .
ākuñcana na0 ā + kuci —lyuṭ . saṅkoce, prasāritasya saṃkṣiptatvasampādanasādhane kriyābhede “ākuñcanantu sat- svevāvayavānāmārambhakasaṃyogeṣu parasparamavayavānāmanāra- mbhakasaṃyogotpādakaṃ vastrādyavayavikauṭilyotprādakaṃ karmma, yato bhavati saṅkucati padmaṃ saṅkucati vastraṃ saṅkucati carmmeti pratyayaḥ ” vai0 sū0 upa0 . sa ca karmmabhedaḥ karmma ca pañcavidham . “utkṣepaṇamavakṣepaṇamākuñcanaṃ prasāraṇaṃ gamanamiti karmmāṃṇi ” vai0 sū0 . atra ca utkṣepaṇatvā- vakṣepaṇatvākuñcanatvaprasāraṇatvagamanatvāni karmmatvasākṣādyāpyāḥ pañca jātayaḥ ” vai0 sū0 u0 . karmma ca “ekadravya maguṇaṃ maṃyogavibhāgeṣvanapekṣakāraṇamiti karmmalakṣaṇam ” vai0 sū0 ukvalajaṇakam . vivṛtañca upa0 “ekameva dravyamāśrayo- yasya tadekadravya na vidyate guṇo'sminityaguṇam ” saṃyo- gavibhāgeṣvanapekṣakāraṇagiti svotpattyanantarotpattikabhāva bhūtānapekṣamityarthaḥ tena samavāyikāraṇāpekṣāyāṃ pūrvvasaṃyo- gābhāvāpekṣayāñca nāsiddhatvam . svotpattyanantarotpattikā- napekṣatvaṃ vā vivakṣitam pūrvvasaṃyogadhvaṃ sasyāpi svotpattyana- ntarānutpattikatvena abhāvatyena tasyādyakṣaṇe sambandhā- bhāvāt tena nityāvṛttisattāsākṣādvyāpyajātimattvaṃ karmmatvam . pracalatīti pratyayāsādhāraṇakāraṇatāvacchedaka- jātimattvaṃ vā guṇānyanirguṇamātravṛttijātimattvaṃ vā svotpattyavyavahitottarakṣaṇavṛttivibhāgakāraṇatāvacchedakajā- timattvaṃ vā ” “utkṣepaṇaṃ tathāvakṣepaṇamākuñcanaṃ tathā . prasāraṇañca gamanaṃ karmmāṇyetāni pañja ca ” bhāṣā0 “sandhigataḥ pīḍyamāno na pravarttata ākuñcanaprasāraṇonna- manavinamanapradhāvanotkāsanaprabāhaṇaiśca sravati ” “prasā- raṇākuñcanabandhanapīḍanairbhṛśamupacaret ” anugṛhyate cāku- ñcanaprasāraṇādibhirviśeṣaiḥ ” iti ca suśrutaḥ .