ākāśakakṣā
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 103.
ākāśakakṣā f. (
-kṣā) The horizon.
E. ākāśa and kakṣā girdle.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 81, col. 1.
ākāśa-kakṣā (kṣā) 1. f. Horizon.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 127, col. 1.
ā-kāśa—kakṣā f. ‘girdle of the sky’, the horizon,
L.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 84, col. 2.
ākāśakakṣā f. (-kṣā) The horizon.
E. ākāśa and kakṣā girdle.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 587.
ākāśakakṣā (
ā° + ka°) f.
Horizont (Gürtel des Luftraums)
WILS.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 158, col. 3.
*ākāśakakṣā f. Horizont.
Vācaspatyam
☞
p. 598, col. 1.
ākāśakakṣā strī 6 ta0 . brahmāṇḍapuṭaveṣṭane lokālokaparvata-
rūpasīmāparyyantavyāpake sūryyakiraṇasa ñcārāvadhibhūte
vṛttākāre gaganasthe golakṣetre . tanmitiruktā” si0 śi0
“koṭighnairnakha nandaṣaṭkanakhabhūbhūbhṛdbhujagendubhirjyotiḥśāstra-
vidovadanti nabhasaḥ kakṣāmimāṃ yojanaiḥ 18712-
069200000000 . tadbrahmāṇḍakaṭāhasampuṭataṭe keci-
jjagurveṣṭanam kecit procuradṛśyadṛśyakagiriṃ paurāṇikāḥ
sūrayaḥ . karatalakalitāmalakavadamalaṃ sakalaṃ vidanti ye
golam . dinakarakaranikarakarambitatamaso nabhasaḥ paridhi-
ruditastaiḥ .” tathā ca sūryyakiraṇapracārāvadhisthānasya
nabhaḥkakṣātvena kalpitam . vastuto'paricchinnatvādāśasya
tato'pi sattvāt na tanmātramānam . ataeva “brahmāṇḍame-
tanmitamastu no veti” brahmāṇḍasyānirddhāritapramāṇakatvaṃ
tatroktam . vyākhyātaṃ ca pra0 mi0 “ebhistulyāṃ gaṇakāḥ
nabhasaḥ kakṣāmākāśaparighiṃ vadanti tatra kathamanantasyākāśa-
syeyattā vaktuṃ śakyate ityāśaṅkya aharpatidyutibhājonabhasaḥ
paridheridaṃ mānaṃ vadanti ataeva paurāṇikā-
gaṇakāḥ brahmāṇḍaparighiṃ vadanti kecillokā-
lokaṃ vadanti yatastadantarvarttina evārkaraśmayaḥ . evamanye
vadantīti nāsmākaṃ matamityarthaḥ pramāṇaśūnyatvāt” . kara-
talakalitasakalabrahmāṇḍagolā evaṃ vaktuṃ śaknuvanti na
vayam” . tena paurāṇikamatametat sūryyakiraṇasañcāra-
sthānaparyyantatvopādhinā tatkalpanamiti draṣṭavyam .