• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • āgantuḥ

    See also āgantu, āgaṃtu.


    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 165.
    āgantuḥ , tri, (āṅ + gam + tun .) atithiḥ .
    ityamaraḥ .. āgamanaśīlaḥ . aniyataḥ ..
    (“akasmādāgantunā saha viśvāso na yukvaḥ” .
    iti hitopadeśaḥ . ākasmikarogādi . yathā,
    “āgantvapi śarīraśalyavyatirekeṇa yāvantobhāvā
    duḥkhamutpādayanti” . iti śuśrutaḥ .
    nijāgantubhedena rogasya kāraṇadvaividhyādāgantu-
    śabdo'yamāmayasyānyatarakāraṇavācī .
    tadyathā, —
    “dvividhā punaḥ prakṛtireṣāmāgantunijavibhā-
    gāt” . “mukhāni tu khalvāgantornakhadaśanapatanā-
    bhicārābhiśāpābhiṣaṅgabadhabandha-pīḍana-rajju-dahana-
    mantrāśani-bhūtopasargādīni” .
    “āganturhi vyathāpūrvvamutpanno jaghanyaṃ
    vātapittaśleṣmaṇāṃ vaiṣamyamāpādayati” .
    udāharaṇaṃ . “tatrāgantavaśchedanabhedanakṣaṇanabhañjana-
    picchanotpeṣaṇaveṣṭanaprahāra-badha-bandhana-vyadhana-pīḍa-
    nādibhirvvā . bhallātaka-puṣpaphalarasātmaguptāśūka-
    krimiśūkāhitapatralatāgulmasaṃsparśanairvā svedana-
    parisarpaṇāvamūtraṇairvvā viṣiṇām .. saviṣāviṣa-
    prāṇidantaviṣāṇanakhanipātanairvvā .
    sāgaraviṣavāta-hima-dahana-saṃsparśanairvvā śothāḥ
    samupajāyante” .. iti carakeṇokta ..