• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ādhyātmikaṃ


    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 175.
    ādhyātmikaṃ , tri, (ātmānamadhikṛtya bhavaṃ adhi +
    ātman + ṭhañ .) duḥkhaviśeṣaḥ . yathā . duḥkhānāṃ
    trayaṃ duḥkhatrayaṃ tat khalvādhyātmikaṃ cādhibhautikaṃ
    cādhidaivikañca . tatrādhyātmikaṃ dvividhaṃ śārīraṃ
    mānasañca . śārīraṃ vātapittaśleṣmaṇāṃ nimittaṃ .
    mānasaṃ kāmakrodhalobhamoherṣāviṣādaviśeṣādarśa-
    nanibandhanaṃ . sarvvaṃ caitadāntaropāyasādhyatvāt ā-
    dhyātmikaṃ duḥkhaṃ . iti sāṅkhyatattvakaumudī ..
    (ātmatattvaviṣayakaṃ . yathā, manuḥ 2 . 117 .
    “laukikaṃ vaidikaṃ vāpi tathādhyātmikameva ca .
    ādadīta yato jñānaṃ taṃ pūrvvamabhivādayet” ..