ākāśajananī
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 127, col. 1.
ā-kāśa—jananī f. a loophole, casement, embrasure, ŚāntiP. 2638
Vācaspatyam
☞
p. 598, col. 2.
ākāśajananī strī ākāśasya chidrasya jananīva poṣikā .
chidravatyāṃ pragaṇḍyām . durgamadhyasthitānāṃ janānāṃ bāhyārtha-
darśanārthaṃ chidravatī bhittiḥ pragaṇḍī taddvāraiva hi ripupratyā-
sattau āgneyāstraṃ svayamalakṣitatayā bahiḥ senyaiḥ kṣipyate .
durganirmāṇopadeśe “pragaṇḍīḥ kārayet samyagākāśajananī-
stathā . āpūrayecca parikhāṃ sthāṇunakrajhaṣākulām” śā0 bhā0
pa0 69 a0 “sañcāro yatra lokānāṃ dūrādevāvabadhyate
pragaṇḍī sā ca vijñeyā bahiḥprākārasaṃjñitā” pragaṇḍīṃ pari-
bhāṣya “durgaprākārabhittau śūrāṇāmupaveśasthānāni pragaṇḍī .
ākāśajananī tatraiva ekakakṣāyāṃ bhittau tatratyānāṃ rakṣa-
ṇabhūtāyāṃ bāhyārthadarśanāni kṣudracchidrāṇi yaddvārāgneyā-
stragulikāḥ prakṣipyante iti” nīlaka0 .
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 163.
ākāśajananī [n] puṃ, (ākāśamārgasya jananī .)
pragaṇḍīmadhyasthitajanānāṃ vāhyārthadarśanārthānikṣudra-
cchidrāṇi . yaddvārā āgneyāstragulikāḥ prakṣi-
pyante . iti rājadharmmaḥ .. (ākāśajananī strī
ākāśapathasya jananīva poṣikā . iti kecit .)
Puranic Encyclopedia
☞
p. 87, col. 1.
ĀKĀŚAJANANĪ . Holes made on the walls of a Fort.
Bullets are sent out from the fort through these holes.