• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ājīva

    See also ājīvaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 107.
    ājīva m. (-vaḥ) Livelihood, subsistence.

    E. āṅ, jīva to live, ghañ aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 85, col. 1.
    ā-jīva (vaḥ-vaṃ) 1. m. n. Livelihood.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 73, col. 1.
    ājīva ā-jīv + a, m. 1. Livelihood,

    MBh. 14, 956. 2. Profession, Daśak.

    in Chr. 180, 8. — Comp. Raṅga-, m. 1.

    a painter. 2. an actor. Strī-, m. one

    who subsists by (the harlotry of) a wife,

    Man. 11, 63.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 116, col. 1.
    Ā-jīva, as, m. livelihood, subsistence; a Jaina

    beggar.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 59.
    ājīva m. °vana n., (°vikā f.*) livelihood, subsistence.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 38, col. 1.
    ājīva ājīv-a, m. livelihood; -ana, n. id.;
    -an-ika, a. seeking a livelihood.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 133, col. 1.
    ā-jīva m. livelihood, ŚvetUp.; Mn. xi, 63; MBh. &c.
    ☞ p. 133, col. 1.
    = ājīvika, q.v., L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 88, col. 1.
    ājīva

    m. (-vaḥ) Livelihood, subsistence.

    E. āṅ before jīva to live, ghañ
    aff.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 70, col. 1.
    ājīva ājīva m. et ājivana n. (jīv) vivres;

    nécessités de la vie.

    Manière de vivre, régime.

    Profession, métier.

    ājīvika a. qui vit de charités, ép. de certains religieux.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 111, col. 2.
    ā-jīva- m. -na- nt. moyens de vivre; -am pour la vie.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 610.
    ājīva (von jīv mit ā) m. Lebensunterhalt AK. 2, 9, 1. H. 865. ājīvaḥ sarvabhūtānām MBH. 14, 956. 1432. svājīva guten Lebensunterhalt gewährend R. 2, 56, 13,a. sarvājīva von dem Alle leben ŚVETĀŚV. UP. 1, 6. stryājīva ein Lebensunterhalt durch die Frau M. 11, 63. śastrājīva Soldat AK. 2, 8, 2, 35.

    — Vgl. ajājīva .

    ☞ vol. 5, p. 1094.
    ājīva ein Jaina-Bettler HALĀY. 2, 190.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 164, col. 3.
    ājīva m.

    — 1) Lebensunterhalt.

    — 2) *ein buddh. oder Jaina-Bettler.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 40, col. 1.
    ājīva m., °na n. Lebensunterhalt.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 92, col. 2.
    ājīva m. 2. nach Kern eine Art von Mönchen, aber kein buddhistischer und auch kein Jaina-Mönch.

    — 3. °Gewinn (aus der Benutzung eines Pfandes), Kauṭ. 179, 1.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 28, col. 2.
    ājīva m. (r. jīv vivere s. a) victus. AM.

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    ☞ p. 41.
    ājīva;
    rajoharaṇadhārī ca śvetavāsāḥ sitāmbaraḥ .. 344 ..
    nagnāṭo digvāsāḥ kṣapaṇaḥ śramaṇaśca jīvako jainaḥ .
    ājīvo maladhārī nirgranthaḥ kathyate sadbhiḥ .. 345 ..
    2.1.1.344
    ☞ p. 64.
    ājīva;
    jīvanaṃ vṛttirājīvo vārttā ceti nigadyate .. 570 ..
    2.1.1.570

    Vācaspatyam

    ☞ p. 641, col. 2.
    ājīva pu0 ājīvyate'nena ā + jīva—karaṇe ghañ .
    1 ājīvanopāye dravyādau 2 upāye ca . annāśanamupakramya
    “tasmin kāle sthāpayettatpurastāt vastraṃ śastraṃ pustakaṃ
    lekhanīñca . svarṇṇaṃ raupyaṃ yacca gṛhṇāti bālastairājīvai-
    stasya vṛttiḥ pradiṣṭā” mu0 ci0 . nṛṇāṃ janmalagnāvadhi
    daśamabhāve meṣādīnāṃ kṣetrahorādrekkāṇanavāṃśadvādaśāṃ-
    śatriṃ śāśarūpaiḥ ṣaḍbhirvargaiḥ krameṇājīvopāyaviśeṣajñānaṃ
    bhavati yathoktaṃ jātake “atha kalyāṇavarmmoktāṃ
    daśame'ṃśavibhedajām . vṛtticintāṃ likhetkarmmājīvo-
    ktāmapi cintayet . “vāṭikākṛṣibaṇigrasasevādūtyato'-
    jagaṇataḥ svabhe bhavet . jovanaṃ vṛṣagaṇāccatuṣpadaiḥ pakṣi-
    dhānyaśakaṭādisaṃgrahaiḥ . mauktikādijalajairlipilekhyai-
    rvidru mādikabaṇikkriyādibhiḥ . dvandvabhāgata atho ku-
    līratonīrajairviṣabhagāgniśastrajaiḥ . vanādrikāṣṭhasannāha
    kupyākupyaiśca dhānyakaiḥ . kṛṣipāṣāṇabāṇijyairvṛttiḥ
    siṃhāṃśataḥ khabhe . gāndharvaśilpaśakaṭairmaṇihemakarmmagandhakra-
    yairnabhasi ṣaṭkagaṇaiścalekhyaiḥ . hemāmbugomahiṣadhānyakṛṣi-
    krayaiśca mūlairdhanairnṛpatito'pi tulotthavarge . strīsaṅgamāptadhanacau-
    ryyacikitsitaiśca nindyodyamairnṛpatisevanato'livarge . bhaiṣajyarū-
    pagaṇitādikayantrabidyābhūpālamantrigiridurgavaśāddhanuḥsthe .
    varāṅganā vāribhavotthavittāḥ śreṣṭhā ratāścāpi rasāyane syuḥ .
    krīḍāsu rāmāsu mahāpaṇeṣu mṛgāsyavarge daśame'tivittāḥ .
    śastrāgnibhedakhananādikavīryyabhāraskandhopavṛttirapi bāhu-
    balādghaṭotthe . khasthe gaṇe jhaṣabhave javaśastravāhayoni
    prapāyanadhanāni narasya paṇyaiḥ” . bhāve ghañ . 3 ājīvārtha-
    mālambane . ājīvati karttari ac . 4 ājīvanakāriṇi”
    karmmājīvaḥ nṛpājīva ityādo tu ā + jīva—aṇ .
    upa0 sa0 iti bhedaḥ .

    Edgerton Buddhist Hybrid Sanskrit Dictionary

    ☞ p. 90, col. 2.
    ājīva , m., = next: MSV ii.50.1 (prose).