Blog
Sanskrit
About
ākālika
See also
ākārika .
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Specialized Dictionaries
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 103 .
ākālika mfn. (
-kaḥ-kī-kaṃ )
1 Momentary, instantaneous.
2 Unseasonable, improper with respect to time. f. (-kī ) Lightning.
E. a neg. kāla time, ṭhak affix, fem. ṅīp .
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 81, col. 1 .
ā-kālika (kaḥ-kī-kaṃ) a. Momentary. (kī ) 3. f. Lightning.
Benfey Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 68, col. 2 .
ākālika ākālika, adj. ,
f. kā, i. e. I. a-kāla + ika, Unseasonable, Kumāras.
3, 34. II. ā-kāla + ika, What must be
deferred till the same time next day,
Man. 4, 103.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 111, col. 1 .
Ākālika, as, ā, or
ī, am, not filling a space of
time, momentary, instantaneous; unseasonable; (
ī ),
f. lightning.
—Ākālika-tva, am, n. unseasonableness,
suddenness.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 221, col. 2 .
ākālika a. [
akāle bhavaḥ ṭhañ ] (
kī f. )
1 Momentary, transitory;
Ms. 4. 103, 105;
ākālikaḥ stanayitnuḥ ;
ākālikī vidyut ,
utpattyanaṃtaraṃvināśinītyarthaḥ P. V. 1. 114.
2 Unseasonable, premature, untimely;
ākālikīṃ vīkṣya madhupravṛttim Ku. 3. 34;
Mk. 5. 1.
— kī Lightning.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 58 .
1 ākālika f. ā & ī a. lasting until the same hour (of the next day).
☞
p. 58 .
2 ākālika f. ī unseasonable.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 126, col. 3 .
1. ākālika mfn. (
fr. ā-kālam ) lasting until the same time on the following day,
Mn. iv, 103
seqq. ;
Gaut.
☞
p. 126, col. 3 .
2. ākālika mf(
ī )n. (
fr. a-kāla ) not happening in the right time, unexpected,
Mṛcch. ;
Kum. iii, 34, &c.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 84, col. 2 .
ākālika mfn. (-kaḥ-kī-kaṃ )
1. Momentary, instantaneous.
2. Unseason- able, improper with respect to time.
f. (-kī ) Lightning.
E. a neg. kāla time, ṭhak affix, fem. ṅīp .
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 305 .
ākālika a. [akāle bhavaḥ ṭhañ ] (-kī f. ) 1 Momentary, transitory; Ms.4.103 etānākālikānvidyādanadhyāyānṛtāvapi 105; ākālikaḥ stanayitnuḥ ; ākālikī vidyut , utpattyanantaraṃ vināśinītyarthaḥ P.V.1.114. -2 Unseasonable, premature, untimely; ākālikiṃ vīkṣya madhupravṛttim Ku.3.34; ākālikaṃ sapadi durdinamantarikṣam Mk.5.1. -kī Lightning.
Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 67, col. 2 .
ākālika ākālika a. (ā-kāla) temporaire, momentané.
— S. f. ākālikī éclair.
— (a priv. kāla) hors de son temps, inopportun.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 107, col. 2 .
1 ā-kālika- -ī- a momentané; qui dure jusqu'au lendemain.
☞
p. 107, col. 2 .
2 ā-kālika- -ī- a. inattendu, inopportun.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 586 .
ākālíka (von
akāla )
1) adj. f. ī .
a) keinen Zeitraum ausfüllend, nur einen Augenblick während, momentan P. 5, 1, 114. auch ā́kālika , f. ā Vārtt. vidyutstanitavarṣeṣu maholkānāṃ ca saṃplave . ākālikamanadhyāyameteṣu manurabravīt .. M. 4, 103. 105. 118. ākālikaḥ stanayitnuḥ . ākālikī vidyut . utpattyanantaraṃ vināśinītyarthaḥ P. 5, 1, 114, Sch.
— b) nicht zur rechten, gewöhnlichen Zeit eintreffend : ākālikaṃ sapadi durdinam MṚCCH. 76, 5 (vgl. akāladurdinam 2). ākālikīṃ vīkṣya madhupravṛttim KUMĀRAS. 3, 34.
— 2) °kī f. Blitz H. 1105. Vgl. aciradyuti u. s. w. — Die Grammatiker leiten das Wort in der ersten Bedeutung von ākāla ab, indem sie ā wahrscheinlich in der Bedeutung von ein wenig auffassen.
☞
vol. 5,
p. 1086 .
ākālika 1)
a) KULL. zu M. 4, 103 fasst das Wort in der Bed. von bis zur selben Zeit (2. ā + kāla) des folgenden Tages während.
— b) pralaya KĀLIKĀ-P. 31 im ŚKDR.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 158, col. 3 .
1.
ākālika — 1) Adj. (f. ā und ī
— a) *nur einen Moment während.
— b) bis zu derselben Zeit am folgenden Tage während GAUT. 156,22. 47. M. 4,103. 105. 118.
— c) in ferner Zukunft liegend (?) JAIM. 1,2,14.
— 2) *f. ī Blitz.
☞
vol. 1,
p. 158, col. 3 .
2.
ākālika Adj. (f.
ī )
nicht zur rechten , gewöhnlichen Zeit eintreffend LA. 52,21.
Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch
☞
p. 89, col. 3 .
ākālika *rechtzeitig, Mahāvy. 63.
Vācaspatyam
☞
p. 591, col. 2 .
ākālika tri0 akāle bhavaṃ ṭhañ . 1 asamayotpanne vastuni . striyāṃ ṅīp “ākālikoṃ vīkṣya madhupravṛtti ” miti kumāraḥ . samānakālau ādyantau yasya samānakālasya ākalaḍādeśaḥ ikañca ni0 iti malli0 . 2 āśuvināśini, ādyanta- yorabhāvāt, . ākālaṃ vyāpnoti ṭhañ . 3 pūrvvadivase yatsamaye utpattiḥ paredyustatsamayaparyyantavyāpake kāle “ākālikamanadhyāyameteṣviti ” “etānākālikān vidyādanadhyāyānṛtāvapi ” “ākālikamanadhyāyaṃ vidyāt sarvvādbhuteṣu ca ” iti ca manuḥ . āśuvināśitvāt 4 vidyuti strī .
Edgerton Buddhist Hybrid Sanskrit Dictionary
☞
p. 86, col. 2 .
ākālika , adj. (= BHS and Pali
akālika ; Skt. only
adv. akālikam; so in Mbh.Cr. ed. 1.99.42 °kam for Calc.
Bomb. °kaḥ), immediate, not dependent on any lapse of
time , ep. of dharma: Mvy 1294; Śikṣ 323.6. In a like con-
text ak° occurs.