• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ādeśaḥ

    See also ādeśa.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 238, col. 1.
    ādeśaḥ

    1 An order, command; bhrāturādeśamādāya Rām.; ādeśaṃ deśakālajñaḥ pratijagrāha R. 1. 92; rājadviṣṭādeśakṛtaḥ Y. 2. 304 doing acts forbidden by the king.

    2 Advice, instruction, precept, rule; ādityo brahmetyādeśaḥ Ch. Up.

    3 Account, information, relation, pointing out, indication.

    4 A prediction, prophecy; vipraśnikādeśavacanāni K. 64; see siddhādeśa also.

    5 (Gram.) A substitute; dhātoḥ sthāna ivādeśaṃ sugrīvaṃ saṃnyaveśayat R. 12. 58.

    6 (In astrology) Event, result, consequence of the conjunction of stars.

    Comp.

    — kārin a. obedient.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 329.
    ādeśaḥ 1 An order, command; bhrāturādeśamādāya Rām.; ādeśaṃ deśakālajñaḥ pratijagrāha R.1.92; rājadviṣṭādeśakṛtaḥ Y.2.304 doing acts forbidden by the king. -2 Advice, instruction, precept, rule; ādityo brahmetyādeśaḥ Ch. Up.3.19.1; Ken.4.4.; Bṛi. Up.2.3.6. -3 Account, information, relation, pointing out, indication. -4 A prediction, prophecy; vipraśnikādeśavacanāni K.64; see siddhādeśa also. -5 (Gram.) A substitute; dhātoḥ sthāna ivādeśaṃ sugrīvaṃ saṃnyaveśayat R.12.58. -6 (In astrology) Event, result, consequence of the conjunction of stars. -7 Determination to perform (a ritual &c. saṃkalpa), vow; uddhṛtaṃ me svayaṃ toyaṃ vratādeśaṃ kariṣyati Rām.2.22.28. -Comp. -kṛt See grāmaṇī; ādeśakṛt vṛttihantā dvijānāṃ preṣakaśca yaḥ Mb.5.37.13. -kārin a. obedient.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 174.
    ādeśaḥ , puṃ, (āṅ + diś + bhāve ghañ .) ājñā .
    iti hemacandraḥ .. jyotiḥśāstraphalaṃ . iti si-
    ddhāntaśiromaṇiḥ .. varṇasya varṇāntarotpattiḥ . pra-
    kṛtipratyayopadhātikāryyaṃ . iti vyākaraṇaṃ .. (anu-
    matiḥ, śāsanaṃ, upadeśaḥ, śāstrācāryyopadeśa-
    gamyo vārttāsañcāraḥ, kāryyabhedaḥ, yathā mugdhabodhe
    “sthānivadādeśaḥ” . yathā, manuḥ, 9 . 258 .
    “maṅgalādeśavṛttāśca bhadrāścaikṣaṇikaiḥ saha” .)