āhāraśuddhi
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 163, col. 1.
ā-hāra—śuddhi f. purity in food,
ChUp.
Vācaspatyam
☞
p. 903, col. 1.
āhāraśuddhi strī āhārasya bhakṣyādeḥ śuddhiḥ . 1 bhakṣyādi-
dravyasya 1 śuddhau sā ca śuddhiḥ smṛtyuktadiśā'vaseyā . sā ca
abhakṣyamarjjanena bhakṣyabhojanaepa bhavati . abhakṣyāṇi ca
abhakṣyaśabde 274 pṛṣṭhe uktāni . āhāradoṣanivāraṇārthā
śuddhiḥ . 2 duṣṭāhārajanyadoṣanivāraṇārthāyāṃ śuddhau prāyaścitte .
“āhāraśuddhi vakṣyāmi tanme nigadataḥ śṛṇu . akṣāralavaṇaṃ
bhaikṣyaṃ pibedbrāhmīṃ survvasam” ityādinā atrisa0
darśitā . 3 śabdādiviṣayajñānaśuddhau ca “āhāraśuddhau
sattvaśuddhiḥ sattvaśuddhau dhruvā smṛtiḥ” chā0 u0 . “āhri-
yate ityāhāraḥ śabdādiviṣayajñānam taddhi bhokturbhogāyā-
hriyate tasya viṣayopalabdhilakṣaṇasya vijñānasya śuddhi
rāhāraśuddhiḥ rāgadveṣamohadoṣairasaṃsṛṣṭaviṣayavijñāna-
mityanarthāntaraṃ tasyāhārasya śuddhau satyāṃ tadvato'ntaḥkaraṇa
sattvasya śuddhirnairmalyaṃ bhavati” bhāṣyam . āhāraśabdasya
bhakṣyārthatāmapahāya tathā vyākhyānaṃ tu “rāgadveṣavi-
muktaistu viṣayānindriyaiścaran” iti gītoktimanusṛ-
tyaiveti ānandagiriḥ .