• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ākāśakakṣā


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 103.
    ākāśakakṣā f. (-kṣā) The horizon.

    E. ākāśa and kakṣā girdle.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 81, col. 1.
    ākāśa-kakṣā (kṣā) 1. f. Horizon.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 127, col. 1.
    ā-kāśa—kakṣā f. ‘girdle of the sky’, the horizon, L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 84, col. 2.
    ākāśakakṣā

    f. (-kṣā) The horizon.

    E. ākāśa and kakṣā girdle.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 587.
    ākāśakakṣā (ā° + ka°) f. Horizont (Gürtel des Luftraums) WILS.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 158, col. 3.
    *ākāśakakṣā f. Horizont.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 598, col. 1.
    ākāśakakṣā strī 6 ta0 . brahmāṇḍapuṭaveṣṭane lokālokaparvata-
    rūpasīmāparyyantavyāpake sūryyakiraṇasa ñcārāvadhibhūte
    vṛttākāre gaganasthe golakṣetre . tanmitiruktā” si0 śi0
    “koṭighnairnakha nandaṣaṭkanakhabhūbhūbhṛdbhujagendubhirjyotiḥśāstra-
    vidovadanti nabhasaḥ kakṣāmimāṃ yojanaiḥ 18712-
    069200000000 . tadbrahmāṇḍakaṭāhasampuṭataṭe keci-
    jjagurveṣṭanam kecit procuradṛśyadṛśyakagiriṃ paurāṇikāḥ
    sūrayaḥ . karatalakalitāmalakavadamalaṃ sakalaṃ vidanti ye
    golam . dinakarakaranikarakarambitatamaso nabhasaḥ paridhi-
    ruditastaiḥ .” tathā ca sūryyakiraṇapracārāvadhisthānasya
    nabhaḥkakṣātvena kalpitam . vastuto'paricchinnatvādāśasya
    tato'pi sattvāt na tanmātramānam . ataeva “brahmāṇḍame-
    tanmitamastu no veti” brahmāṇḍasyānirddhāritapramāṇakatvaṃ
    tatroktam . vyākhyātaṃ ca pra0 mi0 “ebhistulyāṃ gaṇakāḥ
    nabhasaḥ kakṣāmākāśaparighiṃ vadanti tatra kathamanantasyākāśa-
    syeyattā vaktuṃ śakyate ityāśaṅkya aharpatidyutibhājonabhasaḥ
    paridheridaṃ mānaṃ vadanti ataeva paurāṇikā-
    gaṇakāḥ brahmāṇḍaparighiṃ vadanti kecillokā-
    lokaṃ vadanti yatastadantarvarttina evārkaraśmayaḥ . evamanye
    vadantīti nāsmākaṃ matamityarthaḥ pramāṇaśūnyatvāt” . kara-
    talakalitasakalabrahmāṇḍagolā evaṃ vaktuṃ śaknuvanti na
    vayam” . tena paurāṇikamatametat sūryyakiraṇasañcāra-
    sthānaparyyantatvopādhinā tatkalpanamiti draṣṭavyam .