• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ājāna

    See also ājānaḥ.


    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 115, col. 3.
    Ā-jāna, am, n. birth, descent, species; birth-place.
    ☞ p. 115, col. 3.
    ājāna ā-jāna, ājāneya. See under ājan.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 59.
    ājā́na n. ājā́ni f. the same.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 132, col. 3.
    ā-jā́na a n. birth, descent, VS.; ŚBr. iii
    ☞ p. 132, col. 3.
    birth-place Comm. on VS. xxxiii, 72
    ☞ p. 133, col. 1.
    ājā́na b, ājā́ni See ā-√ jan.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 111, col. 1.
    ā-jāna- nt. naissance.

    °deva- m. dieu par la naissance.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 609.
    ājā́na (von jan mit ā) n.

    1) Geburt, Abkunft, Art: tanmartyâsya devàtvamā̀jānàmagrê VS. 31, 17 (vgl. TAITT. ĀR. 10, 1, 12). kāvyâyorā̀jānêṣu 33, 72. puruṣājāno hi hastīti ŚAT. BR. 3, 1, 3, 4. ājā́nadeva ein Gott von Geburt (Gegens. karmadeva) ŚAT. BR. 14, 7, 1, 35 = BṚH. ĀR. UP. 4, 3, 33. = ājānajo devaḥ TAITT. UP. 2, 8. 10.

    — 2) Geburtsort (nach MAHĪDH.) VS. 33, 72.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 164, col. 2.
    ājā́na

    — 1) n.

    — a) Geburt , Abkunft.

    — b) Geburtsort.

    — 2) *m. Götterwelt ŚAṂK. zu TAITT. UP. 2,8.

    — 3) f. ā Ort der Empfängniss AIT. ĀR. 103,1.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 640, col. 2.
    ājāna avya0 janojananameva aṇ jānaḥ tatparyyantam a-
    vyayī0 . sṛṣṭikālaparyyaste mukhye . “adbhyaḥ sambhṛtaḥ pṛthi-
    vye rasaḥ viśvakarmmaṇaḥ samavartatāgre tasya tvaṣṭā vidadhadrū
    pameti tanmartyasya devatvamājānamagre” yaju0 31,
    17, “pūrvvakalpe puruṣamedhayājī ādityarūpaṃ prāptaḥ
    stūyate . “adbhyaḥ jalāt pṛthivyāḥ sakāśāt
    pṛthivyapāṃ grahaṇaṃ bhūtapañcakopalakṣakam bhūtapañcakāt
    yorasaḥ sambhṛtaḥ puṣṭaḥ tathā viśvaṃ karmma yasya viśvakarmaṇaḥ
    kālasya rasātprīteḥ yoraso'gre prathamaṃ samayartata samabhavat
    bhūtapañcakasya kālasya ca sarvvaṃ prati kāraṇatvāt puruṣa-
    bhedhayājino liṅgaśarīre pañcabhūtāni puṣṭāni kālaśca
    tataḥ puṣṭebhyaḥ kaścidrasayiśeṣaphalarūpottamajanmaprada utpanna
    ityarthaḥ . tasya rasasya rūpaṃvidadhat dhārayan tvaṣṭā, ā-
    dityaḥ eti pratyahamudayaṃ karoti agre prathamaṃ martyasya ma-
    nuṣyasya satastasya puruṣamedhayājinaḥ ājānaṃ devatvaṃ mukhyaṃ
    devatvam sūryyarūpeṇa . dvividhā devāḥ karmadevā ājānade-
    vāśca karmmaṇotkṛṣṭena devatvaṃ prāptāḥ karmmadevāḥ sṛṣṭyādāvu-
    tpannā ājānadevāḥ te karmmadevebhyaḥ śreṣṭhāḥ “ye śataṃ
    karmmadevānāmānandāḥ sa eka ājānadevānāmānanda iti
    śruteḥ” vedadī0 jananasādhane 2 prakṛtau ca . “na hastinaṃ
    pratigṛhṇīyāt puruṣājānohi hastoti” śata0 bhā0
    puruṣājānaḥ puruṣaprakṛtikaḥ” iti bhā0 . ā + jana ghañ
    dīrghaḥ” 3 utpattau pu0 .